Летняе сонцастаянне - 2022: значэнне, традыцыі і прыкметы

© Sputnik / Инна ГришукКупалле ў Гродне
Купалле ў Гродне - Sputnik Беларусь, 1920, 21.06.2022
Падпісацца на
Yandex newsTelegram
Згодна з астранамічнымі разлікамі, працягласць светлавога дня на летняе сонцастаянне 2020 складзе прыкладна 17 гадзін 23 хвіліны. А ўжо з 22 чэрвеня пачнецца так званы "сонцаварот": дні пачнуць станавіцца ўсё карацей.
Яшчэ нашы продкі без тэлескопаў і сучасных касмічных спадарожнікаў ведалі, што напачатку трэццяй дэкады чэрвеня адбываецца нешта незвычайнае: сонца даўжэй звычайнага трымаецца ў небе. Ужо пазней летняе сонцастаянне атрымала навуковае тлумачэнне — у гэты дзень нахіл восі кручэння планеты ў напрамку да Сонца прымае найменшае значэнне. Але задоўга да гэтага вакол летняга сонцастаяння з'явілася мноства легенд, прыкмет і традыцый, пра якія і распавядае Sputnik.

Летняе сонцастаянне: ад Купалля да Шэкспіра

Свята летняга сонцастаяння нашы продкі адзначалі вельмі даўно: яшчэ ў язычніцкія часы многія верылі, што самая кароткая ноч у годзе — апагей лета і адно з самых галоўных гадавых свят, з якім можна параўнаць толькі святкаванне надыходу новага года, якое ў некаторых народаў адбывалася напрыканцы кастрычніка-пачатку лістапада.
Ва ўсходніх славян летняе сонцастаянне святкавалі пад назвай Іван Купала — ці больш знаёмае нашаму вуху Купалле. Пасля змены календароў свята "пераехала" на першую дэкаду ліпеня, аднак сутнасць яго засталася тая ж і праз многія стагоддзі.
© Sputnik / Альфред МикусКупалле на возеры Шо ў Глубокскім раёне
Купалле на возеры Шо ў Глубокскім раёне - Sputnik Беларусь, 1920, 19.06.2022
Купалле на возеры Шо ў Глубокскім раёне
Традыцыі ў славян на Купалле былі цесна звязаны з агнём і вадой — трэба было скакаць праз вогнішча ў знак ачышчэння і плаваць у рэках або азёрах, каб быць бліжэй да прыроды. Праводзіліся ў летняе сонцастаянне ў нашых продкаў мноства абрадаў: у тым ліку варажба — на ўраджай і на каханне.
Падобны дзень адзначаюць і фіны — у іх летняе сонцастаянне называюць святам Юханус, а сярод абавязковых атрыбутаў таксама прысутнічаюць распальванне вогнішчаў і купанне. У шведаў гэты дзень — Мідсамар (сярэдзіна лета) адзначалі задоўга да з'яўлення хрысціянства: таксама з вогнішчамі, скокамі і ўсхваленнем багоў.
Дарэчы, знакамітая п'еса Уільяма Шэкспіра "Сон у летнюю ноч" таксама звязана з летнім сонцастаяннем — менавіта падчас яго багі і мелі зносіны з людзьмі, а таксама адкрыта ў свеце з'яўляліся феі і іншыя істоты.

Традыцыі летняга сонцастаяння

Летняе сонцастаянне у 2022-м выпала на аўторак. Таму, хто ўжо ў водпуску, самы час выбрацца на прыроду і рушыць услед за шматвекавымі традыцыямі. Менавіта ў гэты дзень праводзілі мноства абрадаў і варажбы — лічылася, што ў сонцастаянне ўсе яны выключна праўдзівыя.
Скакаць праз вогнішча продкі раілі для паспяховага года, а хто зможа вышэй за ўсіх падскочыць над полымем — таго чакаюць сапраўдныя поспехі. Акрамя таго, такім рытуалам нашы продкі спрабавалі дамагчыся добрага ўраджаю.
© Sputnik / Альфред Микус"Свята сонца" 2022 в Дудутках
Свята сонца 2022 в Дудутках - Sputnik Беларусь, 1920, 19.06.2022
"Свята сонца" 2022 в Дудутках
Па народных павер'ях, пара можа скокнуць разам праз вогнішча — і калі закаханыя не разажмуць у скачку рук, то іх чакае доўгі і шчаслівы шлюб. Калі з вогнішча яшчэ і іскры паляцяць — то прамая дарога вам у бліжэйшы ЗАГС.
Абавязковым абрадам на летняе сонцастаянне было і купанне на світанку, калі вада, паводле павер'яў, гаючая і змывае хваробы, а таксама стомленасць і хлусню навакольных вас людзей.
© Sputnik / Альфред МикусКупалле на возеры Шо ў Глубокскім раёне
Купалле на возеры Шо ў Глубокскім раёне - Sputnik Беларусь, 1920, 19.06.2022
Купалле на возеры Шо ў Глубокскім раёне
Розныя народы ў летняе сонцастаянне варажылі па-свойму: адны раскідвалі руны, іншыя — карты Таро, трэція — плялі неймаверныя ўзоры на тканіне ў спробе даведацца пра свой лёс. Таму, каб акунуцца ў дагістарычныя часы і адчуць тыя часы, вы можаце звярнуцца да любога метаду варажбы, калі на тое ёсць жаданне.

Прыкметы ў дзень сонцавароту

Па 21 чэрвеня вызначалі надвор'е — калі раніцай у гэты дзень праяўлялася "вялікая" раса, то лічылася, што будзе сухое лета і добры ўраджай.
Калі надвор'е ў гэты дзень было дрэнным, то не варта было чакаць добрага ўраджаю летам і восенню.
Таксама з дня летняга сонцавароту пачынаўся перыяд збору лекавых траў. Продкі верылі, што ў самую кароткую ноч травы набываюць магічную сілу, і ішлі на луг і ў лес, каб назбіраць "зёлак" на цэлы год.
Дзень падыходзіць для:
складання амбіцыйных планаў на год,
добраўпарадкавання жылля — упрыгожце дом кветкамі, свечкамі і мілымі сэрцу цацанкамі,
зносін з сябрамі і блізкімі людзьмі, добра і запрашаць у госці, і хадзіць у іх,
новых пачынанняў, прычым і вялікіх, і малых — можна адкрываць бізнес, заключаць кантракты.
Пастарайцеся пазбягаць:
песімістычнага настрою, суму і слёз,
канфліктаў і ўспамінаў аб старых крыўдах,
адзіноты
>>> Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь
Таксама на Sputnik:
Свята агню: як прайшоў фестываль "Свята Сонца" ў Дудутках – фота
Купальская ноч: самае таемнае летняе свята адбылося на возеры Шо на Глыбоччыне
У "Дудутках" адзначылі летні сонцаварот
Стужка навiн
0