Макей: пакуль няма сэнсу працаваць над дарожнымі картамі

Дарожныя карты планавалася падпісаць да 20-годдзя Саюзнай дзяржавы, аднак, па словах кіраўніка МЗС, неабходна спачатку вырашыць пытанне з пастаўкамі нафты.
Sputnik

МІНСК, 5 сак - Sputnik. Беларусь не бачыць сэнсу працаваць над дарожнымі інтэграцыйным картамі, пакуль не вырашаны нафтавыя пытанні, заявіў кіраўнік МЗС Уладзімір Макей.

Лукашэнка: асобныя краіны пры дапамозе вентыля на трубе вырашаюць пытанні

"Давайце (...) вырашым пытанне з нафтавымі пастаўкамі, а потым ужо будзем далей думаць. Не працуе цяпер рабочая група, і сэнсу няма цяпер працаваць над гэтымі дарожнымі картамі, пакуль не будуць вырашаны гэтыя пытанні", - заявіў журналістам у чацвер Мінску кіраўнік знешнепалітычнага ведамства Уладзімір Макей.

Дарожныя карты, якія маюць на мэце паглыбленне інтэграцыі, планавалася падпісаць да 20-годдзя дамовы аб стварэнні Саюзнай дзяржавы. Распрацоўку галіновых карт па развіццю інтэграцыі курыравала створаная урадамі Беларусі і Расіі рабочая група. У канцы мінулага года першы віцэ-прэм'ер Беларусі Дзмітрый Крутой адзначаў, што нявырашанымі застаюцца тры пытанні: "газ, нафту і пэўныя пытанні па падатковай карце".

Нафтавае пытанне

Беларусь і Расія да пачатка 2020 года не змаглі прыйсці да пагаднення па кошце нафты: рэспубліка адмаўляецца плаціць пастаўшчыкам прэмію ў 6 долараў за тону да кошту пастаўкі. На гэтым фоне 1 студзеня былі прыпыненыя пастаўкі сыравіны ў рэспубліку.

У якасці часовай меры Беларусь закупіла 750 тысяч тон у кампаній расійскага бізнесмена Міхаіла Гуцарыева, якія пагадзіліся працаваць без прэміі. Адначасова, як заяўляе ўрад, вядуцца перамовы з альтэрнатыўнымі пастаўшчыкамі нафты.

У студзені рэспубліка таксама дамовілася аб куплі 80 тысяч тон нарвежскай нафты для "Нафтана" - марка Johan Sverdrup максімальная блізкая па характарыстыках да Urals. Пастаўляцца яна будзе праз порт Клайпеды, які ў год можа прапусціць толькі 3,6 мільёна тон. Акрамя таго, за перавалку і транспарціроўку нарвежскай сыравіны Беларусь пераплачвае па 20 долараў за тону.

Для загрузкі аднаго "Нафтана" патрабуецца каля дзевяці мільёнаў тон штогод, гэта значыць каля 25 тысяч тон штодня. Мазырскі НПЗ перапрацоўвае каля дзесяці мільёнаў тон у год. Большая частка прадукцыі "нафтахіму" ідзе на экспарт у выглядзе светлых нафтапрадуктаў, у першую чаргу аўтамабільнага паліва.

Без альтэрнатывы?

Беларусь ужо шукала альтэрнатыўныя крыніцы нафты ў папярэднія гады. Так, у Венесуэлы рэспубліка закупляла марку Santa Barbara на пачатку 2010-х. Аднак надзвычай дарагая лагістыка і нізкая якасць сыравіны вымусілі звярнуцца да своп-схемы з Азербайджанам. Усяго рэспубліка закупіла ў Венесуэлы за тры гады амаль 3,4 мільёнаў тон. Цікава, што сярэдні кошт за тону расійскай сыравіны для Беларусі ў 2010 годзе была 434 долара, венесуэльскай - 647 долара.

Казахстан гатовы прадаваць Беларусі нафту з экспартнай пошлінай

Крыху менш за мільён тон Беларусь закупіла ў Азербайджана ў 2011-м - па кошце ў 838 долараў за тону. Для параўнання: расейская нафта тады ж каштавала каля 430 долараў за тону. У 2016-м Беларусь зноў звярнулася да Азербайдлжана за брэндамі Azeri Light і CPC Blend, аднак таксама ў невялікіх аб'ёмах: 560 тысяч тон. У 2017 рэспубліка закупіла 1,4 мільёна тон нафты ў Ірана.

Пакрыць патрэбы Беларусі ў нафце не могуць ні Азербайджан, ні Казахстан, ні іншыя краіны-партнёры. Акрамя таго, яе ўсё роўна прыйдзецца "разводзіць" расійскай, бо беларускія НПЗ "заточаныя" пад Urals. Пры гэтым кошт альтэрнатыўных пастаўшчыкоў заўсёды перавышае кошт на расійскую сыравіну. Розніца з улікам лагістыкі можа дасягаць практычна два разы.

У мінулым годзе Беларусь купляла ў Расіі нафту па сярэднім кошце ў 364 долара за тону. Пры гэтым рэспубліка плаціла за сыравіну толькі 83% ад сусветнага кошту нафты.