Нацбанк прэзентаваў новы графічны знак беларускага рубля

Новы графічны знак беларускага рубля выбіралі ў Беларусі з верасня 2025-га, менавіта тады стартаваў конкурс. Усяго паступіла больш за 2,7 тыс прапаноў, але ў фінал прайшлі толькі пяць варыянтаў. Іх адабрала конкурсная камісія.

Пасля гэтага пачаўся этап анлайн-галасавання, у якім прынялі ўдзел 22 146 чалавек.

Канчатковыя вынікі конкурсу Нацбанк аб’явіў у апошні дзень 2025 года – пераможцам стаў Васіль Шчабятун. Менавіта яго варыянт новага графічнага знака беларускага рубля набраў максімальную сумарную колькасць балаў. Выбіраўся ён з улікам вынікаў галасавання і адзнак камісіі.

Па якіх крытэрыях выбіралі новы знак, што ён абазначае і як плануецца яго ўкараняць – у матэрыяле Sputnik.

"20 гадоў таму быў выбраны графічны знак беларускага рубля, ён складаўся з дзвюх лацінскіх літар Br, але праз час мы ўбачылі, што ён па нейкіх прычынах не прыжыўся. Яго практычна ніхто не выкарыстоўваў у разліках, публікацыях і гэтак далей. Таму было прынята рашэнне аб'явіць такі конкурс", - расказаў на прэзентацыі новага знака намеснік старшыні праўлення Нацбанка Беларусі Андрэй Картун.

Ён адзначыў, што самымі галоўнымі крытэрыямі для новага графічнага знака былі вызначаны асацыятыўнасць з беларускім рублём, прастата, пазнавальнасць. А яшчэ ён павінен быў складацца толькі з адной графемы.

Па выніках анлайн-галасавання і галасавання конкурснай камісіі быў выбраны толькі адзін сімвал, які прапанаваў дызайнер Васіль Шчабятун.

"Разам з тым, усім вядомы BYN не страціць сваю актуальнасць, бо гэта міжнародны прызнаны код валюты. Таму ён захаваецца, а прэзентаваны сёння сімвал мы зацвярджаем, як графічны знак беларускага рубля. Яму будзе прысвоены ўнікальны міжнародны код адпаведнай арганізацыі. Акрамя таго, у нас распрацаваны цэлы план мерапрыемстваў па яго папулярызацыі. Спадзяюся, што ў хуткім часе мы ўбачым яго на цэнніках у крамах, у публікацыях і гэтак далей", - падкрэсліў намеснік старшыні.

Як паведаміў журналістам старшыня праўлення Нацбанка Раман Галоўчанка, цяпер існуе поўная разнастайнасць у адлюстраванні нацыянальнай валюты Беларусі на цэнніках і паміж людзьмі. Гэта "бел. руб.", BYN, Br і гэтак далей.

"Але гэта, напэўна, не вельмі правільная сітуацыя. Таму з улікам такога няўдалага вопыту (выбару графічнага знака беларускага рубля. - Sputnik) у 2005 годзе, мы вырашылі даць права людзям самім, па-першае, прапанаваць гэты сімвал, а па-другое, за яго прагаласаваць, каб ён прыжыўся лепш, чым папярэдні".

Пры гэтым кіраўнік фінансавага рэгулятара прызнаўся, што першапачаткова ў яго была ідэя распрацаваць гэты сімвал "у нетрах Нацыянальнага банка" і прад’явіць яго як ужо прынятае рашэнне. Але па факце ўсё ж пайшлі па некалькі іншым шляху.

Таксама старшыня праўлення адзначае яго прастату ў плане напісання: "Мы ж прывыклі пісаць сімвал долара, еўра, расійскага рубля. Новы сімвал беларускага рубля, як мне падаецца, таксама вельмі зручны для напісання ад рукі".

У сувязі з гэтым кіраўнік Нацбанка разлічвае, што новы знак зможа "эвалюцыйным шляхам заняць сваё месца ў фінансавай сістэме рэспублікі".

Нацыянальны банк для гэтага таксама будзе прымаць пэўныя стымулюючыя меры, якія сумесна з іншымі органамі будуць накіраваны на прасоўванне новага графічнага сімвала. У прыватнасці, будуць падрыхтаваны адпаведныя рэкамендацыі па яго выкарыстанні ў касавых, плацежных і фінансавых дакументах. Вектарны відарыс эталоннага знака будзе даступны для запампоўкі на афіцыйным сайце Нацбанка.

"Будзем працаваць з Міністэрствам антыманапольнага рэгулявання і гандлю, каб былі падрыхтаваны адпаведныя метадычныя рэкамендацыі па яго ўкараненні для абазначэння цэн. Але мы не будзем неяк фарсіравана або гвалтоўна яго ўкараняць. Усё будзе ісці натуральным шляхам, але спадзяемся, што гэты шлях будзе вельмі хуткім", - падкрэсліў Галоўчанка.

Пераможца Васіль Шчабятун у сваю чаргу расказаў, што ўсяго даслаў на конкурс тры варыянты для новага знака беларускага рубля, і быў здзіўлены, што адбор прайшоў самы просты з іх.

"У мяне былі і іншыя варыянты, якім я надаў нашмат больш часу, але яны нават не трапілі ў пяцёрку фіналістаў. Быў у мяне адзін варыянт, які я тыдзень кожны дзень маляваў прыкладна па гадзіне, сімвал быў і ў каляровым, і чорна-белым выглядзе, яшчэ будынак з яго "пабудаваў", але гэта ўсё не прайшло ў фінал. А гэты проста чорна-белы варыянт адразу прайшоў. Я думаў, што будзе больш людзей, якія дашлюць такі ж варыянт, і быў здзіўлены, што толькі я адзін такі варыянт даслаў", - падзяліўся дызайнер.

У якасці прыза за перамогу ў конкурсе Шчабетуну ўручылі сертыфікат на тры тысячы беларускіх рублёў, гэтыя грошы пераможца плануе накіраваць на творчасць. Тым больш у яго ў распрацоўцы зараз новы праект, які патрабуе значных укладанняў, прызавыя грошы стануць стартавымі інвестыцыямі для яго рэалізацыі.