МІНСК, 23 кра – Sputnik. За апошнія гады не ўзбуджана ніводнай крымінальнай справы аб увядзенні ў абарот прадукцыі з радыёнуклідамі, паведаміў журналістам намеснік дырэктара Навукова-практычнага цэнтра (НПЦ) Генпракуратуры Беларусі Алег Русецкі, перадае карэспандэнт Sputnik.
"Гэта сведчыць аб тым, што меры па кантролі выконваюцца дастаткова бездакорна", - адзначыў Алег Русецкі.
Прадстаўнік органаў пракуратуры дадаў, што, вядома, пэўныя недахопы выяўляюцца. З гэтай нагоды складаюцца акты пракурорскага нагляду.
Ён звярнуў увагу, што НПЦ Генпракуратуры ацэньвае кожную норму, кожную змену заканадаўства, у тым ліку і ў гэтай сферы. Гэта дакументы, якія закранаюць, у прыватнасці, абарону насельніцтва і ўвядзенне ў абароты сельскагаспадарчых тэрыторый.
"Па нашай практыцы з усіх гэтых праектаў ніводнага адмоўнага заключэння... Заўвагі, прапановы, нейкія дадатковыя інфармацыі, безумоўна, былі", - падкрэсліў Русецкі.
Пры гэтым, растлумачыў намеснік дырэктара НПЦ, звычайна доля адмоўных заключэнняў па іншых напрамках – ад 15 да 20%. На думку намесніка дырэктара, гэта сведчыць аб разуменні адказнасці распрацоўшчыкаў за праекты нарматыўна-правых актаў, якія датычацца чарнобыльскай тэмы.
Ачышчаныя землі
У сваю чаргу, дырэктар Інстытута радыебіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі Ігар Чэшык растлумачыў, як уводзяцца ў гаспадарчы абарот землі, якія пацярпелі ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Ён нагадаў, што першапачаткова ў Беларусі быў забруджаны даволі вялікі аб’ём тэрыторый – звыш 700 тыс га. Гэта прыкладна 20% усёй тэрыторыі рэспублікі.
Гэта адбілася на сацыяльна-эканамічным развіцці і аграпрамысловым комплексе.
"І наша ўся 40-гадовая дзейнасць (з моманту аварыі ў Чарнобылі. - Sputnik) у першую чаргу, была накіравана на забеспячэнне бяспекі жыццёвай дзейнасці чалавека на гэтых тэрыторыях", - падкрэсліў вучоны.
У тым ліку гэта і комплекс сацыяльных мер для насельніцтва, увядзенне некаторых участкаў зямлі ў гаспадарчы абарот. У першую чаргу, гэта робіцца для аграсектара, якому патрэбны землі для апрацоўкі і атрымання экалагічна чыстай прадукцыі.
"На сённяшні дзень уведзена прыкладна 21 тыс га", - дадаў дырэктар інстытута.
Ён падкрэсліў, што гэта работа вядзецца актыўна і пастаянна. Гэта вельмі складаны працэс, які пачынаецца з аграхімічнага і радыелагічнага аналізу глеб. Потым ідзе шматступеньчатая праца на ўзроўні розных міністэрстваў і ведамстваў. Канчатковае рашэнне ва ўвядзенні нейкіх зямель у гаспадарчы абарот прымаецца Саветам Міністраў.
Што можна рабіць на забруджаных землях?
Вучоны не змог сказаць, калі ўсе пацярпелыя землі можна будзе лічыць чыстымі. Забруджванне ад аварыі аказалася "мазаічным". Гэта значыць на глебы хаатычна выпалі розныя радыенукліды з рознымі перыядамі паўраспаду і іншымі ўласцівасцямі.
"Побач існуючыя ўчасткі могуць быць забруджаны радыенуклідамі рознага характару і ў рознай дозе, у рознай шчыльнасці забруджвання... Важна разумець, што на перыяды паўраспаду радыенуклідаў паўплываць мы не можам", - растлумачыў вучоны.
Аднак можна ўвесь час ацэньваць стан зямель і змяняць склад глебы. У тым ліку, уносяцца фосфарныя ўдабрэнні, кіслыя глебы падвяргаюцца ўздзеянню шчолачы.
Таксама ідзе маніторынг таго, якія сельскагаспадарчыя культуры і дзе назапашваюць пэўныя радыенукліды ў большай ці меншай ступені. Гэта значыць вучоныя могуць пралічыць, напрыклад, што на нейкім участку трэба апрацоўваць толькі пэўныя культуры і атрымліваць экалагічна чыстую прадукцыю. Іншыя ж культуры там вырошчваць нельга.
"Таму трэба дакладна прытрымлівацца гэтых нашых рэкамендацый", - падкрэсліў кіраўнік інстытута.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"