Размова пра Вялікую Айчынную вайну заўсёды няпростая, і карэспандэнт Sputnik пераканаўся ў гэтым, паразмаўляўшы з вучнямі Заслаўскай сярэдняй школы №2 імя М.К. Пуцейкі. Дзеці падзяліліся гісторыямі сваіх прадзедаў, часам яны прыкметна хваляваліся, падбіраючы словы, быццам баяліся ўпусціць нешта важнае.
Асабліва гэта адчувалася, калі размова заходзіла аб баявых подзвігах. Аб адным з такіх карэспандэнту Sputnik распавёў вучань 4 класа Аляксей Чачура. Было відаць, што для яго гэта не проста пераказ пра свайго прадзеда Фёдара Угначова, а гісторыя, якая беражліва захоўваецца сям’ёй.
Прыняў камандаванне на сябе
"Іменем майго прадзеда нават назвалі школу ў Магілёўскай вобласці. Але пра ўсё па парадку", - так пачаў свой расказ чацвёртакласнік.
Фёдар Антонавіч пайшоў на фронт у жніўні 1941 года, у Вялікую Айчынную ён ваяваў на Ленінградскім, Паўднёвым, 4-м і 3-м Украінскіх франтах. За мужнасць і гераізм быў узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны першай ступені, трыма медалямі і даслужыўся да старшыны. Таксама Аляксей адзначыў, што яго прадзед быў двойчы паранены і кантужаны.
© Photo : из архива семьи Алексея Чечуры
У кастрычніку 44-га старшына Угначоў прыбыў у размяшчэнне 1052-га стралковага палка 301-й стралковай дывізіі 5-й ударнай арміі 1-га Беларускага фронту і быў прызначаны камандзірам аддзялення.
Асабліва падрабязна школьнік спыніўся на адным з баёў, які адбыўся падчас Вісла-Одэрскай аперацыі. Ён распавёў, што ў лютым 1945 года яго прадзед апынуўся ў цэнтры бязлітаснай бітвы. У нейкі момант загінуў камандзір узвода, і тады Угначову прыйшлося ўзяць камандаванне на сябе.
"Бой працягваўся сем гадзін. Атакі змяняліся абстрэламі і бамбёжкамі, але салдаты не здаваліся. Пад камандаваннем майго прадзеда ўдалося знішчыць тры танкі, бронетранспарцёр і больш за пяцьдзесят фашыстаў, не дапусціўшы прарыву", - распавёў Аляксей.
Сам Угначоў, па словах хлопчыка, працягваў змагацца нават параненым. У канцы ён з гонарам дадаў, што прадзед "не пакінуў сваіх таварышаў".
Гэты бой, з гонарам адзначыў юны субяседнік, адыграў важную ролю: гітлераўцы сцягнулі сілы менавіта да ўчастка, дзе ён адбываўся, што дазволіла іншым падраздзяленням Чырвонай Арміі паспяхова пераправіцца праз Одэр на поўнач, захапіць чарговы населены пункт, пашырыць плацдарм і апынуцца бліжэй да Берліна.
"У 1945 годзе пятая ўдарная армія ўвайшла ў Берлін, сталіцу нацысцкай Германіі. Сваю вайну Фёдар Антонавіч і скончыў у Берліне", - дадаў Аляксей.
На гімнасцёрцы – сем узнагарод
Паводле слоў хлопчыка, яго прабабуля Анастасія Шарснёва некалі расказала, што пасля вайны Угначоў вярнуўся дадому з цэлым шэрагам узнагарод, сярод якіх былі "Золотая Звезда", ордэн Леніна, медалі "За отвагу", "За взятие Берлина" і "За победу над Германией". Пазней дадаліся і іншыя ордэны і юбілейныя ўзнагароды.
© Photo : из архива семьи Алексея Чечуры
Сям’я Аляксея на сайце Міністэрства абароны Расіі "Подвиг народа" знайшла пацвярджэнне: старшыне Фёдару Угначову было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. У дакуменце значыцца, што ўзнагароджанне адбылося за праяўленую мужнасць і гераізм у баявых дзеяннях.
© Photo : из архива семьи Алексея Чечуры
Прабабуля хлопчыка часта тлумачыла яму, што ўзнагароды на гімнасцёрцы прадзеда гэта не проста знакі адрознення, а сімвалы цяжкага баявога шляху.
Жыццё пасля вайны
Размова за Аляксеем паступова перайшла ад франтавых гадоў да біяграфіі яго прадзеда ў мірны час. Хлопчык быў ужо спакайнейшы, але ўсё ж яшчэ хваляваўся, адчуваючы гонар за свайго гераічнага сваяка.
© Photo : из архива семьи Алексея Чечуры
Паводле яго слоў, пасля дэмабілізацыі ў снежні 1945 года Фёдар Угначоў вярнуўся на радзіму і ўладкаваўся на працу ў леспрамгас, потым удзельнічаў у аднаўленні народнай гаспадаркі, а затым пераехаў у Свярдлоўскую вобласць, дзе працягнуў працоўную дзейнасць.
У 1955 годзе Фёдар Угначоў уступіў у КПСС, а праз некалькі гадоў сустрэў сваю будучую жонку Марыю Нікіфараўну. У 1970-х сям’я пераехала ў Магілёўскую вобласць. Памёр Фёдар Антонавіч 18 красавіка 1986 года, на яго магіле ўстаноўлены бюст.
Аляксей падкрэсліў, што памяць аб яго прадзедзе захоўваецца не толькі ў сям’і, але і ў Беларусі: імя Фёдара Угначова носіць адна са школ горада Магілёва.
© Photo : из архива семьи Алексея Чечуры
"У гэтай школе мая бабуля працуе настаўнікам малодшых класаў", - адзначыў юны субяседнік Sputnik.
"Хачу абараняць людзей!"
Школьнік таксама расказаў аб тым, як у яго сям’і ставяцца да ваеннай тэмы. Бацька Аляксея служыць ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь і мае званне маёра.
На пытанне аб тым, кім ён сам хоча стаць, калі вырасце, хлопчык на секунду задумаўся, а потым шчыра прызнаўся, што пакуль не вызначыўся з прафесіяй, але разглядае розныя варыянты.
© Photo : из архива семьи Алексея Чечуры
"Я думаю над тым, каб стаць адвакатам. Хачу абараняць людзей", - сказаў ён.
Развітваючыся з юным субяседнікам, карэспандэнт Sputnik пажадаў мірнага неба над галавой і яшчэ раз пераканаўся, што вывучаць гісторыю і падзеі ваенных гадоў важна – асабліва моладзі. Бо толькі так мы здолеем захаваць гістарычную памяць.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"