06:48 27 студзеня 2021
«Радыё Sputnik»
  • USD2.58
  • EUR3.13
  • 100 RUB3.41
Культура
Атрымаць кароткую спасылку
4320

У банкетнай зале гасцініцы "Рэнесанс" беларускім пісьменнікам у пяты раз уручылі прэмію Ежы Гедройца. Крыштальныя люстры "Рэнесансу" і неадназначнасць выбару журы ператварылі "Гедройца" у нашага маленькага "Нобеля".

Алена Васільева, Sputnik.

За дзень да абвяшчэння вынікаў Нобелеўскай прэміі па літаратуры беларусам абвясцілі вынікі прэміі Гедройца. Летась нават уручэнне Святлане Алексіевіч прэміі ад Шведскай каралеўскай акадэміі было ахутана дурманам скандалу, характэрным хутчэй "Гедройцу", ​​чым "Нобелю".

У выніку дзве гэтыя з'явы так цесна спляліся ў свядомасці карэспандэнта Sputnik, што на цырымоніі ўручэння "Гедройца" ў бальнай зале гатэля "Рэнесанс" была поўная дэзарыентацыя. Усё тут — і афармленне залы, і няўхільнасць скандалу ("зноў Бахарэвіча не далі") — усё было ад Вялікай Літаратуры.

Муракамі зноў другі

Альгерд Бахарэвіч для "Гедройца", як Муракамі для "Нобеля". Японскі раманіст чакае сваёй "Нобелеўкі" ўжо шэсць гадоў запар, і кожны раз прэмія сыходзіць у іншыя рукі.

Бахарэвіч ужо двойчы станавіўся лаўрэатам другой прэміі "Гедройца" і яшчэ адзін раз браў трэцяе месца. І сёлета аўтару рамана "Белая муха, забойца мужчын" зноў не ўдалося дабрацца да перамогі. Калі Муракамі проста раздражняецца, калі з ім размаўляюць пра "Нобелеўскую прэмію", то "Гедройц", здаецца, раздражняе Бахарэвіча ўжо так моцна, што той нават не з'явіўся на цырымонію ўручэння.

Калі аб'яўлялі другое месца, лаўрэату якога давалася права тварыць у рэзідэнцыі на шведскім востраве Готланд, зала замерла. Здаецца, добрая палова прысутных спадзявалася, што Альгерд Бахарэвіч у чацвёрты раз дастанецца другі прыз, інакш усё нарыхтаваныя жарты пра Бахарэвіча і востраў Готланд застануцца незапатрабаванымі.

Журы апраўдала чаканні, і Бахарэвіч у трэці раз стаў другім.

"Ды ён ужо як спасылку ўспрымае гэты востраў", — абурыліся прыхільнікі пісьменніка, а прадстаўнікі ПЭН-цэнтра паабяцалі забраць дыплом сабе. Кажуць, у Альгерда ўжо не стае месца на сценах, каб развешваць "другія" дыпломы, а ў арганізацыі сцены пустыя, там месца знойдуць.

Бальная зала і пяць тысяч долараў

Уважліва прасачыўшы за ходам анлайн-трансляцыі ўручэння Нобелеўскай прэміі Каралеўскай акадэміяй летась, сёлета арганізатары "Гедройца" пастараліся і даказалі права беларускай літаратуры на крышталь і белыя абрусы. Прысутныя з'явіліся сходу ў касцюмах, вытрымалі негалосны дрэс-код, прыгубілі белае віно, арыстакратычна прайшліся ўздоўж фуршэтных сталоў і ў цэлым паводзіліся паважна і высакародна.

Вручение литературной премии Ежи Гедройца
© Sputnik
На цырымоніі ўручэння літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца

Як і ў выпадку з "Нобелеўскай прэміяй", лаўрэату прэміі Гедройца належыць грашовая прэмія. Праўда, калі ў мінулыя гады пераможца забіраў 10 тысяч даляраў, то сёлета — усяго пяць тысяч. Кватэр у дамах з дрэннай рэпутацыяй не купіш, але ўсё роўна прыемна.

Не чытаў, але заўзею

"А ёсць тут тыя, хто не чытаў намінаваных кніжак?" — пацікавіўся вядучы прэміі Андрэй Хадановіч, прысутныя сціпла апусцiлi вочы долу, але рук не паднялі. Пасля заканчэння цырымоніі ўзнагароджання пераможцаў хтосьці пацягнуўся да стэнда "кнігарні Логвінаў", дзе можна было набыць кнігі намінантаў і Ралана Барта ў дадатак.

"Усіх купляюць роўна, лідэраў продажаў няма", — добразычліва пракаментавала дзяўчына за прылаўкам і прадала карэспандэнту Sputnik Акудовіча: добрая частка залы была нямала абураная тым, што беларускаму філосафу не дасталося прэміі.

Перш Нобелеўская прэмія па літаратуры была ўнікальная тым, што шырокія масы не ведалі твораў лаўрэата да таго, як шведскі кароль ціснуў яму руку і называў лепшым. Па выніках прэміі, якую абвінавачваюць у палітычнай ангажаванасці (заснавана пасольствам Польшчы), кнігі прачытаць даводзіцца хаця б дзеля таго, каб падтрымліваць свецкія гутаркі і матывавана разважаць пра тое, чаму "зноў далі не таму".

Пераможцам пятай літаратурнай прэміі Ежы Гедройца стаў Макс Шчур (раман "Завяршыць гештальт"), другое месца ў Альгерда Бахарэвіча (раман "Белая муха, забойца мужчын"), трэцім уганараваны Андрэй Адамовіч (раман "Таўсціла і лешч").

Тэги:
літаратурная прэмія, Літаратура, ГА "Саюз беларускіх пісьменнікаў", Беларускі ПЭН-цэнтр, Беларусь

Галоўныя тэмы