05:09 24 кастрычніка 2017
«Радыё Sputnik»
Крыж часоў Івана Грознага

Крыж часоў Івана Грознага: што яшчэ знайшлі беларускія археолагі

© Фото: Еўрарадыё / Дзяніс Марціновіч
Спадчына
Атрымаць кароткую спасылку
12131

Ураджайным выдалася лета для беларускай археалогіі. Карэспандэнт Sputnik Станіслаў Андросік разбіраўся, якія адкрыцці былі зробленыя.

У ходзе раскопак на тэрыторыі крэпасці Сокал, якая была разбурана ў часы Лівонскай вайны, зроблена ўнікальная знаходка, перадае Еўрарадыё.

Крыж часоў Івана Грознага

Экспедыцыя пад кіраўніцтвам старшага навуковага супрацоўніка НАН Беларусі Марата Клімава знайшла ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці крыж памерам з далонь.

Раскопкі праходзяць на тэрыторыі былой крэпасці Сокал, пабудаванай маскоўскімі войскамі падчас Лівонскай вайны. Дзякуючы гэтаму навукоўцы даведаліся пра некаторыя дэталі.

Крыж зроблены з косці і мае выявы святых. Мяркуецца, што яго насіў камандзір стральцоў з войска Івана Грознага.

"На крыжы чытаюцца надпісы: "Мікалай" і, магчыма, "Варлам" — мы яшчэ будзем займацца іх дэшыфроўкай", — адзначае Марат Клімаў.

На сённяшні дзень вядомая дакладная дата, калі крыж трапіў у зямлю. Гісторыя звязвае гэта са штурмам крэпасці Сокал 25 верасня 1579 года, калі яна была спаленая войскамі Вялікага князя Літоўскага Стэфана Баторыя.

Малаты Тора

Раней студэнты гістарычнага факультэта БДУ падчас экспедыцыі Інстытута гісторыі НАН Беларусі зрабілі сенсацыйную знаходку на археалагічным помніку "эпохі вікінгаў".

На раскопках археалагічнага помніка Кардон у Шумілінскім раёне ўпершыню былі знойдзены цэлыя "малаты Тора".

Па словах кіраўніка археалагічнай практыкі гістфаку БДУ Віталя Сідаровіча, яны былі вырабленыя ў IX-X стагоддзях з жалеза на тэрыторыі Скандынавіі.

Гэта мужчынскае воінскае ўпрыгожванне насілі вікінгі, каб падкрэсліць сваё паганскае веравызнанне ў адрозненне ад хрысціянаў.

Малаточкi Тора знайшлi ў Шумiлiнскiм раёне
© Фото: Віталь Сідаровіч, асабісты архіў
"Малаточкi Тора" знайшлi ў Шумiлiнскiм раёне

Лыжка старэй за Тутанхамона

Другую касцяную лыжку эпохі неаліту знайшлі на раскопках Крывінскога тарфянішча, якое знаходзіцца ў Бешанковіцкім раёне.

На тэрыторыі помніка археалогіі былі зробленыя знаходкі ад часоў ніжняга неаліту да ранняга бронзавага веку, гэта значыць людзі там жылі на працягу 3,5 тысяч гадоў.

Кандыдат гістарычных навук Максім Чарняўскі распавёў, што лыжка ўзростам чатыры тысячы гадоў была зробленая з косці, і карыстаўся ёю праварукі чалавек. Таксама вучоны адзначыў, што побытавы прыбор эпохі неаліту на цэлую тысячу гадоў старэйшы за Тутанхамона.

Касцяной лыжцы, знойдзенай у Беларусі, больш за 4 тысячы год
© Sputnik / Артем Бордовский
Касцяной лыжцы, знойдзенай у Беларусі, больш за 4 тысячы год

Пячатка Еўфрасінні Полацкай

Вядуцца раскопкі і ля сцен старажытнага Спаса-Еўфрасіннеўскага манастыра ў Полацку, заснаванага нябеснай заступніцай Беларусі ў XII стагоддзі.

Каля Спаса-Праабражэнскага храма археолагам удалося знайсці пячатку, якая належала самой Еўфрасінні Полацкай. У Беларусі гэта ўжо другая падобная знаходка. Першую пячатку знайшлі таксама ў Полацку ў 2015 годзе.

"Гэта віслая пячатка, такія звычайна да дакументаў таго часу вешалі, калі іх перавязвалі, каб дакументы ніхто не прачытаў", — пракаментаваў сваё адкрыццё вядучы навуковы супрацоўнік Полацкага гістарычнага музея Аляксандр Салаўёў.

Пячатка Еўфрасінні Полацкай
Пячатка Еўфрасінні Полацкай

На пячатцы з аднаго боку выяўлена Еўфрасіння Александрыйская, якая лічыцца першай беларускай святой, а з другога — выява Хрыста Збавіцеля "Пантакратар".

На падставе гэтага навукоўцы і зрабілі выснову аб прыналежнасці пячаткі.

Тэги:
Тутанхамон, Иван Грозный, молоты Тора, археология, Еўфрасіння Полацкая, Віцебская вобласць, Беларусь
Правілы карыстанняКаментары

Галоўныя тэмы