04:01 20 чэрвеня 2019
«Радыё Sputnik»
  • USD2.06
  • EUR2.31
  • 100 RUB3.23
У вёсцы Пагост на Гомельшчыне рыхтуюцца да Юр'я

Юр'еў дзень: традыцыі вясновага свята

© Sputnik / Егор Еремов
Спадчына
Атрымаць кароткую спасылку
Жыццё, аздобленае традыцыямі, радуе (9)
16740

У Беларусі дагэтуль захавалася традыцыя адзначаць 6 мая Юр'еў дзень. Царква ў гэты дзень успамінае нябеснага апекуна воінаў Георгія Пабеданосца.

Юр'еў дзень, які адзначаецца 6 мая, з'яўляецца адным з галоўных святаў беларускага народнага календара. Згодна з народнымі павер'ямі, у гэты дзень можна пазбавіцца бясплоддзя і забяспечыць будучы ўраджай хлеба.

У гэты дзень першы раз пасля зімы сяляне выганялі статак на пашу. З Юр'евым днём была звязана вялікая колькасць рытуальных дзеянняў для захавання хатняй гаспадаркі.

Павер'і і прыкметы на Юр'еў дзень

Для таго, каб абараніць хатніх жывёл, гаспадары здзяйснялі розныя магічныя дзеянні і прамаўлялі "спецыяльныя словы", якія, згодна з павер'ямі беларусаў, павінны былі захаваць кароў, коней і іншую хатнюю жывёлу ад мору, сурокаў і драпежных жывёл.

Веснавы абрад Юр’еўскі карагод ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну
© Photo : Альфрэд Мiкус
Веснавы абрад "Юр’еўскі карагод" ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну

Асабліва шмат абрадавых дзеянняў на Юр'я ведалі пастухі, якія лічаць 6 мая сваім святам. Напрыклад, пастух не павінен быў браць новую жывёлу пасля Юр'і, інакш увесь статак будзе пакутаваць ад нападаў ваўкоў.

З гэтым днём звязаныя павер'і і прыкметы, якія тычацца дабрабыту сям'і, дастатку і інтымнай сферы.

На досвітку 6 мая здзяйснялі рытуальныя дзеянні супраць бясплоддзя. Неабходна было ручніком сабраць Юр'еўскую расу і абцерці ёй мужа і жонку. Світанкавая Юр'еўская раса, наогул, лічылася гаючай і дае сілу.

У вёсцы Пагост Гомельскай вобласці рыхтуюцца да Юр'і
© Sputnik / Егор Еремов
У вёсцы Пагост Гомельскай вобласці рыхтуюцца да Юр'і

Згодна з народнай прыкметай, калі на Юр'я дождж, то будзе шмат хлеба. Таксама лічылася, што ў гэты дзень трэба садзіць бульбу. Па традыцыі на Юр'я хадзілі "праведваць" палі з азімымі, неслі туды выпечаны напярэдадні хлеб, клалі яго на зямлю і правяралі рост азімых. Калі каравай хаваўся ў жыце, то ўраджай павінен быць добрым.

Як адзначаюць Юр'еў дзень

Праваслаўная царква ў гэты дзень узгадвае вялікапакутніка Георгія Пабеданосца, якому моляцца за дзяцей, аб дапамозе пры хваробах, акрамя гэтага, святы з'яўляецца нябесным заступнікам воінаў.

Веснавы абрад Юр’еўскі карагод ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну
© Photo : Альфрэд Мiкус
Веснавы абрад "Юр’еўскі карагод" ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну

У Беларусі і цяпер адзначаюць Юр'еў дзень. Асабліва відовішчна гэта адбываецца ў тых рэгіёнах, дзе этнографы змаглі адрадзіць абрады народнага земляробчага календара. Так, штогод у Пагосце праходзіць старажытны абрад "Юраўскi карагод", які першым у Беларусі ў 2005 годзе атрымаў статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці рэспубліканскага значэння.

На свята пякуць хлеб з пшанічнай мукі, які ўпрыгожваюць пад спеў абрадавай песні трыма каласкамі з цеста і трыма галінкамі квітнеючага пладовага дрэва, кожная з якіх мае па тры адросткі. Яны сімвалізуюць дзевяць месяцаў сцельнасці каровы і цяжарнасці жанчыны. 

Веснавы абрад Юр’еўскі карагод ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну
© Photo : Альфрэд Мiкус
Веснавы абрад "Юр’еўскі карагод" ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну

Потым жанчыны водзяць карагод. Зараз да яго далучаюцца і дзеці, але раней у карагод бралі толькі дзяўчын, якія дасягнулі палавой сталасці. Дзяўчыны апранаюць вянкі з барвінка — такія жа, як нявесты на вяселлях. 

Веснавы абрад Юр’еўскі карагод ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну
© Photo : Альфрэд Мiкус
Веснавы абрад "Юр’еўскі карагод" ў вёсцы Пагост Жыткавіцкага раёну

Галоўнае магічнае дзеянне 6 мая на Юр'я адбываецца ў поле, дзе пасеяны азімыя. У зямлю закопвалі кавалак чорнага хлеба, перавязаны чырвонай стужачкай, і пелі абрадавыя песні.

Тэмы:
Жыццё, аздобленае традыцыямі, радуе (9)
Тэги:
Нацыянальныя традыцыі, Беларусь

Галоўныя тэмы