22:56 15 снежня 2017
«Радыё Sputnik»
Фота

Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць

Атрымаць кароткую спасылку
331160
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
  • Лялькі-абярэгі: долю ды нарачонага наклікаюць, ад хвароб абараняюць
© Sputnik/ Вольга Караленка
Алена Бутоўская - майстар па вырабу лялек-абярэгаў.

Навошта ў калыску немаўляці клалі "Куватку", а на дарогу мужу ў кішэню "Падарожніцу", дзяўчаты завязвалі не меней сямі гальштукаў на шыю лялькі, якую выстаўлялі на вакно.

Не памыліцца ў выбары абярэгаў, ведаць іх асаблівасці і адрозніваць "у твар" вам дапаможа фоталента Sputnik.

Месяц згасае, з кожным днём змяншаючы палоску святла, каб потым зноў перарадзіцца ў маладзік. У час убываючага месяца звычайна не распачынаюць ніякіх спраў. А вось рабіць ляльку "На здароўе" можна. Праўда, гэта бадай адзіная лялька-абярэг, якую рабілі на зыходзе месяца. Практычна ўсе астатнія — на маладзік, толькі ў выдатным настроі і абавязкова ў думках пра тое, чаму павінна была паспрыяць лялька.

Забабоны і правілы

Наогул існавала вельмі многа забабонаў наконт вырабу абярэгаў. Напрыклад, не выкарыстоўвалі ні нажніц, ні іголак — нічога вострага. Тканіну рвалі, а потым ці звязвалі, ці скручвалі. У залежнасці ад гэтага лялькі-абярэгі падзяляліся на матанкі і сталбушкі.

Лялькі-абярэгі не маюць твару. Лічылася, што намаляваўшы твар, ты надаў ляльцы душу, і яна магла ўвабраць нядобрыя думкі чалавека, які нават выпадкова аказаўся побач з майстрыхай, а значыць не аберагаў бы, а наадварот, мог нашкодзіць. Акрамя таго лічылася, што калі маляваў твар, значыць займаўся чорнай магіяй.

Жалезныя замкі
© Фото: Ларыса Мятлеўская

Вельмі многія лялькі-абярэгі служылі менавіта ад сурокаў, дурнога вока, іх вешалі на самае бачнае месца ля ўваходу, каб зірнуўшы на ляльку, злы чалавек на ёй пакінуў сваю негатыўную энергію.

Ляльку рабілі на працягу аднаго дня, а дакладней за адзін прысест: сабраўся з пазітыўнымі думкамі, натрапіў на настрой і майструй.

Вельмі часта для абярэгаў выкарыстоўвалі тканіну з ужо ношаных сукенак. Лічылася выдатным, што дабро перайшло ў дабро. Адзіная ўмова — абавязкова, незалежна ад таго, які майструецца абярэг, каб прысутнічаў чырвоны колер. Няхай танюткая стужачка пад хусткай ці арнамент на спадніцы, але колер усіх славянскіх абярэгаў абавязкова павінен быць.

Суправаджалі ж лялькі-абярэгі чалавека ўсё жыццё ад самага нараджэння, ці нават раней, паколькі існуе і "Таўстушка" — абярэг цяжарных жанчын.

Жаніхоў прыводзілі, хваробы адводзілі

З дапамогай абярэгаў дзяўчаты шукалі сабе жаніха і чакалі выканання жаданняў, маці адганялі хваробы ад дзяцей, старэйшыя ў родзе жанчыны абаранялі дом ад нячыстай сілы і благога вока.

Дарэчы, пераважную большасць абярэгаў людзі майстравалі выключна для сябе, напрыклад, "Жаданніцу", "Дзесяціручку", ці для сваіх блізкіх, як абярэг "Доля". Некаторыя лялькі, калі яны выконвалі сваю функцыю, напрыклад "На здароўе", спальвалі, а такія, як "Берагіня роду", перадавалі з пакалення ў пакаленне.

А вось строгіх патрабаванняў наконт убрання лялек-абярэгаў няма, яны могуць быць апрануты выключна на ваш густ, толькі, канечне, з выкарыстаннем чырвонага колеру. Галоўнае — гэта думкі, з якімі вы яе майструеце. Менавіта так робіць Алена Бутоўская і гэтаму вучыць у гуртку пры аддзяленні дзённага прабывання пажылых Ушацкага тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва. Яна, праўда, дазваляе сабе крыху адысці ад традыцыйнага вырабу лялькі-абярэгу, карыстаючыся філіравальнымі нажніцамі. Краі атрымліваюцца прыгожымі і падобнымі на тыя, быццам ірвеш.

Яна і распавяла нам пра дзіўныя ўласцівасці сваіх лялек. Не ўсе з іх мы вам паказалі сёння, вельмі многа дорыць, таму і няма зараз "Дзесяціручкі" ці "Матухны-нянюшкі". Умее рабіць яна таксама абрадавыя і гульнявыя лялькі, аднак гэта іншым разам.

Не паказалі мы і лялькі, якая аберагае ад старэчы. Бо асобнай такой проста няма. Затое літаральна кожная дазваляе захаваць чалавеку памяць, падоўжыць яго актыўнае, стваральнае жыццё. Гэтаму спрыяе дробная маторыка рук, і невыпадкова выраб лялек абраны ў аддзяленні адным з накірункаў барацьбы са старэчай дыменцыяй.

Пабачце, як яны выглядаюць, і вы не памыліцеся, выбіраючы абярэгавую ляльку ў якасці падарунка, для сябе, а мабыць і змайструеце самі.

І яшчэ адну карысную рысу нам не залішне пераняць ад майстроў лялек-абярэгаў. Бярыцеся за любую справу толькі з выдатным настроем!

Тэги:
Народныя традыцыі, Лялькі, Віцебская вобласць, Ушачы
Правілы карыстанняКаментары

Яшчэ фотастужкі

  • Выстава аўтарскіх работ Млын праходзіць у Мінску
    Последнее обновление: 15:59 10.12.2017
    15:59 10.12.2017

    Калядны цуд хэнд-мэйд

    У Мінску праходзіць выстава аўтарскіх вырабаў беларускіх і замежных майстроў "Млын".

    26
    15
  • Выжла на паляванні
    Последнее обновление: 14:02 30.11.2017
    14:02 30.11.2017

    Як палююць на фазана ў Беларусі

    Пяць брутальных мужчын са стрэльбамі, дзве лягавыя сабакі, дваццаць пяць прыгожых яркіх птушак: як рэалізоўваюць свой "паляўнічы інстынкт" прадстаўнікі моцнай паловы чалавецтва, глядзіце ў фотастужцы Sputnik.

    52
    23
  • Гурт Чайф выступіў у Мінску з праграмай Разам цяплей
    Последнее обновление: 16:37 28.11.2017
    16:37 28.11.2017

    Ад Super Besse да "Все_Crazy": музычныя выхадныя прайшлі ў Мінску

    Канцэртная прэзентацыя новага альбому гурта Super Besse, 10 гадоў гурту The Road Dogs, панк-запал у Beer&Wine, Ultra-music Party і рокеры "Чайф" - глядзіце ў фотастужцы, якія музычныя падзеі адбываліся ў беларускай сталіцы на мінулых выхадных.

    102
    14
  • На выставе работ Алега Арлова
    Последнее обновление: 14:56 19.11.2017
    14:56 19.11.2017

    Містычная выстава адкрылася ў Мінску

    Алег Арлоў працуе ў самых розных жанрах - пейзаж, партрэт, нацюрморт - але ўсе яны маюць рысы містаэсэнцыялізма, напрамка ў мастацтве, які прыдумаў мастак. Глядзіце работы Алега Арлова ў фотастужцы Sputnik.

    27
    10

Галоўныя тэмы