Нетры ў дыяментах: ці ёсць у Беларусі паклады каштоўных камянёў?

© Sputnik / Игорь Зарембо / Перайсці ў фотабанкЗдабыча бурштыну
Здабыча бурштыну - Sputnik Беларусь
Навукоўцы ўпэўненыя, што на тэрыторыі нашай краіны можна знайсці не толькі бурштын, але і уран і нават алмазы. Ці значыць гэта, што ў бліжэйшы час у Беларусі пачнецца "алмазная" і "уранавая" ліхаманка?

Юрый Глушакоў, Sputnik.

Нядаўна ў СМІ з'явіліся паведамленні аб незаконнай масавай здабычы бурштыну на Украіне. Паколькі беларускае і ўкраінскае Палессе знаходзіцца ў геалагічна падобнай зоне, магчыма і наша краіна мае паклады гэтага сонечнага каменя?

Уранавы НЗ Беларусі

Аляксандр Паўлоўскі, загадчык кафедры геаграфіі Гомельскага дзяржаўнага універсітэта пацвердзіў, што ў Беларусі сапраўды ёсць бурштын.

Яго запасамі багата Палессе — у Брэсцкай вобласці і ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Але на Гомельшчыне яго прамысловая распрацоўка не вядзецца — тут здабываюць каменныя калійныя солі, нафта, будаўнічы друз і граніт, гліну, шкляныя пяскі, разведаны запасы бурага вугалю.

"Нетры зямлі ў нашым рэгіёне ўтрымліваюць і больш дарагія выкапні. У Лельчыцкім раёне ёсць ўран. Уранавая сыравіна залягае тут у глыбокіх пяшчаных і вуглістых пластах", — распавёў Sputnik Аляксандр Паўлоўскі.

Апроч гэтага, паводле слоў спецыяліста, на тэрыторыі Беларусі выяўленыя і кімберлітавыя трубкі — з прыкметамі ўкрапваннямі алмазаў. Ці значыць гэта, што ў бліжэйшы час у Беларусі пачнецца "алмазная" і "уранавая" ліхаманка? Мабыць няма. І уранавая, і алмазная сыравіна залягае ў нас занадта глыбока.

"Радовішчы разведаны і вядомыя, але пытанне палягае ў тэхналогіях. Здабыча гэтых выкапняў на такой глыбіні наўрад ці будзе сёння эканамічна абгрунтаванай. Вобразна кажучы, у гэтым выпадку давядзецца выкрываць палову Гомельскай вобласці", — растлумачыў Аляксандр Паўлоўскі. Так што прыродныя радовішчаы "прыхаваныя" да лепшых часоў — калі тэхналогіі дазволяць зрабіць здабычу такой глыбіннай сыравіны рэнтабельнай.

© Sputnik / Мариус Баранаускас / Перайсці ў фотабанкСтраказа ў бурштыне
Стрекоза в янтаре - Sputnik Беларусь
Страказа ў бурштыне

Сонечны камень з глыбінь Палесся

Што ж тычыцца беларускага бурштыну, то вядучым спецыялістам у гэтай галіне можна лічыць дацэнта Брэсцкага дзяржаўнага універсітэта імя А.С. Пушкіна, кандыдата геолага-мінералагічных навук, прафесара Максіма Багдасарава.

Максім Альбертавіч прызнае, што ў апошні час да беларускага бурштыну стала выяўляцца занадта не здаровая цікавасць.

Сапраўды, і беларускае, і ўкраінскае Палессе знаходзяцца ў зоне сучлянення Украінскага шчыта, Валынска-Падольскай пліты і Прыпяцкага прагіну. Мільёны гадоў таму Харкаўскае мора затапіла на гэтым месцы сушу, пакрытую хвойнай расліннасцю. Хваёвая смала-жывіца трапляла ў марскія паклады, у геахімічнай аднаўленчай асяроддзі якіх яна і ператваралася ў бурштын.Навукоўцы адрозніваюць месца ўзнікнення бурштыну ў зоне пляжаў і прыбярэжнай паласы найстаражытнага мора, у зонах плыткага і глыбакаводнага шэльфа.

© Sputnik / Игорь Зарембо / Перайсці ў фотабанкКавалак бурштыну ў кар"еры
Кусок янтаря на обогатительном узле карьера - Sputnik Беларусь
Кавалак бурштыну ў кар"еры

Прагназаванне руданосных палёў бурштыну ў Беларусі вядзецца не толькі з дапамогай бурэння свідравін, але комплексным навуковым метадам, які аналізуе рознымі спосабамі цэлы спектр фактараў і прыкмет.

Пляж юрскага перыяду

Дзе ж знаходзяцца россыпы гэтага каштоўнага мінералу залацістага колеру?

"Пляжны" бурштын на сённяшні дзень выяўлены, напрыклад, у раёне вёскі Глушкавічы Лельчыцкага раёна. Але "чорным капальнікам" брацца за рыдлёўку не рэкамендуецца — акрамя магчымых праблем з законам выявіцца яшчэ шэраг цяжкасцяў. Як мінімум, давядзецца паглыбіцца на 60-70 метраў у зямлю.

Раён Глушкавічы, як і ўся "пляжна-прыбярэжная", прызнана для выяўлення бурштынаносных россыпаў неперспектыўнай. Такі ж прагноз прафесар Багдасараў і яго калегі даюць і для зоны глыбакаводнага шэльфа.

Найбольш перспектыўнай для распрацовак з'яўляецца зона плыткага шэльфа, якая распаўсюджваецца на тэрыторыі Палескай седлавіны, так званыя Лагуна-дельтовые паклады. У пэўны час зямная паверхня тут крыху прагнулася, і марская вада пранікла ў дэльты самых старажытных рэк, якія некалі цяклі на Палессі. Выкапнёвая смала, адклаўшыся на гэтых затопленых морам участках, сёння ляжыць досыць блізка да паверхні.

У Беларусі выяўлена сем бурштынаносных плошчаў, сярод іх — Зосінцаўская (Лельчыцкая) і Столінска-Мікашэвіцкая. Бурштын тут можа ляжаць на глыбіні ад 10 да 30 метраў.

Не толькі глыбіня залягання можа быць цікавай пры вызначэнні перспектыўнасці дадзеных пляцовак, але яшчэ і так званае "бартавое ўтрыманне" бурштыну. На суседнім з Глушкавічамі Клёсаўскім радовішчы ва Украіне яно складае, напрыклад, 50 грамаў на кубічны метр. Асноўнае ж адрозненне беларускага бурштыну ад радовішчаў ва Украіне хутчэй не геалагічнае, а прававое — яго запасам пакуль не пагражае драпежніцкая здабыча, якая ўжо сёння нанесла незаменны экалагічны ўрон нашым суседзям.

Стужка навiн
0
Спачатку новыяСпачатку старыя
loader
У эфіры
Заголовок открываемого материала
Міжнародны
InternationalEnglishАнглійскіMundoEspañolІспанскі
Еўропа
DeutschlandDeutschНямецкіFranceFrançaisФранцузскіΕλλάδαΕλληνικάГрэчаскіItaliaItalianoІтальянскіČeská republikaČeštinaЧэшскіPolskaPolskiПольскіСрбиjаСрпскиСербскіLatvijaLatviešuЛатышскіLietuvaLietuviųЛітоўскіMoldovaMoldoveneascăМалдаўскіБеларусьБеларускiБеларускі
Закаўказзе
ԱրմենիաՀայերենАрмянскіАҧсныАҧсышәалаАбхазскіХуссар ИрыстонИронауАсецінскіსაქართველოქართულიГрузінскіAzərbaycanАzərbaycancaАзербайджанскі
Бліжні Усход
Sputnik عربيArabicАрабскіTürkiyeTürkçeТурэцкіSputnik ایرانPersianФарсіSputnik افغانستانDariДары
Цэнтральная Азія
ҚазақстанҚазақ тіліКазахскіКыргызстанКыргызчаКіргізскіOʻzbekistonЎзбекчаУзбекскіТоҷикистонТоҷикӣТаджыкскі
Усходняя і Паўднёва-Усходняя Азія
Việt NamTiếng ViệtВ'етнамскі日本日本語Японскі俄罗斯卫星通讯社中文(简体)Кітайскі俄罗斯卫星通讯社中文(繁体)Кітайскі
Паўднёвая Амерыка
BrasilPortuguêsПартугальскі