Алена Васільева, Sputnik.
На пад'ездзе да вёскі Куляшоўка даносіцца гук пілы — Смалявіцкі выканкам дазволіў мясцовым жыхарам разабраць паваленыя падчас віхуры дрэвы на дровы. Адарваўшыся ад працы, яны згаджаюцца расказаць, як у гародах павырывала з коранем дрэвы, а тых, каго зламаныя дрэвы ўжо не ўражваюць, адпраўляюць у суседнюю вёску.
![Последствия урагана в Минской области Последствия урагана в Минской области - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/51/1024315112_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_08190bc3f86ef8817db2e58da4a0aa67.jpg)
"Едзьце ў Куляшоўку, там няма другіх паверхаў. Віхура прайшла паласой, было падобна на выбух, усё доўжылася хвілін пятнаццаць. У людзей не тое што дахі — паверхі пазносіла", — раяць мясцовыя і вяртаюцца да працы.
Камяні з неба
У вёсцы згадваюць пра віхуры, што дзясяткі гадоў таму ўжо праносіліся над Беларуссю. Камусьці сваякі з Гомельскай вобласці распавядалі, што ў пяцідзесятых гадах з неба замест граду падалі апельсіны. У гэтым сезоне ў гісторыі беларускага ўрагану не было міфічнай садавіны, але зусім не міфічным была шкода, якую ўчыніла мясцовым жыхарам стыхія.
![Ураган на участке Фаины Ефимовны практически не оставил ничего живого Ураган на участке Фаины Ефимовны практически не оставил ничего живого - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/59/1024315901_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_d5261d723bd53a604d9b2742a1ec9844.jpg)
"Думала, камяні з неба пасыпаліся — град не можа быць такім. Вырашыла, канец света. Быў у мяне вялікі хлеў — і няма яго, знесла дах на доме, склеп раскрыла, плот паваліла. А плот толькі ў мінулым годзе паставілі, дзесяць мільёнаў бабка аддала, нічога жывога не засталося", — ледзь не плача Фаіна Яфімаўна з вёскі Куляшоўка.
Плот з выгляду надзейны, металічны, але перад стыхіяй не выстаяў. Не вытрымалі напору віхуры і жылыя будынкі: на ўсёй вуліцы застаўся толькі адзін крыты металачарапіцай домік, які перажыў шквалісты вецер і застаўся пры даху.
![Местные жители пилят поваленные деревья Местные жители пилят поваленные деревья - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/52/1024315210_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_a7d909bbd33de5ffc9897ab42431884f.jpg)
"А вунь туды паглядзіце, бачыце цагляны аднапавярховы дамок? А ён быў двухпавярховым. Свой дах у суседа знайшоў. А на той вуліцы лазню падняло над зямлёй і развярнула", — распавядаюць мясцовыя жыхары.
На парэштках аднаго з дахаў, дзе ўжо працуе брыгада будаўнікоў, паважна чысціць пёры бусел — стыхія расправілася з дахам, а яго гняздо засталося не кранутым.
![Аист на крыше одного из разрушенных ураном домов Аист на крыше одного из разрушенных ураном домов - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/54/1024315413_0:0:3000:1993_600x0_80_0_0_3adbe6281a14adfa96fe22c132e50f8c.jpg)
"Віхура пранеслася ў сераду, а брыгаду, каб дах новы накрыць, далі толькі ўчора. Уначы зноў дождж прайшоў, усё павымакла. З сельсавета прыязджаюць — а толку з гэтага? Сказалі, калі што — у 308 кабінет звяртайцеся. А хіба я туды дайду? Ну вось зараз працаваць пачалі, за гэта дзякуй. Шыфер прывезлі, спадзяюся, яго хопіць. А што казаць? Паглядзіце, колькі пацярпелых, як усім адразу дапамагчы", — разважае Фаіна Яфімаўна.
Унук Фаіны Яфімаўна Максім прыехаў сюды дапамагаць бабулі, інваліду другой групы, з Мінска. Ён распавёў, што выдаваць матэрыялы жадаючым аднавіць дах самастойна пачалі з мінулага тыдня.
"Іх трэба было выпісваць, але давалі толькі шыфер, цвікі і руберойд — ні страпільніка, ні абрашоткі, нічога больш. Першым пачалі аднаўляць той пасёлак, у які журналісты прыязджалі сюжэт здымаць. А да нас не адразу дабраліся", — падзяліўся Максім.
Першымі дабраліся дроны
Суседняя вёска ў параўнанні з Куляшоўкай выглядае практычна ідэальна: стыхія забрала дахі толькі трох дамоў, ды і тыя ўжо аднавілі. Мясцовы жыхар Валерый Калечыц гатуе на вогнішчы абед — з дахам паляцеў і комін, і даводзіцца карыстацца чыгунком.
![Крышу на доме Валерия Калечица уже почти положили, но готовить до сих пор приходится на удице Крышу на доме Валерия Калечица уже почти положили, но готовить до сих пор приходится на удице - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/53/1024315321_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_b5bc628de9663589d4e7ccff8de6534d.jpg)
Брыгада на чале з Віктарам Пілятам трэці дзень ладзяць у двары Валерыя Віктаравіча дах, хваляць абеды, якія рабочым дастаўляюць з рэстарана, і рыхтуюцца ўзяцца за пацярпелыя сельгаспабудовы, калі завершаць аднаўленне стрэх.
"Нам даюць матэрыял, а наша задача ў сціснутыя тэрміны зрабіць дах на жылых дамах, потым зоймемся хлявамі і прыбудовамі. Спачатку трэба было ўсё ачысціць, вывезці друз, у які ператварыліся сарваныя дахі, паставіць новы дах, а зараз — аздабленне, каб хатка была падобна да хаткі. Гаспадар задаволены, сказаў, напіша падзяку", — смяецца начальнік брыгады.
Сам гаспадар, адарваўшыся ад гатавання на заднім двары, запэўніў: новы дах лепшы за стары. У самой Куляшоўцы зусім не такая ідылія. Яшчэ некалькі дзён таму мясцовыя жыхары зусім былі абураныя знешняй бяздзейнасцю ўладаў, папракалі іх у неплацежаздольнасці і абураліся, маўляў, куды ідуць нашы падаткі, калі нават у надзвычайнай сітуацыі дах на месца вярнуць нельга хутчэй. У панядзелак работы пачаліся на апошняй разбуранай вуліцы Куляшоўкi, і народны гнеў прытух, але часова.
![Дом без крыши - картины для деревни Кулешовка вполне привычная Дом без крыши - картины для деревни Кулешовка вполне привычная - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/55/1024315553_0:0:3000:1970_600x0_80_0_0_365b33a4391d23fc0e5c7dcd5489b26b.jpg)
На працягу тыдня над вёскай лёталі дроны МНС, інфармацыя аб ступені разбурэнняў у мясцовых уладаў з'явілася адразу, старшыня сельскага выканкама асабіста абыйшла ўсе вёскі і зафіксавала шкоду. Але з-за вялізнага аб'ёму пашкоджанняў да рамонту некаторых дамоў дабраліся толькі ў панядзелак. Да нядзелі людзі сядзелі без святла, ваду давалі з перабоямі, калі ішоў дождж, пакоі падтапляла — дахаў не было.
"Ніхто нічога не ведае. Хтосьці тэлефанаваў у Смалявічы ў выканкам — ніхто не бярэ слухаўку, кажуць, усё на выездзе. А куды яны заязджаюць? У лес? Ехалі хлопцы з АНТ, сказалі, да нас выпадкова загарнулі — ехалі здымаць буралом. Дзякуй рабочым людзям — яны шчыруюць, хоць ім ні сняданку, ні вячэры не забяспечваюць, толькі абед і ссабойку", — расказваюць жыхары Куляшоўкі і раз за разам дзякуюць рабочым, да якіх, у адрозненні ад прадстаўнікоў улады, у іх прэтэнзій няма, толькі падзякі.
"Толькі ў чацвер пачалі прыбіраць вуліцу — ўяўляеце, якія завалы былі? Усе дахі, усе зламаныя дрэвы сюды выносілі. Замест дарогі сцяжынка была. Ваду з перабоямі давалі: маглі на гадзіну даць ваду, потым дзьве гадзіны не даваць. Да працоўных людзей, якія прыбіраюць, электрыку робяць, прэтэнзій ніякіх няма. Ад уладаў, акрамя прадстаўнікоў сельсавета, нікога не было. Прыязджалі з ЖКГ, сказалі, мы вам вылучым дапамогу — лісты шыферу за 50 тысяч, заплоціце потым. Многія не бралі, не ведалі, у колькі нам гэтая дапамога на самай справе абыдзецца, чакалі брыгады, якія прыедуць і, як абяцана, зоймуцца рамонтам бясплатна. Святло далі толькі ў нядзелю ўначы", — распавядалі мясцовыя, якія да гэтага часу не ўпэўненыя, ці не давядзецца плаціць за абяцаную бязвыплатную дапамогу. Агульнага сходу не было, тлумачэнняў ад органаў улады — а з моманту віхуры мінуў тыдзень — людзі не атрымалі.
![Спецтехника разбирает завалы в деревне Спецтехника разбирает завалы в деревне - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/60/1024316024_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_731d1f85a08523abc2c0bac857a304a5.jpg)
Таму чуткі пра маштабы трагедыі ўсе памнажаліся, у вёсцы пагаворвалі, што нехта бачыў, як з лесу выносяць трупы грыбнікоў, заспетых стыхіяй знянацку, а інфармацыю пра чалавечыя ахвяры нібыта замоўчваюць.
![Марина Генчик уверяет, что вся помощь сельчанам оказывается безвозмездно Марина Генчик уверяет, что вся помощь сельчанам оказывается безвозмездно - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/56/1024315665_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_2f6b498cb80ba2a93ecda9123109317c.jpg)
За каментарамі Sputnik звярнуўся да старшыні сельскага выканкама Марыны Гнечык. Там запэўнілі, што за аказаную дапамогу плаціць не прыйдзецца, а запазнілася яна толькі праз велізарныя маштабы разбурэнняў.
"Шыфер і іншыя матэрыялы прапаноўваліся бясплатна. Ні з каго грошай браць не будзем", — запэўнілі ў выканкаме. Гнечык сказала, што мясцовыя жыхары могуць не хвалявацца — адновяць не толькі дах, але і гаспадарчыя пабудовы, і за гэта таксама не давядзецца плаціць.
"Аказваюць дапамогу будаўнічыя арганізацыі Мінскай вобласці, праводзім суботнікі па расчыстцы тэрыторыі, нам дапамагаюць суседнія раёны — Барысаўскі, Жодзінскі, Лагойскі. Я сама 13 ліпеня аб'ехала ўсе пацярпелыя населеныя пункты і прапанавала ўсім пацярпелым размясціцца ў нашай школе і перачакаць там, пакуль адновяць іх дамы. Усе адмовіліся, засталіся дома, некага да сабе забралі сваякі. Рабочыя працуюць да позняга вечара, на аднаўленне даху патрэбны час", — распавяла старшыня выканкама.
![Строительные бригады работают над устранением последствий урагана Строительные бригады работают над устранением последствий урагана - Sputnik Беларусь](https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102431/57/1024315781_0:0:3000:1997_600x0_80_0_0_a22a78e14235172f844d9895fd893276.jpg)
Разам з тым, раней у МНС Беларусі заявілі, што на ліквідацыю наступстваў стыхіі з дзяржрэзерва выдаткавана каля 100 тысяч рублёў.