Ці здабудзе амерыканская адміністрацыя мудрасць кампрамісу?

© Sputnik / Артур Габдрахманов / Перайсці ў фотабанкБудынак кангрэса ў Вашынгтоне
Будынак кангрэса ў Вашынгтоне - Sputnik Беларусь, 1920, 23.04.2021
Падпісацца на
Абвастрэнне адносін РФ і ЗША у калонцы для РІА Навіны пракаментаваў намеснік старшыні Савета бяспекі Расіі Дзмітрый Мядзведзеў.

Адносіны Расіі і ЗША у апошнія гады фактычна перайшлі ад суперніцтва да канфрантацыі, па сутнасці - вярнуліся ў эпоху халоднай вайны. Санкцыйны ціск, пагрозы, канфліктнае проціборства, абарона сваіх эгаістычных інтарэсаў - усё гэта уводзіць свет у стан перманентнай нестабільнасці.

"Пазбяганне сутыкнення з вялікімі сіламі сведчыць не аб баязлівасці, а пра мудрасць, бо прынясенне сябе ў ахвяру ніколі і нідзе не з'яўляецца перавагай" (Сунь Цзы. Мастацтва вайны).

Калі адносіны дзвюх краін доўгі час знаходзяцца ў падобнай сітуацыі, гэта і называецца крызіс. Такія крызісы з'яўляюцца вельмі спрыяльнай глебай для з'яўлення яшчэ больш вострых перыядаў у адносінах - "крызісу крызісаў".

Пагроза для ўсяго свету

У падобнай сітуацыі любы няправільны крок, адсутнасць цярпення, стратэгічнага разумення вагі кожнага слова могуць укінуць не толькі дзве асобна ўзятыя краіны, але і ўвесь свет у бездань найцяжкіх праблем, паставіўшы яго перад пагрозай прамога ваеннага сутыкнення.

Падобнае ўжо адбывалася ў нашай агульнай гісторыі. Праўда, час быў некалькі іншым, чым цяпер, а месцам дзеяння быў Карыбскі басейн, але сутнасць таго, што адбываецца была вельмі падобнай.

Афіцыйны прадстаўнік МЗС РФ Марыя Захарава - Sputnik Беларусь, 1920, 22.04.2021
МЗС РФ: змова супраць Лукашэнкі - акт дзяржаўнага тэрарызму ЗША

Знешняя палітыка ЗША таго часу змушала нашу краіну адпаведным чынам рэагаваць. У канцы 1950-х і пачатку 1960-х гэта выяўлялася ў размяшчэнні амерыканскіх ракет у Турцыі, у Паўднёвым В'етнаме, у Ліване. І ў нязграбнай палітыцы на Кубе, якая спарадзіла рэвалюцыю, а потым у спробе вярнуць кантроль над Востравам свадобы. І шмат у чым іншым.

Сёння ж гэта - антырасійскія санкцыі, арганізаваная кампанія траўлі Расіі, амерыканская палітыка ў дачыненні да нашых суседзяў, канчатковы прыход НАТА да нашых межаў, супрацьдзеянне "Паўночнаму патоку - 2", занепакоенасць рэалізацыяй нашай краінай Паўночнага марскога шляху, нарэшце, украінскае пытанне і многае іншае. Прыклады такой палітыкі праяўляюцца штодня.

Роля лідэра

Расія сёння, як і СССР у мінулым, заўсёды была ў стане даганяючай Злучаныя Штаты па ўзроўні пагроз апаненту.

У пачатку 60-х адказам амерыканцам стала разгортванне СССР стратэгічнага наступальнага ўзбраення на Кубе. ЗША, як вядома, пайшлі на далейшую канфрантацыю: сцягнулі ваенныя караблі, узялі востраў у марскую блакаду і нават рыхтавалі паўнавартаснае ўварванне. Гэты крызіс атрымаў назву Карыбскі. У яго рамках ёсць два асноўныя моманты.

Расійскі знішчальнік Міг-31 - Sputnik Беларусь, 1920, 23.04.2021
Знішчальнік МіГ-31 перахапіў самалёт-разведчык ЗША над Ціхім акіянам

Першы. Доўгатэрміновы адказ - гэта не толькі з'яўленне ракет ля берагоў Злучаных Штатаў. Перш за ўсё гэта быў паказ і, што яшчэ важней, ўсведамленне заходнімі краінамі інфраструктурных магчымасцей нашай дзяржавы па разгортванні ў кароткія тэрміны ваенных баз у любым пункце свету.

Другі. Сітуацыя, якая знаходзіцца "ў пяці хвілінах ад вайны", была выратавана лідэрамі дзвюх звышдзяржаў, якія захавалі цвярозасць ацэнкі сітуацыі, прызналі і прынялі мудрасць кампрамісу, а такім чынам - гатовымі ісці на саступкі.

У нейкі момант лідэры мелі зносіны напрамую, у нейкі - не, але ў любым выпадку паміж СССР і ЗША быў раўнапраўны дыялог, які ажыццяўляўся не праз мову пагроз і ультыматумаў.

Пасля вырашэння Карыбскага крызісу за ўсё XX стагоддзе не ўзнікала сітуацый, калі дзве краіны знаходзіліся так блізка ад вайны. Таму што абедзве засвоілі ўрок: супрацоўніцтва ў вырашэнні міжнародных праблем лепш канфрантацыі.

Але сёння сітуацыя некалькі іншая: ЗША скаціліся ў нестабільную знешнюю палітыку. Гэта выявілася і ў адмове ад ядзернай здзелкі з Іранам. У выхад з Дамовы па адкрытым небе і шэрагу іншых. А ў сапраўдны момант - і ў рыторыцы новага прэзідэнта.

Новая стратэгічная рэальнасць - нестабільнасць знешнепалітычнага курсу Вашынгтона - шмат у чым выклікана як ўнутранымі прычынамі, так і вызначаным падзеннем аўтарытэту ЗША у якасці лідэра заходняга свету.

Новая ж тактыка амерыканскай адміністрацыі: адной рукой сігналізаваць аб неабходнасці дыялогу, а другой - павялічваць ціск. Яна можа казаць і аб выкананні перадвыбарчых абяцанняў дэмакратаў, і пра адсутнасць адзінства ў выпрацоўцы курсу і прыняцця рашэнняў у новай камандзе, і аб амерыканскім "місіянерстве". "Мы заўсёды правыя, вы павінны нас слухацца". А партнёры і апаненты павінны ўспрымаць такі курс як належнае, прычым з пачуццём падзякі за атрыманы "ўрок".

Заклік да дыялогу мы пачулі ў час тэлефоннай размовы двух прэзідэнтаў. І тут жа пачалася жорсткая рыторыка, уведзены новыя антырасійскія санкцыі, высылаюцца дыпламаты, падпісаны ўказ пра расійскую пагрозу. Сюды ж неабходна аднесці канфлікт на ўсходзе Украіны, які штучна пагаршаецца, мілітарысцкія заявы кіраўніцтва ЗША, перакідванне ваеннай тэхнікі ў наш рэгіён. Прасцей кажучы - абвастрэнне сітуацыі.

Будаўніцтва газаправода Паўночны паток - 2 у Германіі - Sputnik Беларусь, 1920, 15.04.2021
Паглядзяць на "паводзіны Масквы". Ці спыняць немцы "Паўночны паток - 2"

Відавочна, што СССР успрымаўся ЗША як раўнапраўны сапернік, з якім, без сумнення, неабходна лічыцца. Гэта было абумоўлена ваенна-палітычным парытэтам бакоў, для захавання якога і была створана сістэма міжнародных арганізацый. І наяўнасцю двух ваенных блокаў - краін НАТА і краін Варшаўскай дамовы.

Але пасля распаду СССР парытэт на нейкі час знік. Злучаныя Штаты, пражыўшы паўтара дзесяцігоддзі ў сістэме каардынат, калі ні адна іншая краіна свету не толькі не мела супастаўнай з імі моцы, але і не мела нават гіпатэтычнага права мець падобную сілу, проста-такі адвыклі ад раўнапраўнага дыялогу.

Новая адміністрацыя ЗША, аднаўляючы сваё становішча сусветнага кіраўніка і абаронцы калектыўнага Захаду (прычым паралельна пераконваючы ў гэтым саміх сябе), не мае сілы духу прызнаць, што нехта ў свеце можа мець інфраструктурныя магчымасці і ваенна-палітычны патэнцыял, супастаўны з імі. Напрыклад, Кітай або Расія.

Шчырая размова і магчымасць кампрамісу

На парадку дня стаіць пытанне: ці здабудзе сённяшняя амерыканская адміністрацыя мудрасць кампрамісу, да якой прыйшлі лідэры краін - удзельніц Карыбскага крызісу 60-х гадоў мінулага стагоддзя?

Навошта самалётам-разведчыкам НАТА спатрэбіліся Камчатка і Данбас - відэа - Sputnik Беларусь, 1920, 20.04.2021
Відэа
Навошта самалётам-разведчыкам НАТА спатрэбіліся Камчатка і Данбас - відэа

І што дапаможа гасіць праблемы, калі сітуацыя напалена да рубяжа? Такіх момантаў тры.

Па-першае, усведамленне цаны "фатальнага рашэння". Калі шкода ад перамогі будзе настолькі вялікай, што паставіць пытанне пра далейшае існаванне пераможцы, то гэта не перамога.

Па-другое, прамая сувязь. Гэта не проста тэлефон, па якім можна датэлефанавацца, а магчымасць казаць адкрыта і, што яшчэ важней, чуць свайго суразмоўца. І зразумець яго логіку і аргументы.

І, па-трэцяе, самае важнае. Не толькі разуменне неабходнасці і магчымасці кампрамісаў, але і гатоўнасць ісці на гэтыя кампрамісы. Гатоўнасць адмовіцца ад мовы ўльтыматумаў і хамства, якія заганяюць дыялог пад плінтус.

Менавіта таму рыторыка, якая складаецца ў няхітрых словах "Расія заплаціць цану", хоць і гучыць вельмі па-амерыканску, вядзе прама ў тупік. З гэтага тунэля няма выйсця. Гэтая мантра не дасць прасвятлення нікому.

*Арыгінал матэрыялу чытайце на РІА Навіны

Чытайце таксама:

Стужка навiн
0
Спачатку новыяСпачатку старыя
loader
У эфіры
Заголовок открываемого материала