Хто дорыць шчасце і пяшчоту: тыдзень маці праводзіцца ў Беларусі

© Sputnik / Владимир Песня / Перайсці ў фотабанкВ библиотеке
В библиотеке - Sputnik Беларусь, 1920, 11.10.2021
Самае сардэчнае для кожнага беларуса свята ад самага маленькага да пасівелага – Дзень маці адзначаецца 14 кастрычніка. У гэты дзень і напярэдадні яго прынята віншаваць маці і цяжарных жанчын. І найлепшым чынам добрыя пяшчотныя словы перадаюцца праз вершаваныя радкі.
Духоўнасць грамадства пачынаецца з маці. Менавіта праз жанчыну, якая чакае, нараджае і выхоўвае дзіцяці, свет імкнецца да чалавечнасці ў розных сваіх праявах. Павінен імкнуцца. Ніхто не адмаўляе ролю бацькі ў станаўленні новага маленькага жыцця. Але найбольш вялікі ўплыў на дзіця, а праз яго і на ўвесь вялікі сусвет, аказвае сапраўды матуля. Так склалася эвалюцыйна.
Маці… Якая яна для кожнага з нас? Вясёлая, працавітая, часам занепакоеная, сумная, клапатлівая, блізкая і далёкая, чакаючая і разгубленая, абараняючая і пяшчотная. Кахаючая нас…
© Sputnik / Мария АмелинаМаці заўсёды побач
На праздновании Дня белорусской письменности в Рогачеве было много мам с детьми. - Sputnik Беларусь, 1920, 11.10.2021
Маці заўсёды побач
Яна заўсёды побач. Нават калі паміж намі 20 крокаў, тысяча кіламетраў ці… вечнасць…
У Беларусі Дзень маці адзначаецца 25 гадоў і мерапрыемствы, прысвечаныя гэтай даце, праводзяцца на працягу тыдня. Афіцыйна. А святкуецца – колькі стагоддзяў, а можа і тысяч гадоў. Вернікі падкажуць, што святкаванне 14 кастрычніка сыходзіць каранямі ў рэлігійнае свята Пакроў Прасвятой Багародзіцы, падчас якога здаўна ладзіцца святочнае набажэнства ў праваслаўных храмах. Лічыцца, што Маці Божая явілася на небе ў боскім ззянні ў 910 годзе ў Іерусаліме і пакрыла белым покрывам людзей, стоячых у малітве. Усіх божых дзяцей.
© Sputnik / Мария АмелинаМаці з дзіцем
Мама с ребенком, архивное фото - Sputnik Беларусь, 1920, 11.10.2021
Маці з дзіцем
Але постаць маці заўсёды старажатней нашай гісторыі. Як і само жыццё. Ад фігуркі Венеры Вілендорфскай, якой больш за 29 з паловай тысячагоддзяў, да Касцёнкаўскіх Венер, знойдзеных дзесьці ў Варонежскай вобласці.
Ад Мадонны Рафаэля да сучаснага фотаздымка з самай роднай жыве памяць аб матуліных спевах, цеплыні яе рук і светлым позірку ў вачах. Калісьці даўно і… зараз.
Кожны дзень прыносіць свой святы адбітак, які нельга згубіць. Як нельга страціць адчуванне маці. Адвечнае…
Святкуем вершамі!

Рукі маці

Іх цалавала зямля

Сваімі пясчанымі вуснамі

I каласамі;

Неба спякотай, вятрамі, дажджамі

Іх цалавала.

Пража нямала

З іх выпіла ў ночы бяссонныя

Свежасці ранняй.

Колькі яны запалілі світанняў,

Зораў над намі.

Колькі сягоння на іх

Віднеецца чорных, глыбокіх

Шрамоў і маршчынаў,

Гэта сляды, што навекі пакінуў

Шлях наш суровы.

Толькі заўсёды,

Як мы зберымося дамоў

I на стол пакладзе рукі маці,

Быццам ад сонца, ад іх пасвятлее ў хаце

I ў сэрцы.

Максім Танк
* * *

Моўчкі

Берагамі тугі

Валакуцца вятры талакой,

Цягнуць невад смугі,

I трапечацца ў ім заранка.

На хутар,

Дзе пасвіцца

Знелюдзелы спакой,

Стала моўчкі прасіцца

Душа хутаранка.

Там бакі папралежвалі

Маўчуны валуны.

Без сваяцкай душы

Ім самотна таксама.

Там вартуе дагэтуль

Бясхмарныя сны

I чакае бяссонная зорка –

Мама…

Рыгор Барадулін
* * *

Пачатак

Над намі тостаў не гукалі.

Калі жыццё мы пачалі,

Адны матулі даглядалі

I гэтак шчыра, як маглі.

Не пакідалі нас ніколі,

На працу неслі на руках —

Пад гоман жыта ў жніўным полі

Лажылі спаць у таганах.

А змрок садзіўся вечаровы —

Ім не прыходзіў ціхі час:

У той калысцы у ліповай

Яны ўсю ноч гуталі нас.

Над прыпекам пялёнкі грэлі,

Памыўшы з попелам вадой,

Калі ў маленькіх шыі прэлі,

Дык прысыпалі парахнёй.

Каб маці нашыя ў хаціне

Не зналі ў працы перашкод, —

Нам суслам з хлеба й сахарыны

Надоўга затыкалі рот.

А выпадала — пакідалі, —

Ці мала ў вёсцы розных спраў, —

Нас паясамі спавівалі,

Каб кожны ціхенька ляжаў.

Ды паясы нас не стрымалі,

I нам прыходзіў час устаць —

Мы на іржышчы пачыналі

Нагамі босымі дыбаць.

Мы свет страчалі з хваляваннем,

Усё здзіўляла нас кругом:

I тое першае спатканне

З сабакам, пеўнем і катом,

I чырвань яркая зарніцы,

I чорнай ночы цішыня,

I бору шум, і звон крыніцы,

I першы роскат перуна.

А дні праходзілі за днямі,

Мацней стаялі на нагах —

I мы, памыўшыся дажджамі.

I мы, абцёршыся вятрамі,

Выходзілі ў далёкі шлях.

Пятрусь Броўка
* * *

Маці

Твой твар быў сонцам

Над маёй калыскай,

Якое я кранаў рукою,

Якому прыглядаўся блізка.

Твой твар, як ветразь,

Над маёй калыскай

Вадзіў мяне

У мора казкі,

Вадзіў мяне ў мора ласкі

І зноў вяртаў мяне ў прыстань.

Твой твар

Быў над калыскай небам,

Небам зялёнага прадвесня.

Твой твар быў хлебам

І быў песняй.

Алесь Барскі
* * *

Мама

Не, усё-ткі не я: мама мая – паэтэса

Са шчымлівай грудною песняй,

З клопатамі пякучымі

Пра поле, балацявіну;

Пра тое, як спорна вучыцца

У горадзе меншаму сыну;

Пра старое гняздо буслішына,

Што разбурыў вятрыска…

Бачу: паўстала сцішана

Па-над айчынным прысакам

З пяцімесячным на руках

У скаромнай чорнай спадніцы.

Маму палохае страх –

Як жыць адной маладзіцы.

Мільгае за поўнач акно яе –

Удовай не спіцца:

Машынка стукоча. I мама пяе,

Абшывае сваю Велясніцу:

Каму – за пакосы, каму – за каня,

Каму – за шчырае дзякуй.

Сустракае яна прасветленасць дня

Усмешкай – адвыклася плакаць.

Позна класціся. Рана ўставаць.

Рана ўставаць – не бяліцца:

Па-над загонамі шчыраваць,

Па-над калыскай маліцца.

У чарадзе праліўных нядзель –

Не прапусціць грыбочка…

Кароткі, як шчасце, уходжаны дзень,

Яшчэ карацейшая – ночка.

Дыхае вольнымі мама грудзьмі,

Калі вяртаемся з поля.

Ушчувае: "Драціну з дарогі здымі –

Іншаму ног не паколе".

Кажа: "Ападзіны дол замялі.

Выткаўся жнівень раскошны.

Здымі сандалікі, не бойся зямлі,

Не бойся, дзіцятка, пожні…".

Прыеду. Кветка чакання ў акне

Міргае-цвіце ў адзіноце.

А вершы баюся чытаць, каб мяне

На глухой не злавіла ноце

Мама – мая паэтэса.

Яўгенія Янішчыц
Таксама на Sputnik:
Самыя родныя: атмасферныя фота да Дня маці
Этнограф: самыя шчаслівыя шлюбы бяруць на Пакроў
Дарагая мая матуля: лепшыя савецкія фота пра мацярынства
Дзень маці адзначаюць у Беларусі
Праваслаўны свет адзначае Пакроў Прасвятой Багародзіцы
Стужка навiн
0
Спачатку новыяСпачатку старыя
loader
У эфіры
Заголовок открываемого материала