Маўчанне СПА, смерць АПЕК і сігнал РФ і КНР: вывады з аперацыі ЗША ў Венесуэле
16:48 05.01.2026 (абноўлена: 16:49 05.01.2026)
© REUTERS / Kim Hong-Ji
Падпісацца
Эксклюзіў
Амерыканскі лідар Дональд Трамп на прыкладзе Венесуэлы прадэманстраваў усяму свету міжнародны юрыдычны прэцэдэнт, падкрэсліў эксперт у галіне нацыянальнай бяспекі.
У суботу 3 студзеня ЗША атакавалі грамадзянскія і ваенныя аб’екты ў Каракасе. У выніку гэтай ваеннай аперацыі прэзідэнт Венесуэлы Нікалас Мадура і яго жонка былі захоплены амерыканскімі спецслужбамі і вывезены з краіны.
Пазней прэзідэнт ЗША Дональд Трамп выступіў з заявамі на гэтую тэму. У прыватнасці, ён абвінаваціў лідара Венесуэлы і яго жонку ў наркатэрарызме. Акрамя таго, кіраўнік амерыканскай дзяржавы заявіў, што збіраецца прыцягнуць найбуйныя сусветныя нафтавыя кампаніі да здабычы венесуэльскай нафты.
Якія сапраўдныя матывы хаваюцца за аперацыяй ЗША ў Венесуэле і якія за гэтым ідуць следам наступствы, распавёў Sputnik эксперт у галіне нацбяспекі Аляксандр Цішчанка.
Сапраўдныя матывы
Гаворачы аб прычынах ваеннай аперацыі ЗША ў Венесуэле, ён адзначыў, што наркотыкі тут ні пры чым, а сапраўдныя матывы Трампа – зусім не Мадура. Па словах эксперта, у амерыканскага лідара больш глабальныя матывы, і яны датычацца новай здзелкі па размеркаванні сфер уплыву.
"Трамп ужо даўно спрабуе навязаць цэнтрам сілы новую здзелку ў свеце па раздзяленні сфер уплыву, метадаў работы, метадаў кіравання светам. І таму тут больш дэманструецца прапанова таму ж Кітаю, Расіі, што можна рабіць так з любымі, хто слабей за вас. А моцныя вы ці не – гэта праблемы вашы", - сказаў Цішчанка.
Ён дадаў, што на прыкладзе Венесуэлы Трамп усяму свету прадэманстраваў "міжнародны юрыдычны прэцэдэнт".
Навошта Трампу венесуэльская нафта?
Эксперт нагадаў, што ў свой час нафтавыя актывы ў Венесуэле, якія падвергліся нацыяналізацыі, належалі амерыканскім мільярдэрам.
"Гэта, па сутнасці, міжнародныя транснацыянальныя нафтавыя карпарацыі. А за імі стаяць такія рабяты, як Морганы і Ракфелеры. Гэта іх грошы", – падкрэсліў Цішчанка.
Паводле яго слоў, да стварэння АПЕК карпарацыі кіравалі нафтавым рынкам у свеце. І сёння амерыканскія нафтаперапрацоўчыя заводы ў гэтым рэгіёне маюць настройкі на цяжкую венесуэльскую нафту, падкрэсліў Цішчанка.
"Нафта, якая атрымліваецца сёння гідраразрывам у Амерыцы, яна дастаткова лёгкая, каб быць эфектыўнай у плане перапрацоўкі. А цяжкая нафта – гэта тыя прымесі, якія патрэбны для хімічнай вытворчасці. Тыя ж самыя бітум, той жа самы мазут", - сказаў эксперт.
Гаворачы аб будучыні нафтавага рынку, ён лічыць, што АПЕК у гэтым плане нічога добрага не чакае, бо арганізацыя перастане быць сусветным нафтавым гульцом.
"Гэтую карпарацыю, гэты картэль, хутчэй за ўсё, прымуць з глабальнага нафтавага рынку, таму што планы Ізраіля адносна Ірана кажуць аб тым, што Армузскі праліў будзе закрыты. А калі ён будзе закрыты – перакрыты ваеннымі дзеяннямі і чымсьці такім падобным, то, значыць, блізкаўсходняя нафта не пойдзе такім шырокім патокам, як цяпер", - адзначыў субяседнік Sputnik.
Ён дадаў, што яе якраз могуць замяніць венесуэльскай нафтай. Як толькі амерыканская ўлада пачне аднаўленне над прыроднымі рэсурсамі Венесуэлы, так адразу і пачнецца пачатак канца АПЕК, лічыць Цішчанка.
Галівудскі блокбастар
Эксперт таксама выказаў сваё меркаванне датычна таго, ці маглі венесуэльскія ваенныя "прапусціць" амерыканскі спецназ для таго, каб правесці аперацыю па захопе Мадуры і яго жонкі.
"У гісторыі прыкладаў, калі крэпасці бралі з дапамогай золата больш, чым з дапамогай гармат. З пункту гледжання ваеннага ўсё ўказвае на тое, што быў канкрэтны подкуп тых, хто акружаў Мадуру", - сказаў Цішчанка.
Паводле яго слоў, на гэта паказвае хуткае правядзенне аперацыі і страты сярод аховы венесуэльскага лідара Нікаласа Мадура. Ён нагадаў, што ніводзін сілавы блок не спрацаваў пры ўварванні ЗША.
"Гэта сведчыць аб чым? Хто яго там выключыў, хто даў каманду не супраціўляцца, не дзейнічаць?", - задаўся пытаннем эксперт.
Як ён адзначыў, супрацьпаветраная абарона ў Венесуэле выдатная – "там усё праглядаецца і перакрываецца". Таму, дадаў ён, сістэма СПА была ідэальная з пункту гледжання гатоўнасці да працы, але яна не спрацавала.
"Яна не ўбачыла, што верталёты (…) там жа не адзін верталёт прыляцеў. Калі тры дзясяткі кубінскіх ахоўнікаў, як кажуць, знішчылі, гэта што быў за расстрэл? І ніводнага амерыканскага салдата не пацярпела. Гэта выглядае трошкі камічна. Мы ж не ў Галівудзе, праўда? А ўсё распісана як у галівудскім блокбастары. Таму там быў стопрацэнтны подкуп", - заявіў Цішчанка.
Акрамя таго, эксперт зазначыў, што яго не ўразіла рэакцыя самой Венесуэлы.
"Нават у Амерыцы заяўляюць, што быў здзейснены акт вайны. І Венесуэла чым адказала? Ай-яй-яй", - сказаў ён.
Кантроль расійскай тэрыторыі
Трамп праз дзень пасля захопу Мадуры, зрабіў шэраг заяў наконт планаў па Калумбіі і Грэнландыі. У прыватнасці, ён дапусціў правядзенне ваеннай аперацыі ў Калумбіі, абвінаваціўшы прэзідэнта гэтай краіны ў вытворчасці какаіну. Цішчанка распавёў, наколькі планы амерыканскага лідара могуць быць жыццяздольнымі.
"Гэтыя ўсе абвінавачванні… Дапусцім, Трамп абвінавачвае лацінаамерыканскіх прэзідэнтаў у наркатрафіку. Літва, Латвія, Польшча абвінавачваюць Беларусь у шарыках і нейкіх там незразумелых дронах. Фінляндыя, Нарвегія, Данія абвінавачваюць Расію ў разрыве нейкіх гэтых кабеляў (інтэрнэт-злучэнняў). Гэта ўсё адгаворкі", - сказаў Цішчанка.
Разам з тым ён зазначыў, што Трамп сапраўды арыентаваны на Грэнландыю. Паводле яго слоў, прэзідэнт ЗША лічыць Грэнландыю добрым плацдармам з пункту гледжання супрацьракетнай абароны і кантролю расійскай тэрыторыі.
"Вельмі зручны сектар з пункту гледжання кантролю паўночна-марскога шляху і глыбінных тэрыторый ад, як той казаў, Калінінграда да Далёкага Усходу. Вельмі добра праглядаецца і прастрэльваецца з тэрыторыі Грэнландыі, таму што ўсе ракеты ляцяць праз Паўночны полюс. І там як раз менавіта сярэдзіна маршруту, гэта значыць яшчэ кіраваны палёт ракет. Таму тут вельмі зручна на такім актыўным маршруце іх засякаць і збіваць", - падкрэсліў эксперт.
Акрамя таго, працягнуў ён, усе гэтыя пагрозы Трампа пачаць ваенную аперацыю ў іншых лацінаамерыканскіх дзяржавах з’яўляюцца не колькі сігналам самім гэтым краінам, як сігналам для Расіі і Кітая – што яны могуць рабіць гэтак жа.
"Чаму Польшча спалохалася больш за ўсіх гэтага прыкладу? Таму што яна чамусьці прымерала на сябе Расію. Расійскі такі варыянт стаўлення да сябе. Трамп прыкрываецца чым? Дактрынай Манро, і ён яе аднаўляе", - сказаў эксперт.
Таму, дадаў ён, у паводзінах Трампа бачыцца спроба заключыць здзелку з цэнтрамі сілы, якія яго не будуць асуджаць у гэтым плане, і якім таксама даецца такая ж прапанова – паступаць на сваіх зонах адказнасці або інтарэсаў аналагічным чынам.
"Гэта новая сістэма, прапанаваная кіраваннем светам. Права моцнага. Права сілы, гэта значыць у каго сіла ёсць, той і дыктуе ўмовы", - сказаў на заканчэнне Цішчанка.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
