https://bel.sputnik.by/20260616/20-gado-pad-sanktsyyam-yakya-abmezhavann-vodzl-zsha-suprats-belarus-1108160164.html
20 гадоў пад санкцыямі: якія абмежаванні ўводзілі ЗША супраць Беларусі
20 гадоў пад санкцыямі: якія абмежаванні ўводзілі ЗША супраць Беларусі
Sputnik Беларусь
Абмежаванні ЗША датычацца і гандлёва-эканамічнай сферы ў цэлым, і работы асобных кампаній, але гэта не перашкаджае эканоміцы Беларусі развівацца. 16.06.2026, Sputnik Беларусь
2026-06-16T14:23+0300
2026-06-16T14:23+0300
2026-06-16T14:23+0300
санкцыі
санкцыйны спісак
эканамічныя санкцыі
беларусь
у беларусі
зша
палітыка
эканоміка
у свеце
аляксандр лукашэнка
https://cdnn11.img.sputnik.by/img/102648/87/1026488787_230:673:3642:2592_1920x0_80_0_0_223962cb0964857520143840c216cd07.jpg
Вашынгтон два дзясяткі гадоў таму афіцыйна прызнаў, што ўнутраныя справы краіны ў тысячах міль ад яго – гэта яго ўласныя справы. Гэта пацвярджае дакумент, апублікаваны Белым домам у маі гэтага года.Ёсць справа да ўсягоУ ім нагадваецца, што 16 чэрвеня 2006 года прэзідэнт ЗША Джордж Буш – малодшы падпісаў указ № 13405 аб санкцыях супраць Беларусі. Цікава, што такое права першыя асобы Злучаных Штатаў атрымалі ў 1977 годзе. Тады прэзідэнт Джымі Картар падпісаў федэральны закон (акт) "Аб міжнародных надзвычайных эканамічных паўнамоцтвах" (The International Emergency Economic Powers Act (IEEPA)).Акт абвяшчае, што прэзідэнт ЗША сваім асабістым рашэннем мае права абвясціць, што ёсць "надзвычайная пагроза" нацыянальнай бяспецы, міжнароднай палітыцы або эканоміцы краіны. Прычым гэтая пагроза поўнасцю або ў сваёй асноўнай частцы зыходзіць з-за мяжы. Дадзеная норма цалкам легальна, з пункту гледжання амерыканскіх законаў, дазваляе Штатам умешвацца ва ўнутраныя справы іншых краін.Белы дом у сённяшнім майскім дакуменце канстатуе, што два дзясяткі гадоў таму Вашынгтону не спадабаліся "дзеянні і палітыка пэўных членаў урада Беларусі і іншых асоб". Яны, як лічаць у ЗША, "падарвалі дэмакратычныя працэсы" ў рэспубліцы. Выявілася гэта ў правядзенні "фундаментальна недэмакратычных" выбараў у сакавіку 2006 года.Далей згадваецца аб указе Джо Байдэна № 14038, які той падпісаў у жніўні 2021 года. Былі пашыраны санкцыі супраць Беларусі. На гэты раз абгрунтаваннем стала тое, што выбары 2020 года ў рэспубліцы палічылі "ашуканскімі" (fraudulent).Характэрна, што ў тым жа 2020 годзе Дональд Трамп назваў прэзідэнцкія выбары ў ЗША аднакарэнным словам "ашуканства" (fraud). Аднак гэта не было адлюстравана ва ўказах Джо Байдэна. Пратэсты і беспарадкі ў ЗША, якія ў студзені 2021 года, жорстка задушылі сілавыя структуры, таксама не сталі падставай для санкцый. Усё па законе Джымі Картэра: можна лезці ў чужыя справы, але не ў свае ўласныя.Яшчэ адзін год"Я працягваю на адзін год надзвычайнае становішча, абвешчанае ўказам 13405", - афіцыйна пастанавіў прэзідэнт ЗША Дональд Трамп 21 мая 2026 года.Словазлучэнне "надзвычайнае становішча" у амерыканскай практыцы выкарыстоўваецца не зусім у такім значэнні, як у нас. Вельмі часта менавіта так Белы дом называе санкцыі ці іншыя недружалюбныя меры супраць іншай краіны. Да прыкладу, "надзвычайнае становішча", уведзенае ў стаўленні Ірана ў 1979 году Джымі Картарам, дзейнічае дагэтуль.Але вернемся да Беларусі. У распараджэнні Трампа ад 21 мая 2026 года зноў сказана аб "пэўных членах урада Беларусі і іншых асобах". Яны, як лічаць у Вашынгтоне, уяўляюць "надзвычайную пагрозу нацыянальным інтарэсам і міжнароднай палітыцы Злучаных Штатаў".Хто складае спіскіАсаблівасць санкцыйных указаў Буша і Байдэна супраць Беларусі ў тым, што самі гэтыя дакументы не абавязкова змяшчаюць імёны людзей і назвы арганізацый, супраць якіх уводзяцца санкцыі.Імёны ёсць толькі ў дадатку да дакумента Буша. Там указаны дзесяць чалавек, сярод якіх, напрыклад, прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, віцэ-прэм’ер Наталля Пяткевіч (тады яна была намеснікам кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта), Віктар Галаванаў (на той момант – міністр юстыцыі), Аляксандр Зімоўскі (тады – кіраўнік Белтэлерадыёкампаніі), Лідзія Ярмошына (у той час – старшыня ЦВК) і іншыя.У цэлым жа ўказы, як правіла, толькі задаюць рамку і даюць паўнамоцтвы міністру фінансаў (сакратару Казначэйства) пасля кансультацый з дзяржсакратаром ЗША (пасада аналагічная кіраўніку МЗС) вызначаць, хто канкрэтна "парушыў дэмакратычныя правы" і гэтак далей.Дэпартамент казначэйства (Мінфін) публікуе ўжо канкрэтныя спіскі фізічных асоб і арганізацый. Пералікі могуць мяняцца часцей, чым выдаюцца ўказы прэзідэнтаў. Акрамя таго, Мінфін ЗША мае права выпускаць генеральныя ліцэнзіі. Гэта дакументы, якія часова ці на нявызначаны тэрмін прыпыняюць тыя ці іншыя меры.Супраць каго санкцыіАсноўная сутнасць санкцый у тым, што ЗША забараняюць транзакцыі ад або на карысць людзей, або арганізацый. Іншы тып абмежаванняў – арышт уласнасці і замарозка рахункаў. Такія меры першапачаткова ўвёў Вашынгтон адносна Беларусі.Спіскі кампаній і фізічных асоб за гэтыя гады неаднаразова мяняліся. Калі першапачаткова, як сказана вышэй, да ўказа прэзідэнта ЗША быў прыкладзены пералік з дзесяці імён, то зараз у спіскі ўваходзяць 146 чалавек, а таксама 108 кампаній і арганізацый. У спіскі пападалі нават некалькі паветраных суднаў. Акрамя таго, там ёсць юрыдычныя асобы, зарэгістраваныя ў Турцыі, Кітаі, Германіі, Расіі, Латвіі і іншых краінах. Як правіла, гэта даччыныя структуры беларускіх кампаній.У 2021-2026 гадах Мінфін ЗША прыняў восемь генеральных ліцэнзій, якія прыпынялі абмежаванні па асобных пазіцыях. Па даных сайта амерыканскага Мінфіна, цяпер дзейнічаюць дзве такія ліцэнзіі аб прыпыненні санкцый у дачыненні да самалётаў для перавозкі першых асоб дзяржавы, а таксама супраць Белінвестбанка і афіляваных юрыдычных асоб.Мінуў тэрмін дзеяння чатырох ліцэнзій. Яны датычыліся, у тым ліку, Наваполацкага НПЗ (ААТ "Нафтан"), дзяржканцэрна "Белнафтахім" і яго юрыдычнай асобы ў ЗША, а таксама Беларускага металургічнага завода, ТАА "Тытунь-Інвест" (вытворчасць цыгарэт і сетка крам "Карона").Пры гэтым на сайце амерыканскага Мінфіна яшчэ дзве ліцэнзіі пазначаны як "архіваваныя". Гэта дакументы аб зняцці санкцый з "Белавія", з "Беларуськалія" і звязаных з ім кампаній.Важна разумець, што некаторы час амерыканскія санкцыі азначалі толькі забарону на ўезд у Амерыку канкрэтных асоб, блакіраванне рахункаў і арышт маёмасці. Аднак з 2022 года Штаты ўвялі больш глабальныя абмежаванні. Па-першае, гэта загараджальныя пошліны на тавары з Расіі і Беларусі – 32,3%. Іх увялі асобным законам з красамоўнай назвай "Аб прыпыненні нармальных гандлёвых адносін з Расіяй і Беларуссю" (Act Suspending Normal Trade Relations with Russia and Belarus).Па-другое, быў забаронены экспарт у Беларусь ваеннага абсталявання (роўна як і продаж ваенных тэхналогій), а таксама прадукцыі двайнога прызначэння, тавараў з пэўнага спіска (электратавары, інструменты, абсталяванне для харчпрама і іншае), прадметаў раскошы.Пры гэтым асобныя кампаніі ўсё ж могуць атрымаць права на такія пастаўкі ў Беларусь, калі запытаюць ва ўлад ЗША спецыяльныя дазволы.Што далі санкцыі ЗШАНайважнейшае ў дваццацігадовай гісторыі санкцый у тым, што меры Штатаў не нанеслі сур’ёзных страт беларускай эканоміцы. Як адзначыў у 2024 годзе першы віцэ-прэм’ер Беларусі Мікалай Снапкоў, у цэлым "страчаныя" аб’ёмы экспарту на рынкі краін Захаду (не толькі ЗША) і нават Украіны не проста кампенсаваны, а істотна перавышаны."Цалкам адноўлены фізічныя аб’ёмы паставак асноўных кан’юнктурных тавараў", - падкрэсліў тады першы віцэ-прэм’ер.Больш за тое, ва ўмовах санкцый не кіраўніцтва Беларусі ездзіць на перагаворы ў ЗША, а наадварот – амерыканскія дэлегацыі прыязджаюць у Мінск, каб пра нешта дамовіцца.З 2019 па 2026 год было ўжо сем такіх візітаў. Перыядычна вядуцца і тэлефонныя перагаворы. Напрыклад, у жніўні мінулага года прэзідэнты Беларусі і ЗША Аляксандр Лукашэнка і Дональд Трамп паразмаўлялі па тэлефоне.У 2020 годзе Трамп накіроўваў Лукашэнку віншаванне з Днём Незалежнасці і запэўніў, што ЗША застаюцца цвёрдым прыхільнікам незалежнасці і суверэнітэту Беларусі.Назваўшы, беларускую ўладу "надзвычайнай пагрозай" для ЗША, Вашынгтон адпраўляе на перагаворы ў Мінск сваіх эмісараў і перадае ў падарунак прэзідэнту Беларусі Аляксандру Лукашэнку сувенірныя запанкі ад амерыканскага прэзідэнта Дональда Трампа.Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
https://bel.sputnik.by/20260615/es-uv-sanktsy-suprats-zhurnalsta-rt-1108132746.html
беларусь
зша
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Навіны
ru_BY
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
санкцыі, санкцыйны спісак, эканамічныя санкцыі, беларусь, у беларусі, зша, палітыка, эканоміка, у свеце, аляксандр лукашэнка, дональд трамп, навіны
санкцыі, санкцыйны спісак, эканамічныя санкцыі, беларусь, у беларусі, зша, палітыка, эканоміка, у свеце, аляксандр лукашэнка, дональд трамп, навіны
Вашынгтон два дзясяткі гадоў таму афіцыйна прызнаў, што ўнутраныя справы краіны ў тысячах міль ад яго – гэта яго ўласныя справы. Гэта пацвярджае дакумент, апублікаваны Белым домам у маі гэтага года.
У ім нагадваецца, што 16 чэрвеня 2006 года прэзідэнт ЗША Джордж Буш – малодшы падпісаў указ № 13405 аб санкцыях супраць Беларусі. Цікава, што такое права першыя асобы Злучаных Штатаў атрымалі ў 1977 годзе. Тады прэзідэнт Джымі Картар падпісаў федэральны закон (акт) "Аб міжнародных надзвычайных эканамічных паўнамоцтвах" (The International Emergency Economic Powers Act (IEEPA)).
Акт абвяшчае, што прэзідэнт ЗША сваім асабістым рашэннем мае права абвясціць, што ёсць "надзвычайная пагроза" нацыянальнай бяспецы, міжнароднай палітыцы або эканоміцы краіны. Прычым гэтая пагроза поўнасцю або ў сваёй асноўнай частцы зыходзіць з-за мяжы. Дадзеная норма цалкам легальна, з пункту гледжання амерыканскіх законаў, дазваляе Штатам умешвацца ва ўнутраныя справы іншых краін.
Белы дом у сённяшнім майскім дакуменце канстатуе, што два дзясяткі гадоў таму Вашынгтону не спадабаліся "дзеянні і палітыка пэўных членаў урада Беларусі і іншых асоб". Яны, як лічаць у ЗША, "падарвалі дэмакратычныя працэсы" ў рэспубліцы. Выявілася гэта ў правядзенні "фундаментальна недэмакратычных" выбараў у сакавіку 2006 года.
Далей згадваецца аб указе Джо Байдэна № 14038, які той падпісаў у жніўні 2021 года. Былі пашыраны санкцыі супраць Беларусі. На гэты раз абгрунтаваннем стала тое, што выбары 2020 года ў рэспубліцы палічылі "ашуканскімі" (fraudulent).
Характэрна, што ў тым жа 2020 годзе Дональд Трамп назваў прэзідэнцкія выбары ў ЗША аднакарэнным словам "ашуканства" (fraud). Аднак гэта не было адлюстравана ва ўказах Джо Байдэна. Пратэсты і беспарадкі ў ЗША, якія ў студзені 2021 года, жорстка задушылі сілавыя структуры, таксама не сталі падставай для санкцый. Усё па законе Джымі Картэра: можна лезці ў чужыя справы, але не ў свае ўласныя.
"Я працягваю на адзін год надзвычайнае становішча, абвешчанае ўказам 13405", - афіцыйна пастанавіў прэзідэнт ЗША Дональд Трамп 21 мая 2026 года.
Словазлучэнне "надзвычайнае становішча" у амерыканскай практыцы выкарыстоўваецца не зусім у такім значэнні, як у нас. Вельмі часта менавіта так Белы дом называе санкцыі ці іншыя недружалюбныя меры супраць іншай краіны. Да прыкладу, "надзвычайнае становішча", уведзенае ў стаўленні Ірана ў 1979 году Джымі Картарам, дзейнічае дагэтуль.
Але вернемся да Беларусі. У распараджэнні Трампа ад 21 мая 2026 года зноў сказана аб "пэўных членах урада Беларусі і іншых асобах". Яны, як лічаць у Вашынгтоне, уяўляюць "надзвычайную пагрозу нацыянальным інтарэсам і міжнароднай палітыцы Злучаных Штатаў".
Асаблівасць санкцыйных указаў Буша і Байдэна супраць Беларусі ў тым, што самі гэтыя дакументы не абавязкова змяшчаюць імёны людзей і назвы арганізацый, супраць якіх уводзяцца санкцыі.
Імёны ёсць толькі ў дадатку да дакумента Буша. Там указаны дзесяць чалавек, сярод якіх, напрыклад, прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, віцэ-прэм’ер Наталля Пяткевіч (тады яна была намеснікам кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта), Віктар Галаванаў (на той момант – міністр юстыцыі), Аляксандр Зімоўскі (тады – кіраўнік Белтэлерадыёкампаніі), Лідзія Ярмошына (у той час – старшыня ЦВК) і іншыя.
У цэлым жа ўказы, як правіла, толькі задаюць рамку і даюць паўнамоцтвы міністру фінансаў (сакратару Казначэйства) пасля кансультацый з дзяржсакратаром ЗША (пасада аналагічная кіраўніку МЗС) вызначаць, хто канкрэтна "парушыў дэмакратычныя правы" і гэтак далей.
Дэпартамент казначэйства (Мінфін) публікуе ўжо канкрэтныя спіскі фізічных асоб і арганізацый. Пералікі могуць мяняцца часцей, чым выдаюцца ўказы прэзідэнтаў. Акрамя таго, Мінфін ЗША мае права выпускаць генеральныя ліцэнзіі. Гэта дакументы, якія часова ці на нявызначаны тэрмін прыпыняюць тыя ці іншыя меры.
Асноўная сутнасць санкцый у тым, што ЗША забараняюць транзакцыі ад або на карысць людзей, або арганізацый. Іншы тып абмежаванняў – арышт уласнасці і замарозка рахункаў. Такія меры першапачаткова ўвёў Вашынгтон адносна Беларусі.
Спіскі кампаній і фізічных асоб за гэтыя гады неаднаразова мяняліся. Калі першапачаткова, як сказана вышэй, да ўказа прэзідэнта ЗША быў прыкладзены пералік з дзесяці імён, то зараз у спіскі ўваходзяць 146 чалавек, а таксама 108 кампаній і арганізацый. У спіскі пападалі нават некалькі паветраных суднаў. Акрамя таго, там ёсць юрыдычныя асобы, зарэгістраваныя ў Турцыі, Кітаі, Германіі, Расіі, Латвіі і іншых краінах. Як правіла, гэта даччыныя структуры беларускіх кампаній.
У 2021-2026 гадах Мінфін ЗША прыняў восемь генеральных ліцэнзій, якія прыпынялі абмежаванні па асобных пазіцыях. Па даных сайта амерыканскага Мінфіна, цяпер дзейнічаюць дзве такія ліцэнзіі аб прыпыненні санкцый у дачыненні да самалётаў для перавозкі першых асоб дзяржавы, а таксама супраць Белінвестбанка і афіляваных юрыдычных асоб.
Мінуў тэрмін дзеяння чатырох ліцэнзій. Яны датычыліся, у тым ліку, Наваполацкага НПЗ (ААТ "Нафтан"), дзяржканцэрна "Белнафтахім" і яго юрыдычнай асобы ў ЗША, а таксама Беларускага металургічнага завода, ТАА "Тытунь-Інвест" (вытворчасць цыгарэт і сетка крам "Карона").
Пры гэтым на сайце амерыканскага Мінфіна яшчэ дзве ліцэнзіі пазначаны як "архіваваныя". Гэта дакументы аб зняцці санкцый з "Белавія", з "Беларуськалія" і звязаных з ім кампаній.
Важна разумець, што некаторы час амерыканскія санкцыі азначалі толькі забарону на ўезд у Амерыку канкрэтных асоб, блакіраванне рахункаў і арышт маёмасці. Аднак з 2022 года Штаты ўвялі больш глабальныя абмежаванні. Па-першае, гэта загараджальныя пошліны на тавары з Расіі і Беларусі – 32,3%. Іх увялі асобным законам з красамоўнай назвай "Аб прыпыненні нармальных гандлёвых адносін з Расіяй і Беларуссю" (Act Suspending Normal Trade Relations with Russia and Belarus).
Па-другое, быў забаронены экспарт у Беларусь ваеннага абсталявання (роўна як і продаж ваенных тэхналогій), а таксама прадукцыі двайнога прызначэння, тавараў з пэўнага спіска (электратавары, інструменты, абсталяванне для харчпрама і іншае), прадметаў раскошы.
Пры гэтым асобныя кампаніі ўсё ж могуць атрымаць права на такія пастаўкі ў Беларусь, калі запытаюць ва ўлад ЗША спецыяльныя дазволы.
Найважнейшае ў дваццацігадовай гісторыі санкцый у тым, што меры Штатаў не нанеслі сур’ёзных страт беларускай эканоміцы. Як адзначыў у 2024 годзе першы віцэ-прэм’ер Беларусі Мікалай Снапкоў, у цэлым "страчаныя" аб’ёмы экспарту на рынкі краін Захаду (не толькі ЗША) і нават Украіны не проста кампенсаваны, а істотна перавышаны.
"Цалкам адноўлены фізічныя аб’ёмы паставак асноўных кан’юнктурных тавараў", - падкрэсліў тады першы віцэ-прэм’ер.
Больш за тое, ва ўмовах санкцый не кіраўніцтва Беларусі ездзіць на перагаворы ў ЗША, а наадварот – амерыканскія дэлегацыі прыязджаюць у Мінск, каб пра нешта дамовіцца.
З 2019 па 2026 год было ўжо сем такіх візітаў. Перыядычна вядуцца і тэлефонныя перагаворы. Напрыклад, у жніўні мінулага года прэзідэнты Беларусі і ЗША Аляксандр Лукашэнка і Дональд Трамп паразмаўлялі па тэлефоне.
У 2020 годзе Трамп накіроўваў Лукашэнку віншаванне з Днём Незалежнасці і запэўніў, што ЗША застаюцца цвёрдым прыхільнікам незалежнасці і суверэнітэту Беларусі.
Назваўшы, беларускую ўладу "надзвычайнай пагрозай" для ЗША, Вашынгтон адпраўляе на перагаворы ў Мінск сваіх эмісараў і перадае ў падарунак прэзідэнту Беларусі Аляксандру Лукашэнку сувенірныя запанкі ад амерыканскага прэзідэнта Дональда Трампа.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте" 
