https://bel.sputnik.by/20260626/yakasts-u-sayuznay-dzyarzhave-yak-nas-abaronyats-ad-nebyaspechnykh-tavara-1108567002.html
Якасць у Саюзнай дзяржаве: як нас абароняць ад небяспечных тавараў?
Якасць у Саюзнай дзяржаве: як нас абароняць ад небяспечных тавараў?
Sputnik Беларусь
Масква і Мінск завяршаюць фарміраванне адзінага органа па кантролі за якасцю тавараў. Што гэта дасць пакупнікам? 26.06.2026, Sputnik Беларусь
2026-06-26T17:32+0300
2026-06-26T17:32+0300
2026-06-26T17:32+0300
саюзная дзяржава беларусі і расіі
саюзная дзяржава
"роскачество"
інтэрв'ю
эксклюзіў
навіны
форум рэгіёнаў беларусі і расіі
беларусь
у беларусі
расія
https://cdnn11.img.sputnik.by/img/07e6/03/1d/1061674442_0:0:3077:1731_1920x0_80_0_0_ae5df8cbd7c698830e3717e58ee1b441.jpg
У лютым бягучага года прэзідэнты Беларусі і Расіі Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін прынялі рашэнне аб стварэнні Камітэта па стандартызацыі і якасці Саюзнай дзяржавы. Гэты наднацыянальны орган павінен не толькі ўніфікаваць тэхнічныя рэгламенты дзвюх краін, але і стаць новым шчытом для спажыўцоў, абараняючы іх ад небяспечнай і фальсіфікаванай прадукцыі.Пра тое, на якім этапе знаходзіцца рэалізацыя гэтага праекта, чым расійскі Знак якасці адрозніваецца ад беларускага і чаму надпіс "Згушчонка" на ўпакоўцы не заўсёды гарантуе наяўнасць у прадукце згушчанага малака, у эксклюзіўным інтэрв’ю Sputnik Беларусь на палях XIII Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі расказаў кіраўнік "Роскачества" Максім Пратасаў.– Максім Аляксандравіч, не так даўно Масква і Минск вырашылі стварыць Камітэт па стандартызацыі і якасці Саюзнай дзяржавы. На якім этапе зараз гэтая праца? І што гэта дасць радавым спажыўцам Беларусі і Расіі?– Праца па стварэнні Камітэта знаходзіцца на завяршальным этапе. У лютым 2026 года кіраўнікі нашых дзяржаў прынялі рашэнне аб стварэнні гэтага наднацыянальнага органа. У сакавіку 2026 года Савет Міністраў Саюзнай дзяржавы адобрыў гэтае рашэнне. Статутныя дакументы ўжо адпрацаваны і ўзгоднены. Цяпер ідзе працэс фарміравання працоўных механізмаў камітэта – ён ужо вызначаны як калегіяльны орган, які будзе каардынаваць дзейнасць Расіі і Беларусі ў галіне стандартызацыі, забеспячэння адзінства вымярэнняў і развіцця інфраструктуры якасці.Што тычыцца радавых спажыўцоў – для іх гэта азначае зніжэнне рызыкі набыцця небяспечнай і няякаснай прадукцыі. Як падкрэсліў прэзідэнт Расійскай Федэрацыі Уладзімір Пуцін, новая структура будзе садзейнічаць таму, каб нашы людзі атрымлівалі якасныя прадукты – за гэтым будуць строга сачыць. Камітэт зоймецца фарміраваннем фонду перадавых стандартаў Саюзнай дзяржавы, якія будуць у роўнай ступені прымяняцца на тэрыторыі абедзвюх краін. Гэта будзе садзейнічаць развіццю галін прамысловасці нашых дзяржаў, спыняць увоз неадпаведнай прадукцыі і ўстараняць штучныя бар’еры ва ўзаемным гандлі. Ну і дапаможа ў рэалізацыі нашай мэты – укаранення ідэалогіі якасці ў Саюзнай дзяржаве.– Па якіх напрамках работы ў цэлым выбудавана ўзаемадзеянне "Роскачества" з Дзяржстандартам Беларусі?– Узаемадзеянне "Роскачества" з Дзяржстандартам Беларусі выбудавана па цэлым шэрагу сістэмных напрамкаў. У кастрычніку 2025 года было падпісана пагадненне аб супрацоўніцтве, а таксама зацверджаны план мерапрыемстваў на 2025-2027 гады. У цэлым гэта ўзаемадзеянне накіравана на далейшае ўмацаванне беларуска-расійскага супрацоўніцтва ў галіне якасці і бяспекі прадукцыі і паслуг, павышэнне іх якасці і садзейнічанне прасоўванню нашых тавараў на ўнутраны і знешні рынкі.– У 2024 годзе ў Рэспубліцы Беларусь быў заснаваны Дзяржаўны Знак якасці. Расійскі Знак якасці, распрацаваны "Роскачеством", існуе ўжо 11 гадоў. Ці вядзецца нейкая праца ў напрамку ўзаемнага прызнання гэтых знакаў?– У Расіі і Рэспубліцы Беларусь выкарыстоўваюцца некалькі розныя канцэпцыі прысуджэння дзяржаўнага Знака якасці.У Беларусі вытворца самастойна выбірае прадукцыю, якая можа прэтэндаваць на знак якасці, і за ўласны кошт заказвае ў лабараторыях параўнальны аналіз яе паказчыкаў з характарыстыкамі лепшых сучасных айчынных і/або замежных аналагаў, і падае гэту інфармацыю ва Урадавую камісію. Беларускі знак якасці даецца пры адпаведнасці прадукцыі такім крытэрыям, як бяспека, экалагічнасць, інавацыйнасць, тэхналагічнасць і эстэтычнасць.У Расіі ж Знак якасці прысуджаецца па выніках веерных даследаванняў прадукцыі, якія праводзіць "Роскачество", і наступнага ўважлівага аўдыту вытворчасцей. Прадукцыя, адабраная экспертамі "Роскачества" з паліц крам без інфармавання вытворцы і рытэйлера, абязлічваецца і даследуецца ў незалежных акрэдытаваных лабараторыях краіны на яе адпаведнасць заяўленым стандартам і, галоўнае, апераджальным стандартам "Роскачества". Прадукт павінен не толькі задавальняць абавязковыя патрабаванні, але і стабільна дэманстраваць павышаныя паказчыкі – па бяспецы, функцыянальнасці і характарыстыках зыходнай сыравіны.Пасля гэтага праводзіцца выязная інспекцыя прадпрыемстваў, у ходзе якой правяраюцца арганізацыя вытворчага працэсу, якасць сыравіны, выкананне тэхналогій і ўзровень лакалізацыі выпуску. Усе гэтыя працэдуры фінансуюцца са сродкаў федэральнага бюджэту.Цяпер у Расіі больш за 270 уладальнікаў расійскага Знака якасці. Узровень даверу да Знака якасці складае 85%, а рост продажу прадукцыі пасля атрымання Знака перавышае 20%.Што датычыцца ўзаемнага прызнання названых знакаў на рынках дзвюх краін, цяпер прапрацоўваюцца адпаведныя падыходы.– Беларускі бок прыклаў нямала намаганняў для прасоўвання ў ЕАЭС тэхрэгламенту па шакаладзе. Як вы лічыце, ці дазволіла гэта павысіць узровень стандартаў у гэтай сферы на рынку ЕАЭС?– Раней у сваіх веерных даследаваннях шакаладу "Роскачество" выяўляла парушэнні па ўтрыманні лаўрынавых тлушчаў. Лаўрынавыя тлушчы – гэта заменнікі алею какавы, якія забаронены ў сапраўдным шакаладзе, але шырока выкарыстоўваюцца ў танных кандытарскіх плітках і глазурах, раней якія зваліся шакаладам.Прыняцце і ўступленне ў сілу змяненняў у тэхнічны рэгламент ЕАЭС па шакаладзе і шакаладнай прадукцыі – важны крок наперад. З 2023 года ў ЕАЭС пачалі дзейнічаць новыя патрабаванні, якія ўстанавілі дакладныя ідэнтыфікацыйныя прыкметы для шакаладу і шакаладных вырабаў. Мы высока цэнім уклад беларускага боку ў прасоўванне гэтага напрамку. Гэта дазволіла выключыць двайныя стандарты і стварыць празрыстыя правілы для вытворцаў. Спажывец атрымлівае гарантыю таго, што прадукт, маркіраваны як "шакалад", сапраўды адпавядае строгім патрабаванням па ўтрыманні какава-прадуктаў і не змяшчае заменнікаў і араматызатараў, які імітуюць. Узровень якасці ў гэтай сферы на рынку ЕАЭС аб’ектыўна павысіўся.– У краінах ЕАЭС агульныя стандарты не дазваляюць, напрыклад, прадаваць прадукт з заменнікамі малочнага тлушчу і называць яго ёгуртам. Але чамусьці дагэтуль у нашых краінах дазволена пісаць слова "Згушчонка" на ўпакоўках прадукту з заменнікамі, які мае мала агульнага са згушчаным малаком. На гэты выкрут нярэдка трапляюцца пакупнікі. Ці плануецца неяк вырашаць дадзеную праблему?– У тэхнічных рэгламентах ЕАЭС дакладна прапісаны канкрэтныя віды згушчанага малака: напрыклад, "згушчанае цэльнае малако з цукрам", "згушчанае абястлушчанае малако з цукрам" і іншыя. Калі на этыкетцы напісана менавіта так – гэта класічны малочны прадукт."Згушчонка" ці "Сгустэна" – гэта фантазійныя словы. Заканадаўства не забараняе іх выкарыстоўваць. Але тут ёсць важная ўмова: на ўпакоўцы абавязкова павінна прысутнічаць поўнае найменне выгляду прадукту. Калі ў яго складзе ёсць заменнікі малочнага тлушчу, то поўнае найменне павінна гучаць як "малаказмяшчальны прадукт з заменнікам малочнага тлушчу згушчаны з цукрам".Такім чынам, фармальна патрабаванні маркіроўкі выконваюцца. Праблема ў тым, што не ўсе спажыўцы пакуль зважаюць на дробны шрыфт з поўным найменнем, бачачы буйнае слова "Згушчонка". "Роскачество" праз свой партал і сацыяльныя сеткі ўвесь час інфармуе спажыўцоў аб неабходнасці чытаць этыкетку і аб тым, што "Згушчонка" – гэта амаль напэўна прадукт не з малака.Мы бачым неабходнасць у далейшым удасканаленні патрабаванняў да маркіроўкі, каб зрабіць інфармацыю для спажыўца яшчэ больш празрыстай і недвухсэнсоўнай.– "Роскачество" займаецца сертыфікацыяй арганічнай прадукцыі. Ці плануецца ўзаемнае прызнанне арганічнай прадукцыі паміж РФ і Беларуссю? Ці вывучаўся расійскім бокам беларускі закон "Аб вытворчасці і абарачэнні арганічнай прадукцыі" ад 2018 года? Наколькі яго нормы гарманізаваны з нормамі РФ?– У Расіі прыняты Федэральны закон "Об органической продукции", а таксама Урадам Расійскай Федэрацыі зацверджана Стратэгія развіцця вытворчасці арганічнай прадукцыі да 2030 года.Стратэгіяй прадугледжана прызнанне расійскіх арганічных сертыфікатаў за мяжой. Трэба адзначыць, што з 2022 года абмяркоўваецца заключэнне пагаднення аб узаемным прызнанні арганічнай прадукцыі на пляцоўцы Еўразійскага эканамічнага саюза, якое ўвядзе прызнанне краінамі ЕАЭС арганічных сертыфікатаў адзін аднаго, выпушчаных на падставе стандартаў, якія зацвярджаюцца Міждзяржаўным тэхнічным камітэтам, які я ўзначальваю.Саюзная дзяржава таксама можа стаць пляцоўкай для больш хуткага прасоўвання гэтай тэмы. Мы з калегамі з Дзяржстандарта Рэспублікі Беларусь гэтую тэму абмяркоўваем, яна адлюстравана ў нашай дарожнай карце. Заключэнне асобнага пагаднення па арганічнай прадукцыі дало б магчымасць забяспечыць узаемнае прызнанне сертыфікатаў, знізіць затраты малога бізнесу на праходжанне паўторнай сертыфікацыі і сфарміраваць адзіны рынак арганічнай прадукцыі Расіі і Беларусі.Што да параўнання заканадаўства Расіі і Беларусі, то абодва законы маюць гарманізаваную структуру, заснаваны на міжнародных стандартах, уводзяць абавязковую сертыфікацыю, прадугледжваюць стварэнне рэестраў і нацыянальных маркіровак, абараняюць тэрміналогію і ўстанаўліваюць патрабаванні да вытворчасці арганічнай прадукцыі.Абодва законы спрыяюць развіццю арганічнай сельскай гаспадаркі і павышэнню даверу спажыўцоў да маркіроўкі "арганік".– І Беларусь, і Расія актыўна асвойваюць рынкі Кітая, Паўднёва-Усходняй Азіі, Афрыкі. Наколькі іх стандарты стыкуюцца з нашымі, і ці не перашкаджаюць гэтыя разыходжанні развіваць экспарт?– Для паставак прадукцыі на замежныя рынкі вытворцу можа быць неабходна прайсці працэдуру сертыфікацыю па тых стандартах, якія прызнаюцца ў краіне-імпарцёры. Гэта стварае дадатковыя бар’еры для экспарту і павялічвае выдаткі вытворцаў. Разам з тым праводзіцца сістэмная работа ў сферы міжнароднай стандартызацыі.Узяць, напрыклад, тую ж арганічную прадукцыю. Расія вядзе перагаворы аб прызнанні сертыфікатаў арганічнай прадукцыі з краінамі Азіі, Афрыкі і Паўднёвай Амерыкі, у тым ліку з Кітаем. Мінсельгас і "Роскачество" падпісалі Дарожную карту па прызнанні расійскіх сертыфікатаў за мяжой. У 2023 годзе расійскія арганічныя сертыфікаты былі прызнаны ў Катары, потым у Таджыкістане. На фінальнай стадыі ўзгаднення мемарандумы з ПАР, Бразіліяй і Парагваем.Такую ж працу мы вядзем па сертыфікатах на зялёную прадукцыю, якія выпускаюцца "Роскачеством", а таксама сертыфікатам сістэм менеджменту якасці органа "Русский эксперт", які ўваходзіць у экасістэму "Роскачество".Іншы прыклад – халяльная прадукцыя. Сертыфікаты нашага падведамаснага органа "Роскачество-Халяль" прызнаюцца ў шэрагу краін Персідскага заліва, СНД, Пакістане, Алжыры.– Нашы краіны нарошчваюць тавараабарот з афрыканскімі і азіяцкімі дзяржавамі. Ці няма ў вас пытанняў да якасці прадукцыі з гэтых краін?– "Роскачеством" усяго было даследавана 711 тавараў з краін Азіі. З іх 73,7% – з Кітая. У асноўным гэта нехарчовыя тавары (88,7%).558 тавараў былі прадстаўлены ў нашых веерных даследаваннях. Сярэдні рэйтынг азіяцкіх тавараў – 3,35. Нулі атрымалі 13,1% тавараў; адзінкі атрымалі 7,9%; двойкі – 13,1%; тройкі – 16,7%; чацвёркі – 30,1%; пяцёркі – 19,2%. У большай ступені нізкія адзнакі ў тавараў з краін Азіі – у веерных даследаваннях святлодыёдных лямпачак (90%) і бегавых красовак (88%).З краін Афрыкі намі было даследавана ўсяго шэсць тавараў: спартыўная мужчынская футболка з Туніса і пяць імпартных він з Паўднёвай Афрыкі. Тавараў з нізкім рэйтынгам сярод іх няма.Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
https://bel.sputnik.by/20260626/belarus--rf-da-2030-goda-zabyaspechats-nezalezhnasts-ad-mpartu-myasa-ptushk--yaek-1108562492.html
беларусь
расія
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Навіны
ru_BY
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Беларусь
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
саюзная дзяржава, "роскачество", інтэрв'ю, эксклюзіў, навіны , форум рэгіёнаў беларусі і расіі, беларусь, у беларусі, расія, прадукты харчавання, харчаванне, прадукцыя, тавар, палітыка, эканоміка, грамадства
саюзная дзяржава, "роскачество", інтэрв'ю, эксклюзіў, навіны , форум рэгіёнаў беларусі і расіі, беларусь, у беларусі, расія, прадукты харчавання, харчаванне, прадукцыя, тавар, палітыка, эканоміка, грамадства
У лютым бягучага года прэзідэнты Беларусі і Расіі Аляксандр Лукашэнка і Уладзімір Пуцін прынялі рашэнне аб стварэнні Камітэта па стандартызацыі і якасці Саюзнай дзяржавы. Гэты наднацыянальны орган павінен не толькі ўніфікаваць тэхнічныя рэгламенты дзвюх краін, але і стаць новым шчытом для спажыўцоў, абараняючы іх ад небяспечнай і фальсіфікаванай прадукцыі.
Пра тое, на якім этапе знаходзіцца рэалізацыя гэтага праекта, чым расійскі Знак якасці адрозніваецца ад беларускага і чаму надпіс "Згушчонка" на ўпакоўцы не заўсёды гарантуе наяўнасць у прадукце згушчанага малака, у эксклюзіўным інтэрв’ю Sputnik Беларусь на палях XIII Форуму рэгіёнаў Беларусі і Расіі расказаў кіраўнік "Роскачества" Максім Пратасаў.
– Максім Аляксандравіч, не так даўно Масква і Минск вырашылі стварыць Камітэт па стандартызацыі і якасці Саюзнай дзяржавы. На якім этапе зараз гэтая праца? І што гэта дасць радавым спажыўцам Беларусі і Расіі?
– Праца па стварэнні Камітэта знаходзіцца на завяршальным этапе. У лютым 2026 года кіраўнікі нашых дзяржаў прынялі рашэнне аб стварэнні гэтага наднацыянальнага органа. У сакавіку 2026 года Савет Міністраў Саюзнай дзяржавы адобрыў гэтае рашэнне. Статутныя дакументы ўжо адпрацаваны і ўзгоднены. Цяпер ідзе працэс фарміравання працоўных механізмаў камітэта – ён ужо вызначаны як калегіяльны орган, які будзе каардынаваць дзейнасць Расіі і Беларусі ў галіне стандартызацыі, забеспячэння адзінства вымярэнняў і развіцця інфраструктуры якасці.
Што тычыцца радавых спажыўцоў – для іх гэта азначае зніжэнне рызыкі набыцця небяспечнай і няякаснай прадукцыі. Як падкрэсліў прэзідэнт Расійскай Федэрацыі Уладзімір Пуцін, новая структура будзе садзейнічаць таму, каб нашы людзі атрымлівалі якасныя прадукты – за гэтым будуць строга сачыць. Камітэт зоймецца фарміраваннем фонду перадавых стандартаў Саюзнай дзяржавы, якія будуць у роўнай ступені прымяняцца на тэрыторыі абедзвюх краін. Гэта будзе садзейнічаць развіццю галін прамысловасці нашых дзяржаў, спыняць увоз неадпаведнай прадукцыі і ўстараняць штучныя бар’еры ва ўзаемным гандлі. Ну і дапаможа ў рэалізацыі нашай мэты – укаранення ідэалогіі якасці ў Саюзнай дзяржаве.
– Па якіх напрамках работы ў цэлым выбудавана ўзаемадзеянне "Роскачества" з Дзяржстандартам Беларусі?
– Узаемадзеянне "Роскачества" з Дзяржстандартам Беларусі выбудавана па цэлым шэрагу сістэмных напрамкаў. У кастрычніку 2025 года было падпісана пагадненне аб супрацоўніцтве, а таксама зацверджаны план мерапрыемстваў на 2025-2027 гады. У цэлым гэта ўзаемадзеянне накіравана на далейшае ўмацаванне беларуска-расійскага супрацоўніцтва ў галіне якасці і бяспекі прадукцыі і паслуг, павышэнне іх якасці і садзейнічанне прасоўванню нашых тавараў на ўнутраны і знешні рынкі.
– У 2024 годзе ў Рэспубліцы Беларусь быў заснаваны Дзяржаўны Знак якасці. Расійскі Знак якасці, распрацаваны "Роскачеством", існуе ўжо 11 гадоў. Ці вядзецца нейкая праца ў напрамку ўзаемнага прызнання гэтых знакаў?
– У Расіі і Рэспубліцы Беларусь выкарыстоўваюцца некалькі розныя канцэпцыі прысуджэння дзяржаўнага Знака якасці.
У Беларусі вытворца самастойна выбірае прадукцыю, якая можа прэтэндаваць на знак якасці, і за ўласны кошт заказвае ў лабараторыях параўнальны аналіз яе паказчыкаў з характарыстыкамі лепшых сучасных айчынных і/або замежных аналагаў, і падае гэту інфармацыю ва Урадавую камісію. Беларускі знак якасці даецца пры адпаведнасці прадукцыі такім крытэрыям, як бяспека, экалагічнасць, інавацыйнасць, тэхналагічнасць і эстэтычнасць.
У Расіі ж Знак якасці прысуджаецца па выніках веерных даследаванняў прадукцыі, якія праводзіць "Роскачество", і наступнага ўважлівага аўдыту вытворчасцей. Прадукцыя, адабраная экспертамі "Роскачества" з паліц крам без інфармавання вытворцы і рытэйлера, абязлічваецца і даследуецца ў незалежных акрэдытаваных лабараторыях краіны на яе адпаведнасць заяўленым стандартам і, галоўнае, апераджальным стандартам "Роскачества". Прадукт павінен не толькі задавальняць абавязковыя патрабаванні, але і стабільна дэманстраваць павышаныя паказчыкі – па бяспецы, функцыянальнасці і характарыстыках зыходнай сыравіны.
Пасля гэтага праводзіцца выязная інспекцыя прадпрыемстваў, у ходзе якой правяраюцца арганізацыя вытворчага працэсу, якасць сыравіны, выкананне тэхналогій і ўзровень лакалізацыі выпуску. Усе гэтыя працэдуры фінансуюцца са сродкаў федэральнага бюджэту.
Цяпер у Расіі больш за 270 уладальнікаў расійскага Знака якасці. Узровень даверу да Знака якасці складае 85%, а рост продажу прадукцыі пасля атрымання Знака перавышае 20%.
Што датычыцца ўзаемнага прызнання названых знакаў на рынках дзвюх краін, цяпер прапрацоўваюцца адпаведныя падыходы.
– Беларускі бок прыклаў нямала намаганняў для прасоўвання ў ЕАЭС тэхрэгламенту па шакаладзе. Як вы лічыце, ці дазволіла гэта павысіць узровень стандартаў у гэтай сферы на рынку ЕАЭС?
– Раней у сваіх веерных даследаваннях шакаладу "Роскачество" выяўляла парушэнні па ўтрыманні лаўрынавых тлушчаў. Лаўрынавыя тлушчы – гэта заменнікі алею какавы, якія забаронены ў сапраўдным шакаладзе, але шырока выкарыстоўваюцца ў танных кандытарскіх плітках і глазурах, раней якія зваліся шакаладам.
Прыняцце і ўступленне ў сілу змяненняў у тэхнічны рэгламент ЕАЭС па шакаладзе і шакаладнай прадукцыі – важны крок наперад. З 2023 года ў ЕАЭС пачалі дзейнічаць новыя патрабаванні, якія ўстанавілі дакладныя ідэнтыфікацыйныя прыкметы для шакаладу і шакаладных вырабаў. Мы высока цэнім уклад беларускага боку ў прасоўванне гэтага напрамку. Гэта дазволіла выключыць двайныя стандарты і стварыць празрыстыя правілы для вытворцаў. Спажывец атрымлівае гарантыю таго, што прадукт, маркіраваны як "шакалад", сапраўды адпавядае строгім патрабаванням па ўтрыманні какава-прадуктаў і не змяшчае заменнікаў і араматызатараў, які імітуюць. Узровень якасці ў гэтай сферы на рынку ЕАЭС аб’ектыўна павысіўся.
– У краінах ЕАЭС агульныя стандарты не дазваляюць, напрыклад, прадаваць прадукт з заменнікамі малочнага тлушчу і называць яго ёгуртам. Але чамусьці дагэтуль у нашых краінах дазволена пісаць слова "Згушчонка" на ўпакоўках прадукту з заменнікамі, які мае мала агульнага са згушчаным малаком. На гэты выкрут нярэдка трапляюцца пакупнікі. Ці плануецца неяк вырашаць дадзеную праблему?
– У тэхнічных рэгламентах ЕАЭС дакладна прапісаны канкрэтныя віды згушчанага малака: напрыклад, "згушчанае цэльнае малако з цукрам", "згушчанае абястлушчанае малако з цукрам" і іншыя. Калі на этыкетцы напісана менавіта так – гэта класічны малочны прадукт.
"Згушчонка" ці "Сгустэна" – гэта фантазійныя словы. Заканадаўства не забараняе іх выкарыстоўваць. Але тут ёсць важная ўмова: на ўпакоўцы абавязкова павінна прысутнічаць поўнае найменне выгляду прадукту. Калі ў яго складзе ёсць заменнікі малочнага тлушчу, то поўнае найменне павінна гучаць як "малаказмяшчальны прадукт з заменнікам малочнага тлушчу згушчаны з цукрам".
Такім чынам, фармальна патрабаванні маркіроўкі выконваюцца. Праблема ў тым, што не ўсе спажыўцы пакуль зважаюць на дробны шрыфт з поўным найменнем, бачачы буйнае слова "Згушчонка". "Роскачество" праз свой партал і сацыяльныя сеткі ўвесь час інфармуе спажыўцоў аб неабходнасці чытаць этыкетку і аб тым, што "Згушчонка" – гэта амаль напэўна прадукт не з малака.
Мы бачым неабходнасць у далейшым удасканаленні патрабаванняў да маркіроўкі, каб зрабіць інфармацыю для спажыўца яшчэ больш празрыстай і недвухсэнсоўнай.
– "Роскачество" займаецца сертыфікацыяй арганічнай прадукцыі. Ці плануецца ўзаемнае прызнанне арганічнай прадукцыі паміж РФ і Беларуссю? Ці вывучаўся расійскім бокам беларускі закон "Аб вытворчасці і абарачэнні арганічнай прадукцыі" ад 2018 года? Наколькі яго нормы гарманізаваны з нормамі РФ?
– У Расіі прыняты Федэральны закон "Об органической продукции", а таксама Урадам Расійскай Федэрацыі зацверджана Стратэгія развіцця вытворчасці арганічнай прадукцыі да 2030 года.
Стратэгіяй прадугледжана прызнанне расійскіх арганічных сертыфікатаў за мяжой. Трэба адзначыць, што з 2022 года абмяркоўваецца заключэнне пагаднення аб узаемным прызнанні арганічнай прадукцыі на пляцоўцы Еўразійскага эканамічнага саюза, якое ўвядзе прызнанне краінамі ЕАЭС арганічных сертыфікатаў адзін аднаго, выпушчаных на падставе стандартаў, якія зацвярджаюцца Міждзяржаўным тэхнічным камітэтам, які я ўзначальваю.
Саюзная дзяржава таксама можа стаць пляцоўкай для больш хуткага прасоўвання гэтай тэмы. Мы з калегамі з Дзяржстандарта Рэспублікі Беларусь гэтую тэму абмяркоўваем, яна адлюстравана ў нашай дарожнай карце. Заключэнне асобнага пагаднення па арганічнай прадукцыі дало б магчымасць забяспечыць узаемнае прызнанне сертыфікатаў, знізіць затраты малога бізнесу на праходжанне паўторнай сертыфікацыі і сфарміраваць адзіны рынак арганічнай прадукцыі Расіі і Беларусі.
Што да параўнання заканадаўства Расіі і Беларусі, то абодва законы маюць гарманізаваную структуру, заснаваны на міжнародных стандартах, уводзяць абавязковую сертыфікацыю, прадугледжваюць стварэнне рэестраў і нацыянальных маркіровак, абараняюць тэрміналогію і ўстанаўліваюць патрабаванні да вытворчасці арганічнай прадукцыі.
Абодва законы спрыяюць развіццю арганічнай сельскай гаспадаркі і павышэнню даверу спажыўцоў да маркіроўкі "арганік".
– І Беларусь, і Расія актыўна асвойваюць рынкі Кітая, Паўднёва-Усходняй Азіі, Афрыкі. Наколькі іх стандарты стыкуюцца з нашымі, і ці не перашкаджаюць гэтыя разыходжанні развіваць экспарт?
– Для паставак прадукцыі на замежныя рынкі вытворцу можа быць неабходна прайсці працэдуру сертыфікацыю па тых стандартах, якія прызнаюцца ў краіне-імпарцёры. Гэта стварае дадатковыя бар’еры для экспарту і павялічвае выдаткі вытворцаў. Разам з тым праводзіцца сістэмная работа ў сферы міжнароднай стандартызацыі.
Узяць, напрыклад, тую ж арганічную прадукцыю. Расія вядзе перагаворы аб прызнанні сертыфікатаў арганічнай прадукцыі з краінамі Азіі, Афрыкі і Паўднёвай Амерыкі, у тым ліку з Кітаем. Мінсельгас і "Роскачество" падпісалі Дарожную карту па прызнанні расійскіх сертыфікатаў за мяжой. У 2023 годзе расійскія арганічныя сертыфікаты былі прызнаны ў Катары, потым у Таджыкістане. На фінальнай стадыі ўзгаднення мемарандумы з ПАР, Бразіліяй і Парагваем.
Такую ж працу мы вядзем па сертыфікатах на зялёную прадукцыю, якія выпускаюцца "Роскачеством", а таксама сертыфікатам сістэм менеджменту якасці органа "Русский эксперт", які ўваходзіць у экасістэму "Роскачество".
Іншы прыклад – халяльная прадукцыя. Сертыфікаты нашага падведамаснага органа "Роскачество-Халяль" прызнаюцца ў шэрагу краін Персідскага заліва, СНД, Пакістане, Алжыры.
– Нашы краіны нарошчваюць тавараабарот з афрыканскімі і азіяцкімі дзяржавамі. Ці няма ў вас пытанняў да якасці прадукцыі з гэтых краін?
– "Роскачеством" усяго было даследавана 711 тавараў з краін Азіі. З іх 73,7% – з Кітая. У асноўным гэта нехарчовыя тавары (88,7%).
558 тавараў былі прадстаўлены ў нашых веерных даследаваннях. Сярэдні рэйтынг азіяцкіх тавараў – 3,35. Нулі атрымалі 13,1% тавараў; адзінкі атрымалі 7,9%; двойкі – 13,1%; тройкі – 16,7%; чацвёркі – 30,1%; пяцёркі – 19,2%. У большай ступені нізкія адзнакі ў тавараў з краін Азіі – у веерных даследаваннях святлодыёдных лямпачак (90%) і бегавых красовак (88%).
З краін Афрыкі намі было даследавана ўсяго шэсць тавараў: спартыўная мужчынская футболка з Туніса і пяць імпартных він з Паўднёвай Афрыкі. Тавараў з нізкім рэйтынгам сярод іх няма.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте" 
