https://bel.sputnik.by/20260915/ad-yubleynaga-doma-da-almazu-gstoryya-natsyyanalnay-bblyatek-belarus--vdea-1110829769.html

Ад Юбілейнага дома да "алмазу": гісторыя Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі – відэа

Ад Юбілейнага дома да "алмазу": гісторыя Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі – відэа

Sputnik Беларусь

У Дзень бібліятэк, які штогод адзначаецца ў Беларусі 15 верасня, Sputnik успамінае гісторыю знакамітага "дыяменту ведаў" – Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. 15.09.2026, Sputnik Беларусь

2026-09-15T17:17+0300

2026-09-15T17:17+0300

2026-09-15T17:17+0300

відэа

відэа

нацыянальная бібліятэка беларусі

культура

кнігі

грамадства

беларусь

у беларусі

цiкавосткi

https://cdnn11.img.sputnik.by/img/07ea/09/0e/1110784191_0:0:1920:1080_1920x0_80_0_0_047329c568cb02c0248a6790c8116efa.jpg

Нацыянальная бібліятэка Беларусі вядзе сваю гісторыю з 15 верасня 1922 года, калі Савет Народных Камісараў БССР прыняў пастанову аб яе стварэнні. Першапачаткова яна называлася Беларускай дзяржаўнай і ўніверсітэцкай бібліятэкай.Першым яе кіраўніком стаў Іосіф Сіманоўскі, які заставаўся на гэтай пасадзе амаль сорак гадоў. Калі бібліятэка толькі адкрылася, у яе фондах было каля 60 тыс экземпляраў, а чытачамі лічыліся 1,1 тыс чалавек.Свой першы асобны будынак бібліятэка атрымала ў Юбілейным доме на Захар’еўскай вуліцы – сёння гэта праспект Незалежнасці.У 1932 годзе, да дзесяцігоддзя ўстановы, бібліятэцы прысвоілі імя У. І. Леніна. Тады ж бібліятэка пераехала ў новы будынак, які стаў яе сімвалам на наступныя семдзесят гадоў. Праект распрацаваў вядомы беларускі архітэктар Георгій Лаўроў, які выбраў папулярны ў той час канструктывісцкі стыль.Да пачатку 1941 года фонд бібліятэкі перавышаў 2 млн тамоў, а колькасць чытачоў дасягнула 15 тыс. Аднак далейшую гісторыю перапыніла Вялікая Айчынная вайна. Баявыя дзеянні і тры гады акупацыі амаль поўнасцю знішчылі бібліятэку. Пасля вызвалення Мінска з двухмільённага збору ўцалела толькі 320 тыс экземпляраў.Ужо ў ліпені 1944 года ўлады прынялі рашэнне аб аднаўленні працы бібліятэкі, а ў кастрычніку таго ж года адкрыліся чытальныя залы. З вясны 1945 года пачаліся сістэматычныя пошукі вывезеных кніг у Германіі, Польшчы, Чэхаславакіі і Венгрыі. Да 1947 годзе фонды ўдалося аднавіць да даваеннага аб’ёму, хоць многія прабелы не запоўнены да гэтага часу.У 1950–1980-я гады бібліятэка ўвесь час павялічвала фонды, расла колькасць чытачоў, развіваліся міжнародныя сувязі.Да канца 1980-х стары будынак ужо не спраўляўся з нагрузкай, і ў 1989 году абвясцілі конкурс на праект новага. Сярод усіх прапаноў асабліва вылучаўся сумесны праект архітэктараў Віктара Крамарэнкі і Міхаіла Вінаградава. Пазней Крамарэнка прызнаваўся ў інтэрв’ю, што форму "алмазу" для кнігасховішча ён убачыў, калі спаў — і гэты сон аказаўся прарочым. Рэалізацыя праекта пачалася ўжо пасля таго, як Беларусь набыла незалежнасць.19 мая 1992 года "Ленінку" перайменавалі ў Нацыянальную бібліятэку Беларусі. У 2002 годзе быў падпісаны прэзідэнцкі ўказ аб будаўніцтве новага будынка і закладзены падмурак. Знакаміты будынак у форме ромбакубаактаэдра – складанага шматгранніка з 18 квадратаў і 8 трохвугольнікаў – адкрыўся ў Мінску ў 2006 годзе. За гэтую форму бібліятэку ў народзе празвалі "дыямантам ведаў".Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"

беларусь

2026

Навіны

ru_BY

відэа, нацыянальная бібліятэка беларусі, культура, кнігі, грамадства, беларусь, у беларусі, цiкавосткi, видео, гісторыя, архітэктура