Змяніць погляд на свет за 4 хвіліны: беларусы выйшлі ў фінал "Еўразія.DOC"
Падпісацца
Маладыя рэжысёры з Беларусі, чые работы сталі фіналістамі конкурсу "Еўразія.doc: 4 хвіліны", расказалі Sputnik, як праходзілі здымкі і што самае важнае яны хацелі паказаць гледачам.
Як расказаць цікава і нязбіта пра важнае, калі на гэта ёсць толькі 4 хвіліны? Безумоўна, задача не з простых. Аднак штогод маладзёжны конкурс фестывалю дакументальнага кіно "Еўразія.DOC" даказвае, што ў самых розных краінах свету жывуць таленавітыя хлопцы і дзяўчаты, якія ўмеюць гэта рабіць.
У гэтым годзе 14 работ аўтараў з чатырох краін дайшлі да фіналу конкурсу "Еўразія.doc: 4 хвіліны", з іх пяць створана беларусамі. Усяго ў 2026-м на "маладзёжку" паступілі 52 фільмы. Імёны пераможцаў назавуць ужо зусім хутка ў Мінску і Смаленску.
Карэспандэнт Sputnik Кацярына Куніца пагутарыла з трыма беларускімі фіналістамі і даведалася, пра што расказваюць іх дакументальныя кароткаметражкі і ці выкарыстоўвалі яны нейрасеткі.
Матушка Гаўрыіла і 10 прынцэс
Сярод фіналістаў – фільм "Матушка Гаўрыіла і 10 прынцэс" мінчанкі Дашы Ашманкевіч. Дзяўчыне 22 гады, яна працуе карэспандэнтам рэдакцыі мультымедыйных праектаў інфармацыйнага агенцтва "Мінск-Навіны". Хоць праца займае большую частку яе жыцця, Даша любіць хадзіць на пілатэс і гуляць са сваёй сабачкай Белемі.

1/2
© Photo : из личного архива Дарьи Ошманкевич
Мінчанка Даша Ашманкевіч шмат часу аддае працы, а ў вольную хвілінку любіць пагуляць са сваім хатнім гадаванцам

2/2
© Photo : из личного архива Дарьи Ошманкевич
1/2
© Photo : из личного архива Дарьи Ошманкевич
Мінчанка Даша Ашманкевіч шмат часу аддае працы, а ў вольную хвілінку любіць пагуляць са сваім хатнім гадаванцам
2/2
© Photo : из личного архива Дарьи Ошманкевич
Карціна мінчанкі расказвае аб ігуменні Гаўрыіле, настаяцельніцы Свята-Раство-Багародзічнага жаночага манастыра ў Гродне. Менавіта яна ўзвяла першы ў Беларусі дзіцячы дом сямейнага тыпу пры жаночым манастыры, падарыўшы дом і сям’ю дзесяці дзяўчынкам ва ўзросце 4-14 гадоў, чые бацькі пазбаўлены бацькоўскіх праў.
Субяседніца адзначыла, што ідэя для гэтага дакументальнага фільма ўзнікла спантанна. Паводле яе слоў, у маі яна паехала ў Гродна асвятляць форум медыйнай супольнасці. Разам з ёй у дэлегацыі знаходзіўся намеснік гендырэктара інфармацыйнага агенцтва "Мінск-Навіны" – галоўны рэдактар газеты "Мінскі кур’ер" Кірыл Казакоў. Менавіта ён і расказаў Дашы, што ў Беларусі з’явіўся першы дзіцячы дом сямейнага тыпу пры жаночым манастыры і прапанаваў зняць сюжэт на гэтую тэму.

1/3
© Photo
Кадры з фільма "Матушка Гаўрыіла і 10 прынцэс"

2/3
© Photo

3/3
© Photo
1/3
© Photo
Кадры з фільма "Матушка Гаўрыіла і 10 прынцэс"
2/3
© Photo
3/3
© Photo
Першапачаткова карціна доўжылася 9 хвілін, але яе прыйшлося скараціць да чатырох – такія правілы конкурсу.
"Гэта было самым складаным, таму што, як і любы творчы чалавек, я лічыла, што ўсё ў маім матэрыяле важна і заслугоўвае ўвагі. Вызначыць, што неабходна пакінуць, мне дапамагла мой кіраўнік, галоўны рэдактар рэдакцыі мультымедыйных праектаў інфармацыйнага агенцтва "Мінск-Навіны" Аксана Канашыц", - падзялілася сабою.
На яе думку, соль фільма – ва ўнікальнасці самой гісторыі.
"Дзеці, якія засталіся без бацькоў – гэта тэма, якая кранае кожнага. Калі я ўбачыла, якое цёплае стаўленне да гэтых дзяўчынак і якія там створаны ўмовы, мне хацелася, каб гэта ўбачылі ўсе", - дадала яна.
Даша прызналася, што складанасцей у зносінах з падапечнымі ў яе не ўзнікла – дзяўчынкі апынуліся вельмі камунікабельнымі. Больш за тое, ім вельмі спадабалася журналісцкае абсталяванне, і кожная хацела расказаць пра сябе ў мікрафон.
Гэты фільм ужо ўбачыла не толькі журы конкурсу, але і сям’я дзяўчыны. У адзін з выхадных яна сабрала разам бацькоў, бабуль і дзядуль, сястру і свайго маладога чалавека, і яны паглядзелі яе стужку.
"Гэта быў першы за доўгі час сход усёй сям’і. Бабуля – мы з ёй вельмі падобныя характарамі, яна таксама такі эмпат (чалавек з асабліва развітой здольнасцю тонка адчуваць і падзяляць эмоцыі іншых людзей. - Sputnik), як я, крыху паплакала. Астатнія былі больш стрыманымі. Але ўсіх кранула, канешне, гэтая гісторыя і мы прыйшлі да высновы, што для гэтых дзяцей – вялікі поспех трапіць у гэты дзіцячы дом", - склала Ашманкевіч.
"Ледзяны сігнал" і рэвалюцыя нейрасетак
Калі Даша здымала фільм аб сучаснай рэальнасці, то работа выпускнікоў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў – прадзюсар Ульяна Ярмоленка і рэжысёр Іван Кашэўнікаў – аб суровых ваенных гадах. Іх фільм "Ледзяны сігнал" прысвечаны 18-гадовай Марыі Дабравольскай, якая, толькі скончыўшы сямігодку, стала сувязной партызанскага атрада "Смерць фашызму".
Творчая каманда работнікаў "ЯСНАе TV" стварыла карціну, візуальны рад якой практычна поўнасцю згенерыраваны штучным інтэлектам. Адзіны "жывы" кадр – гэта студыйная здымка закадравага тэксту, які агучвае Ульяна.
"Нам вельмі хацелася адысці ад суровай дакументалістыкі і крыху дадаць фарбаў мастацкага фільма. Іван – той чалавек, на якога ў гэтым пытанні можна спадзявацца: у яго ёсць густ, стыль і добрае бачанне фінальнай карцінкі. З намі была яшчэ адна дзяўчынка ў сааўтарстве па бачанні, як гэта можа быць, – Валянціна Трубач", - сказала Ярмоленка.
Яна дадала, што галоўным ідэйным натхняльнікам і матыватарам стаў генеральны прадзюсар Андрэй Багатка. Паводле яе слоў, ён падтрымаў юнакоў у выбары тэмы і даваў слушныя парады ў некаторых момантах. Каманда разам правяла некалькі начэй над стварэннем гэтай стужкі, бо днём усе былі вельмі заняты сваёй асноўнай працай, адзначыла Ульяна.
Што да нейрасетак, то прадзюсар прызналася, што работа з імі – цяжкі працаёмкі працэс.

Творчая каманда стваральнікаў фільма "Ледзяны сігнал"
© Photo : из архива создателей фильма "Ледяной сигнал"
"Не заўсёды яны цябе разумеюць і не заўсёды робяць тое, што ты хочаш. Ім трэба кожны раз правільна задаваць пісьменны промт (тэкставы запыт або інструкцыя, якую карыстальнік адпраўляе нейрасеткам, каб атрымаць патрэбны вынік. - Sputnik)", - падкрэсліла яна.
У сваю чаргу Іван расказаў, што самай складанай пры стварэнні фільма стала задача ўзнавіць лакацыі тых часоў, каб яны выглядалі максімальна дакладна. Але вялікі вопыт працы з ШІ дапамог яму справіцца з гэтым.
"Я нейрасеткамі захапіўся даўно, прыкладна з моманту іх з’яўлення, і пачаў паволі асвойваць. Многія казалі мне, маўляў, не займайся глупствам, але мне было цікава, і вось да чаго гэта прывяло. Цяпер выкарыстоўваю іх у працы, а таксама вывучаю для сябе", - адзначыў Кашэўнікаў.
Гаворачы аб асабістых перавагах, Ульяна расказала, што часцей глядзіць невялікія відэа, чым доўгія мастацкія фільмы. А на пытанне аб тым, чаму моладзь аддае перавагу праводзіць час за праглядам ролікаў у TikTok, яна адказала, што ўсяму прычынай – лёгкі дафамін.

1/3
© Photo
Кадры з фільма "Ледзяны сігнал"

2/3
© Photo

3/3
© Photo
1/3
© Photo
Кадры з фільма "Ледзяны сігнал"
2/3
© Photo
3/3
© Photo
"Гэта заўсёды будзе карыстацца папулярнасцю. І гэта не толькі пра падрастаючае пакаленне – тое ж самае можна сказаць і пра дарослае пакаленне. Толькі хтосьці гэта будзе ганіць, але пры гэтым моўчкі глядзець сам", - сказала субяседніца.
Ульяна дадала, што разумны глядач, які, на яе думку, будзе заўсёды, глядзіць розны кантэнт – і кароткія ролікі, і такое кіно, як яна зрабіла з калегамі, дзе ёсць патрыятычная ідэя.
"У залежнасці ад узроўню развіцця і ўласнай цікавасці, нейкіх асабістых каштоўнасцей кожны ў далейшым потым складае ўласнае меркаванне", - склала яна.
Горад, які гучыць
Студэнтка 4 курса Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы Карына Місцюк стварыла дакументальны фільм пра свой родны горад. Праўда, яна пайшла нестандартным шляхам – прэзентавала вобраз Гродна не праз візуал, а праз гукі.
У гэтай карціне гледачы могуць пачуць бой найстаражытнейшага дзеючага гадзінніка Еўропы, штодзённую паўдзённую фанфару трубача на пажарнай каланчы і голас дыктара, які агучвае прыпынкі грамадскага транспарту.

Карына Місцюк прысвяціла сваю стужку роднаму гораду – Гродна
© Photo : из личного архива Карины Мистюк
"На беларускай мове дае інтэрв’ю выкладчык нашага ўніверсітэта – Руслан Казлоўскі. І менавіта ён з’яўляецца голасам Гродна, таму што агучвае грамадскі транспарт. Упэўнена, што кожны госць і жыхар Гродна ведае фразу “Асцярожна, дзверы зачыняюцца. Наступны прыпынак…", але мала хто здагадваецца, чый гэта голас", - распавяла Місцюк.
Яна дадала, што праз адметныя гукі горада хацела паказаць унікальнасць і прыгажосць Гродна. Але не толькі гэтую задачу ставіла перад сабой аўтар стужкі.
"Часта інфармацыйны шум зацягвае ў сваю пастку, людзі перастаюць звяртаць увагу на рэальны свет. Мая работа нацэлена на тое, каб гледачы задумаліся аб свядомым успрыманні навакольнага асяроддзя і гукавога ландшафту", - падкрэсліла субяседніца.
Здымкі фільма праходзілі на высокіх месцах – гадзіннікавай вежы і пажарнай каланчы. Па словах Карыны, у той дзень надвор’е ўнесла свае карэктывы – быў лівень і моцны вецер, і здымаць было няпроста, але гэтыя складанасці, наадварот, толькі яшчэ больш згуртавалі творчую каманду.

1/3
© Photo
Кадры з фільма "Горад, які гучыць"

2/3
© Photo

3/3
© Photo
1/3
© Photo
Кадры з фільма "Горад, які гучыць"
2/3
© Photo
3/3
© Photo
Карына ўзначальвае Студэнцкі савет універсітэта і працуе ў медыяцэнтры, створаным на базе ВНУ. Яна прызналася, што ёй вельмі падабаецца аб’ядноўваць моладзь і заўсёды быць у медыйным парадку дня. Пасля заканчэння ўніверсітэта дзяўчына плануе застацца працаваць у ім. Дзяўчына таксама падзялілася, што ўжо зараз ствараецца новы дакументальны фільм, прысвечаны спаленым вёскам на тэрыторыі Гродзенскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Для ўсіх герояў гэтага матэрыялу ўдзел у "Еўразіі.DOC" стаў дэбютным. Аўтары фільмаў не глядзелі работы адзін аднаго, але кожны ўдзельнік у душы спадзяецца на перамогу. А карэспандэнту Sputnik ужо пашанцавала ўбачыць усе тры стужкі, і ён з упэўненасцю можа сказаць, што яны ўсё вартыя таго, каб іх убачыла, як мага больш людзей.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"

