Відэа

"Ветэраны старэюць, усе чакаюць": як стваралі мемарыял у Брэсцкай крэпасці

Падпісацца
Роўна 55 гадоў таму – 25 верасня 1971 года – быў адкрыты мемарыяльны комплекс "Брэсцкая крэпасць-герой". Да знакавай даты Sputnik узгадвае адно з апошніх інтэрв’ю знакамітага архітэктара і скульптара Валянціна Занковіча аб стварэнні легендарнага мемарыяла.
Размова аб стварэнні мемарыяла ў Брэсцкай крэпасці, зайшла ў сярэдзіне 60-х гадоў да 20-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Тады ж аб’явілі конкурс, куды было пададзена некалькі праектаў будучага комплексу.
Частка партыйнага кіраўніцтва рэспублікі падтрымлівала маскоўскую каманду з яе варыянтам, але кіраўніку БССР Пятру Машэраву больш спадабаўся праект беларускіх аўтараў, у ліку якіх быў і Занковіч.
Праца над мемарыяльным комплексам ішла 5 год, пакуль кіраўнік рэспублікі не паклікаў аўтараў на новую сустрэчу.
"Машэраў сабраў нас і кажа – рабяты, мы ўжо 5 гадоў будуем брэсцкі мемарыял, а нашы ветэраны старэюць, старэюць, паміраюць, і ўсе чакаюць, калі там нешта з’явіцца… Давайце так: тое, што паспелі зрабіць, – адкрываем, а што не паспелі – даробім пасля адкрыцця, у другую чаргу", - успамінаў скульптар.
З нагоды адкрыцця мемарыяла ў Брэсце арганізавалі вялікі банкет на "паўтары тысячы чалавек": "Гаўрылаў – абаронца Брэсцкай крэпасці, Герой Савецкага Саюза – ціснуў руку Машэраву, абдымаў яго і нават стаў на калені", расказваў Занковіч.
Майстра трывожыла, што тады другую чаргу мемарыяла так і не ўдалося рэалізаваць. Па задумцы, у Брэсцкай крэпасці павінны былі з’явіцца асобныя скульптуры яе абаронцаў – з подзвігамі кожнага з іх. Эскізы гэтых скульптур Валянцін Занковіч да апошняга дня захоўваў у сваёй майстэрні.
Інтэрв’ю Sputnik са знакамітым архітэктарам і скульптарам было запісана ў 2023-м годзе да Дня перамогі, а ў снежні 2025-га майстра не стала.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
Стужка навiн
0