Указ: дамаўляцца з Казахстанам па нафце будзе ўрад

У выпадку дасягнення дамоўленасцяў Саўмін будзе займацца падрыхтоўкай адпаведнага пагаднення і яго падпісаннем.
Sputnik

МІНСК, 30 сту - Sputnik. Беларускі прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка падпісаў дакумент, якім урад рэспублікі ўпаўнаважаны на правядзенне перамоваў з Казахстанам па пытанні паставак нафты, паведамілі напярэдадні ў прэс-службе кіраўніка дзяржавы.

Fitch: дарагая нафта знізіць канкурэнтаздольнасць беларускага экспарту

У цяперашні час на фоне адсутнасці прагрэсу ў дыялогу з Расіяй з нагоды заключэння новага кантракта на пастаўку ў Беларусь сыравіны ў рэспубліцы працягваецца прапрацоўка варыянтаў дыверсіфікацыі закупак "чорнага золата".

"Кіраўнік дзяржавы ўпаўнаважыў урад на правядзенне перамоваў з Казахстанам аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве ў галіне паставак нафты і нафтапрадуктаў у Беларусь", - сказалі ў прэс-службе.

Там таксама адзначылі, што ў выпадку дасягнення дамоўленасцяў Саўмін будзе займацца падрыхтоўкай адпаведнага пагаднення і яго падпісаннем.

Раней Лукашэнка не раз заяўляў, што Казахстан з'яўляецца адным з патэнцыйных пастаўшчыкоў нафты ў Беларусь. Сітуацыя з купляй рэспублікай энерганосьбітаў абмяркоўвалася ў тым ліку ў мінулым годзе, калі прэзідэнт у кастрычніку знаходзіўся з візітам у Нур-Султане.

Раней беларускі і казахстанскі бок дамовіліся аб пастаўках у рэспубліку 3,5 мільёна тон нафты з умовай, што яны будуць выкарыстаныя на ўнутраныя патрэбы і не сыдуць на экспарт. Умовы і маршрут не агучваліся, аднак прыярытэт аддаваўся транзіце па нафтаправодзе, які праходзіць па тэрыторыі Расіі.

Нафтавае пытанне

Беларусь і Расія да пачатка 2020 года не змаглі прыйсці да пагаднення па кошце нафты: рэспубліка адмаўляецца плаціць пастаўшчыкам прэмію ў 6 долараў за тону да кошту пастаўкі. На гэтым фоне 1 студзеня былі прыпыненыя пастаўкі сыравіны ў рэспубліку.

"Не ўсялякая нафта падыходзіць": эксперт аб альтэрнатыўных закупках нафты

У якасці часовай меры Беларусь закупіла 750 тысяч тон у кампаній расійскага бізнесмена Міхаіла Гуцарыева, якія пагадзіліся працаваць без прэміі. Адначасова, як заяўляе ўрад, вядуцца перамовы з альтэрнатыўнымі пастаўшчыкамі нафты.

У студзені рэспубліка таксама дамовілася аб куплі 80 тысяч тон нарвежскай нафты для "Нафтана" - марка Johan Sverdrup максімальная блізкая па характарыстыках да Urals. Пастаўляцца яна будзе праз порт Клайпеды, які ў год можа прапусціць толькі 3,6 мільёна тон. Акрамя таго, за перавалку і транспарціроўку нарвежскай сыравіны Беларусь пераплачвае па 20 долараў за тону.

Для загрузкі аднаго "Нафтана" патрабуецца каля дзевяці мільёнаў тон штогод, гэта значыць каля 25 тысяч тон штодня. Мазырскі НПЗ перапрацоўвае каля дзесяці мільёнаў тон у год. Большая частка прадукцыі "нафтахіму" ідзе на экспарт у выглядзе светлых нафтапрадуктаў, у першую чаргу аўтамабільнага паліва.

Без альтэрнатывы?

Беларусь ужо шукала альтэрнатыўныя крыніцы нафты ў папярэднія гады. Так, у Венесуэлы рэспубліка закупляла марку Santa Barbara на пачатку 2010-х. Аднак надзвычай дарагая лагістыка і нізкая якасць сыравіны вымусілі звярнуцца да своп-схемы з Азербайджанам. Усяго рэспубліка закупіла ў Венесуэлы за тры гады амаль 3,4 мільёнаў тон. Цікава, што сярэдні кошт за тону расійскай сыравіны для Беларусі ў 2010 годзе была 434 долара, венесуэльскай - 647 долара.

Поўжык: экспертыза паказала, што нафта ў новых залежах высокай якасці

Крыху менш за мільён тон Беларусь закупіла ў Азербайджана ў 2011-м - па кошце ў 838 долараў за тону. Для параўнання: расейская нафта тады ж каштавала каля 430 долараў за тону. У 2016-м Беларусь зноў звярнулася да Азербайдлжана за брэндамі Azeri Light і CPC Blend, аднак таксама ў невялікіх аб'ёмах: 560 тысяч тон. У 2017 рэспубліка закупіла 1,4 мільёна тон нафты ў Ірана.

Пакрыць патрэбы Беларусі ў нафце не могуць ні Азербайджан, ні Казахстан, ні іншыя краіны-партнёры. Акрамя таго, яе ўсё роўна прыйдзецца "разводзіць" расійскай, бо беларускія НПЗ "заточаныя" пад Urals. Пры гэтым кошт альтэрнатыўных пастаўшчыкоў заўсёды перавышае кошт на расійскую сыравіну. Розніца з улікам лагістыкі можа дасягаць практычна два разы.

У мінулым годзе Беларусь купляла ў Расіі нафту па сярэднім кошце ў 364 долара за тону. Пры гэтым рэспубліка плаціла за сыравіну толькі 83% ад сусветнага кошту нафты.