Беларусь і Кіраўская вобласць РФ плануюць маштабныя і амбіцыйныя праекты

Супрацоўніцтва Кіраўскай вобласці з Беларуссю пачалося яшчэ ў 90-я гады мінулага стагоддзя. У 1998 годзе расійскі рэгіён падпісаў пагадненні аб гандлёва-эканамічным і навукова-тэхнічным супрацоўніцтве з Брэсцкай і Мінскай абласцямі. У 2001 годзе было падпісана пагадненне з урадам Рэспублікі Беларусь аб гандлёва-эканамічным, навукова-тэхнічным і культурным супрацоўніцтве. Сёння Кіраўская вобласць плануе маштабныя сумесныя праекты з беларускімі партнёрамі ў прамысловасці, сельскай гаспадарцы і турызме.

Аб новых напрамках супрацоўніцтва ў эксклюзіўным інтэрв’ю Sputnik Беларусь расказаў губернатар Кіраўскай вобласці Аляксандр Сакалоў.

– Я лічу, што мы зараз знаходзімся ў пачатку шляху. У нас, безумоўна, ёсць тыя сферы, у якіх мы супрацоўнічаем, і вельмі вялікі патэнцыял росту. Самы перспектыўны напрамак супрацоўніцтва – тое, што ў нас атрымліваецца і ў Кіраўскай вобласці, і ў Рэспубліцы Беларусь – усё, што звязана з апрацоўчай прамысловасцю, высокатэхналагічнай металаапрацоўкай. І мы пра гэта размаўлялі з прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам.

Мы прывезлі сюды вялікую дэлегацыю кіраўнікоў нашых прадпрыемстваў, у тым ліку Амутнінскага металургічнага завода, які вырабляе паралельныя накіравальныя – тое, без чаго не можа працаваць ні ліфт, ні любы апрацоўчы станок. На постсавецкай прасторы гэта адзіны завод, а ў "Старым Свеце" іх усяго два – у нас, Кіраўскай вобласці, і ў Германіі. Гэта значыць патэнцыяльна гэта супрацоўніцтва і з "Магілёўліфтмашам", і са ўсёй лінейкай прадпрыемстваў машынабудавання. Беларускія вытворчасці, якія заняты ў рабоце па стварэнні ўласнага станка, без гэтага абысціся не могуць. Гэта вялікі інтэграцыйны працэс, дзе мы можам ствараць сумесны прадукт, зыходзячы з нашых кампетэнцый.

– Гэта ўсё, што звязана з металаапрацоўкай. Нашы прадпрыемствы, якія займаюцца металам, пастаўляюць сюды цэлы спектр прадукцыі, і ўсе ведаюць, што такое і Амутнінскі металургічны завод, і "Кирскабель". Новае з таго, што зараз для беларусаў стала цікава, гэта сістэмы пажаратушэння – унікальная распрацоўка кіраўскіх прадпрыемстваў. Прычым ад бытавога да прамысловага. Гэта і шэраг удабрэнняў, што ў асноўным звязана з "Уралхимом".

– Мы ўжо не прыглядаемся, паколькі вельмі добра ведаем беларускі рынак. Думаю, што і беларусы ведаюць нашы магчымасці. Мы прыехалі з канкрэтнымі пакетамі прапаноў, і сёння ўжо абмяркоўвалі і на ўзроўні прэзідэнта, і на ўзроўні ўрада пытанні, звязаныя з пастаўкай у Расію прадуктаў беларускага машынабудавання. Гэта і аўтамабільны транспарт – аўтобусы, гэта і тэхніка для дарожнага будаўніцтва, гэта камунальная тэхніка. Гэта значыць спектр вялікі. У склад нашай дэлегацыі ўвайшлі чатыры профільныя міністры, якія якраз займаюцца гэтымі ўсімі пытаннямі. Мы не прыглядаемся – мы ўжо даўно прыгледзеліся адзін да аднаго і зараз ставім кропкі ў пагадненнях.

– Сапраўды пытанні, якія звязаны з торфам і адходамі дрэваапрацоўкі ўздымаліся. Аляксандр Рыгоравіч прадэманстраваў вельмі глыбінныя веды ў гэтым пытанні з пункту гледжання выкарыстання гэтай сыравіны ў энергетыцы і сельскай гаспадарцы. У нас таксама ёсць такія праекты, і я прапанаваў варыянт, калі мы можам скааперавацца для таго, каб зрабіць больш сур’ёзную прапанову трэцяму боку, напрыклад, арабскім дзяржавам, краінам Персідскага заліва, якія маюць патрэбу ў гэтым. Кіраўская вобласць мае лініі пастаўкі, але патрэбен большы аб’ём, і разам з Беларуссю мы можам яго забяспечыць.

Нам цікавыя беларускія кампетэнцыі, звязаныя з энергетыкай, паколькі ведаем пра вельмі добрую якасць беларускіх катлоў для торфу. Цяпер няма барацьбы за тэхналогіі, іх можна ў інтэрнэце паглядзець. Але разам з тым усё, што звязана з абсталяваннем для кацельняў па відах торфу, я думаю, што Беларусь знаходзіцца па-за канкурэнцыяй на рынку – і танна, і вельмі прыстасавана пад нашы ўмовы. І вядуцца канкрэтныя перагаворы па набыцці гэтага абсталявання для стварэння фактычна ЦЭЦ, якая будзе забяспечваць цэлы раён.

– Так, рэгіён паўночны, але пры гэтым мы з’яўляемся пятымі ў Расіі па вытворчасці малака. Мы вырабляем амаль 900 000 тон у год. У нас добрыя тэхналогіі, але не хапае перапрацоўкі. Таму мы дамовіліся аб тым, што беларускі вытворца зойдзе ў Кіраў. Пад нашы гарантыі, пад гарантыю беларускай дзяржавы. Прэзідэнт Беларусі ўжо даў канкрэтныя ўказанні наконт гэтага. І будзем будаваць завод на тэрыторыі Кіраўскай вобласці па перапрацоўцы малака. Менавіта беларускі завод па вытворчасці сыру, ёгуртаў, сухога малака з кіраўскай сыравіны. Гэта дазволіць нам пашырыць вытворчасць.

– Я думаю, што гэта звязана з вытворчасцю харчовых прадуктаў, таму што ёсць тое, што ў нас вырабляецца і экспартуецца, дарэчы кажучы, у многія краіны, і тое, што вырабляецца ў Беларусі. У вас вельмі добрая вытворчасць таго, што звязана з шакаладам. Прадукцыя фабрыкі "Спартак" і фабрык, якія знаходзяцца ў Мінску, у нас карыстаецца попытам. А ў Кіраўскай вобласці гэта больш такія вырабы, як вафлі і пячэнне. Гэта значыць кааперацыя ў гэтых адносінах магчыма.

– Мы абмяркоўвалі гэта ва ўрадзе і можам прапанаваць унікальныя прадукты ў гэтых адносінах. Гэта і паломніцкі турызм. У нас самы вялікі хрэсны ход у праваслаўным свеце – Вялікарускі. Штогод у пачатку чэрвеня пяць дзён людзі ідуць, начуюць пад адкрытым небам, 50 тысяч чалавек. І такіх рэчаў у нас вельмі шмат. У нас шмат праваслаўных святынь.

У нас ёсць цікавыя падзеі, звязаныя з народнай творчасцю. Фактычна ў кожнага муніцыпальнага фарміравання, раёна, ёсць нейкая падзея, якая выклікае цікавасць і вялікі прыток турыстаў. Напрыклад, фестываль "Истобенский огурец". У нас ёсць такое ўнікальнае сяло Істобенск, дзе традыцыйна, з веку ў век, вырошчваюцца і соляцца агуркі, якія выклікаюць вялікую цікавасць у людзей, што да нас прыязджаюць.

У Кіраўскай вобласці цікавыя навагоднія праграмы. Ёсць свой Дзед Мароз. Мы ў мінулым годзе былі сталіцай расійскага Новага года. У нас ёсць дзяўчына-Мяцеліца, радзіма Івана-царэвіча. Браты Васняцовы – гэта вяцкія мастакі, і ўсё, што звязана з рускімі народнымі казкамі, ілюстрацыямі, гэта ўсё таксама да нас.

Ёсць у рэгіёне і турыстычны маршрут, які называецца "Ворота Русского Севера", таму што мы – першы рэгіён, адкуль пачынаецца ўласна Поўнач, дзе ўжо тайга, дзе снег больш за паўгода ляжыць. Ёсць спецыялізаваны арт-аб’ект, які называецца "Ворота Русского Севера".

Вялікая колькасць у нас маршрутаў для моладзі. Мы – расійская сталіца світанкаў, і можна сустрэць світанне на Вятцы на набярэжнай Грына, заснавальніка рускай рамантыкі. "Ассоль", "Бегущая по волнам" – гэта ўсё вобразы, якія ў нас ёсць, якія моладзь вельмі добра ўспрымае. І мы абмяркоўвалі падчас сустрэчы з Аляксандрам Рыгоравічам, што нам трэба ўзмацніць, безумоўна, маладзёжны абмен, таму што ёсць, па-першае, што паглядзець адзін у аднаго і чаму павучыцца.

І самае галоўнае – калі ў нас маладыя людзі будуць ездзіць адзін да аднаго ў госці, заводзіць знаёмства, сяброўства, значыць, і наша супрацоўніцтва будзе ў стагоддзях. Таму што сёння мы адзін да аднаго ставімся дружалюбна, а як будзе ставіцца моладзь, залежыць ад таго, як мы яе выхаваем. Калі будуць сябры ў беларусаў у Расіі, а ў расіян у Беларусі – супрацоўніцтва будзе працягнута на доўгія-доўгія гады.

– Выпрабаваны спосаб яшчэ з савецкіх часоў – калі мы аплачваем пражыванне беларусаў, якія да нас прыязджаюць, і Беларусь аплачвае знаходжанне тут нашых рабят. Засталося толькі вырашыць пытанне дарогі.

– Мне здаецца, у нас цалкам тут разумна ўсё. Гэта значыць, мы не так далёка знаходзімся адзін ад аднаго. Ад Кірава да Масквы цягнік ідзе ўсяго 12 гадзін. А ад Масквы да Мінска яшчэ менш. Для маладога чалавека гэта ўвогуле не адлегласць. У нас ёсць добры аэрапорт. Мы ажыццяўляем рэгулярныя рэйсы па амаль дзясятках напрамкаў. І аўтамабільны транспарт таксама добра развіты. Мы стаім на федэральных трасах, па якіх перамяшчацца не ўяўляе ніякай складанасці.

– Мы абмяркоўвалі з Аляксандрам Рыгоравічам гэтае пытанне. Мы з дэлегацыяй пабывалі ў музеі Вялікай Айчыннай вайны, пасля былі ў Храме Усіх святых, дзе ёсць крыпты, дзе ёсць мемарыяльны музей.

Трэба сказаць, што ў Беларусі пытанні, звязаныя з патрыятычным выхаваннем моладзі, асабліва на аснове прыкладаў Вялікай Айчыннай вайны, узорныя. І шмат у чым нам трэба браць з гэтага прыклад – захавання вось гэтай гістарычнай памяці. Хаця ў нас таксама вельмі шмат робіцца з гэтай нагоды. У нас створаны і ўзноўлены вялікія маладзёжныя арганізацыі. Гэта і "Движение Первых", якое ёсць фактычна ў кожнай школе, аналаг піянераў, гэта і "Юнармия" – аб’яднанне патрыятычных клубаў, дзе займаюцца падрыхтоўкай моладзі да службы ў арміі, яе патрыятычным выхаваннем.

Дарэчы, узначальвае цэнтральны штаб "Юнармии" Уладзіслаў Галавін з пазыўным "Струна", Герой Расіі, ураджэнец горада Кірава. Яго маці жыве ў Кіраве, працуе настаўнікам у школе муніцыпальнай. Гэта наш хлопец, які ўзначальвае агульнарасійскі рух і паказвае сваёй біяграфіяй усяму падрастаючаму пакаленню прыклад служэння сваёй краіне.

Мы дамовіліся, што будзе абмен такімі дэлегацыямі.

– Так, безумоўна. У нас ёсць Вяцкі дзяржаўны ўніверсітэт. Мы рыхтуемся да вялікага праекта па стварэнні кампуса сусветнага ўзроўню. Спадзяюся, што конкурс, які праводзіць урад Расійскай Федэрацыі, бліжэйшым часам будзе аб’яўлены, і мы ў ім не толькі паўдзельнічаем, але і пераможам. У нас цудоўная медыцынская ВНУ.

Таксама ёсць сельгасуніверсітэт, які таксама каціруецца. Прычым каціруецца па дзвюх асноўных спецыялізацыях – малочная вытворчасць і паляўнічая гаспадарка. Такіх ВНУ, дзе даецца спецыялізацыя па паляўніцтвазнаўстве, усяго дзве на постсавецкай прасторы – у нас і ў Іркуцку. Таму ў нас вельмі шмат і іншагародніх і замежных студэнтаў, і нашы ВНУ з задавальненнем іх прымаюць.

– Пасля сустрэчы з прэзідэнтам мы ўжо пабывалі ва ўрадзе, а таксама на ўнікальным, я лічу, прадпрыемстве "Гарызонт". Гэта высокатэхналагічная, з вялікай дададзенай вартасцю вытворчасць, лідар на рынку СНД па выпуску тавараў, звязаных з тэлебачаннем, бытавой тэхнікай. Вельмі цікава. Толькі пачалі з ім знаёміцца, і, думаю, што гэта вялікая перспектыва для наступнага супрацоўніцтва. А далей мы з’яжджаем па рэгіёнах, мы будзем у Гродне і ў Брэсце, і там з калегамі будзем вывучаць магчымасці гэтых рэгіёнаў для супрацоўніцтва. Дарэчы, у нас з Брэсцкай вобласцю дастаткова старадаўнія пагадненні, яшчэ з 1990-х гадоў. Я думаю, што мы будзем рыхтаваць падпісанне новага пагаднення – ужо актуалізаванага па сённяшнім парадку дня.