Васіль Вітка: складанкі-чытанкі і байкі-самаграйкі беларускага казачніка

© Sputnik / Владимир Песня / Перайсці ў фотабанкУ бібліятэцы
У бібліятэцы - Sputnik Беларусь
У гэты дзень нарадзіўся знакаміты казачнік, класік беларускай дзіцячай літаратуры Васіль Вітка.
Васіль Вітка, Крысько Цімох Васільевіч, нарадзіўся 16 мая 1911 года ў вёсцы Еўлічы Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Сям'я жыла бедна. Васілю было ўсяго некалькі месяцаў, калі яго бацька падаўся з сям'ёй ў Сібір на заробкі.
Паэт Ніл Гілевіч - Sputnik Беларусь
Ніл Гілевіч: шануйце мову сваёй краіны
"У 1912 годзе, калі мне споўніўся год, мы былі ўжо ў Омску. Тулячыся ў падсуседзях па чужых кутках, бацька карміў сям'ю тым, што, гнучы спіну на гарадскім рынку, падбіваў і латаў просты і грубы абутак людзей", — пісаў Вітка у сваёй аўтабіяграфіі.
У хуткім часе Вітку забралі ў армію, і сям'і стала яшчэ цяжэй. Яны хацелі нават вярнуцца на Беларусь, але здолела гэта зрабіць толькі пасля рэвалюцыі.
Паэзія Васіля Віткі звязана ў першую чаргу з яго пачуццямі да радзімы, да Случчыны. На Слуцкай зямлі ён сфарміраваўся не толькі як паэт, але і як асоба. Прырода, людзі, наваколле, своеасаблівая мова спрыялі развіццю паэтычнага таленту, мастацкага светапогляду, густу. У сваіх вершах ён адлюстроўвае ўсю прыгажосць роднай зямлі, паказвае сваю сувязь з душой народа.
Пазней яго паэзія ўвойдзе ў зборнікі "Поўдзень" (1946), "Вернасць" (1953), "Ружа і штык" (1958), "Паверка" (1961), "Выбраная лірыка" (1968), "Вышыня святла" (1977),  і інш.
Усяго ім напісана болей дзесятка "дарослых" кніг, у якіх паэзія вызначаецца грамадзянскім пафасам. Асноўныя матывы гэтых твораў — услаўленне подзвігу чалавека ў Вялікую Айчынную вайну, прыгажосць роднай зямлі, роздум аб жыцці.
Аасаблівай пяшчотай, асаблівым, непаўторным бляскам заззяў паэтычны талент Васіля Віткі ў творах для дзяцей. Ён прыйшоў у дзіцячую літаратуру, як сам прызнаваўся, "па закліку сумлення, па закліку душы, па закліку сапраўднай любові".
© Sputnik / Яўген Коктыш / Перайсці ў фотабанкКазачнік і настаўнік Васіль Вітка
Казачнік і настаўнік Васіль Вітка - Sputnik Беларусь
Казачнік і настаўнік Васіль Вітка
Дзіцячая паэзія Васіля Віткі багатая рознымі жанрамі, сярод іх ёсць "складанкі-чытанкі, байкі-самаграйкі, песні-калыханкі, жарты-перакруткі, гулі-самагудкі, лічылкі, загадкі, ладачкі-ладкі". Напісаны яны з тонкім адчуваннем асаблівасцей дзіцячага ўспрымання, з любоўю да загадкава-чароўнай краіны Дзяцінства. Дзеці палюбілі кнігі Васіля Віткі, такія, як — зборнік апавяданняў "Зайчык-вадалаз" (1962), кнігу вершаў "Дударык" (1964), "Азбука Васі Вясёлкіна" (1965), выдатную кнігу вершаў, загадак, лічылак, пацешак і казачак для малодшага ўзросту "Чытанка-маляванка" (1971). Добра вядомыя беларускім дзецям кнігі — "Беларуская калыханка" (1971), "Хто памагае сонцу" (1975) і іншыя.
Творчасць Васіля Віткі для дзяцей пачалася з казачнага эпасу "Вавёрчына гора" ў 1947 годзе. Гэтую вершаваную казку паэт склаў, а потым напісаў, каб падбадзёрыць свайго хворага сына.
Книги Змитрока Бядули - Sputnik Беларусь
Радыё
Дзве музы Змітрака Бядулі: біяграфія пісьменніка
Вядомасць Вітке прынеслі творы для дзяцей "Буслінае лета" (1957) і "Казка пра цара Зубра" (1959).
Сваімі творамі Вітка быццам імкнуўся дапамагчы дзецям разабрацца ў разуменні дабра і зла, выхаваць іх людзьмі актыўнымі, бадзёрымі, эмацыянальнымі, дапамагчы дзецям — у адпаведнасці з узростам — своечасова рабіць для сябе патрэбныя адкрыцці ў навакольным асяроддзі.
Акрамя паэзіі і казак рабіў пераклады, плённа займаўся педагагічнай і публіцыстычнай дзейнасцю.
У 1972 годзе за кнігі для дзяцей "Беларуская калыханка", "Казкі" і "Чытанка-маляванка" Васілю Вітке была прысуджана Дзяржаўная прэмія Беларусі імя Янкі Купалы.
Пазней, у 1978 годзе, быў узнагароджаны Міжнародным ганаровым дыпломам імя Ханса Крысціяна Андэрсена з занясеннем прозвішча пісьменніка ў Ганаровы спіс выдатнага дацкага казачніка.
10 кастрычніка 1991 года — адзначаны медалём Францыска Скарыны.
Васіля Віткі не стала 5 ліпеня 1996 года. Але кажуць, што ў сапраўдных пісьменнікаў даты смерці няма. Творы Васіля Віткі і сёння ў актыве нацыянальнай літаратуры. Яны сталі сапраўднай класікай.
Чытайце таксама:
Стужка навiн
0
Спачатку новыяСпачатку старыя
loader
У эфіры
Заголовок открываемого материала
Міжнародны
InternationalEnglishАнглійскіMundoEspañolІспанскі
Еўропа
DeutschlandDeutschНямецкіFranceFrançaisФранцузскіΕλλάδαΕλληνικάГрэчаскіItaliaItalianoІтальянскіČeská republikaČeštinaЧэшскіPolskaPolskiПольскіСрбиjаСрпскиСербскіLatvijaLatviešuЛатышскіLietuvaLietuviųЛітоўскіMoldovaMoldoveneascăМалдаўскіБеларусьБеларускiБеларускі
Закаўказзе
АҧсныАҧсышәалаАбхазскіԱրմենիաՀայերենАрмянскіAzərbaycanАzərbaycancaАзербайджанскіХуссар ИрыстонИронауАсецінскіსაქართველოქართულიГрузінскі
Бліжні Усход
Sputnik عربيArabicАрабскіTürkiyeTürkçeТурэцкіSputnik ایرانPersianФарсіSputnik افغانستانDariДары
Цэнтральная Азія
ҚазақстанҚазақ тіліКазахскіКыргызстанКыргызчаКіргізскіOʻzbekistonЎзбекчаУзбекскіТоҷикистонТоҷикӣТаджыкскі
Усходняя і Паўднёва-Усходняя Азія
Việt NamTiếng ViệtВ'етнамскі日本日本語Японскі俄罗斯卫星通讯社中文(简体)Кітайскі俄罗斯卫星通讯社中文(繁体)Кітайскі
Паўднёвая Амерыка
BrasilPortuguêsПартугальскі