Ці можна змыць грахі ў палонцы: протаіерэй Шымбалёў аб свяце Вадохрышча

© Sputnik / Виктор ТолочкоНастаяцель прыхода храма Святога прарока Іліі ў вёсцы Касынь Мінскага раёна айцец Аляксей асвячае палонку на возеры Вяча пад Мінскам
Настаяцель прыхода храма Святога прарока Іліі ў вёсцы Касынь Мінскага раёна айцец Аляксей асвячае палонку на возеры Вяча пад Мінскам - Sputnik Беларусь, 1920, 19.01.2022
Падпісацца на
Yandex newsTelegram
Адно з самых старажытных свят хрысціянскай Царквы – Вадохрышча Гасподняе або Богаяўленне – сустракаюць 19 студзеня праваслаўныя вернікі. У гэты дзень успамінаецца і ўслаўляецца падзея Хрышчэння Ісуса Хрыста на Іардане.
Намеснік старшыні Сінадальнага інфармацыйнага аддзела БПЦ, протаіерэй Аляксандр Шымбалёў распавёў карэспандэнту Sputnik Вользе Дземянчук аб гісторыі свята Вадохрышча Гасподняга, гаючай сіле вадохрышчанскай вады, а таксама аб тым, ці дапаможа купанне ў ледзяной палонцы змыць з сябе грахі.

Вадохрышча Госпада ў водах Іардана

Свяшчэннік расказвае, што пачатак святкавання Хрышчэння Гасподняга або інакш Богаяўлення адносіцца да часоў святых апосталаў. Аб Хрышчэнні Госпада Ісуса Хрыста апавядаюць усе чатыры евангеліста (Мф.3; Мк.1; Лк.3; Ін.1). У пятнаццаты год праўлення кесара Тыверыя ў Рыме, калі Понцій Пілат начальнічаў у Іудзеі, прарок Іаан – сын Захарыя і Елісаветы, сваячкі Прасвятой Дзевы Марыі, падпарадкоўваючыся Божаму наказу, выступіў з пропаведдзю пакаяння.
Да таго часу ён жыў у пустыні і вёў строгае падзвіжніцкае жыццё. Іаан абвяшчаў народу аб хуткім прышэсці Збавіцеля свету і прапаведаваў хрышчэнне пакаяння для атрымання ад Бога даравання грахоў. "Пакайцеся!" - казаў ён, - бо наблізілася Царства Нябеснае". Да прарока Іаана прыходзілі жыхары Іудэі і іншых месцаў і хрысціліся ў рацэ Іардан, прызнаючы свае грахі.
"Ісус Хрыстос прыйшоў да прарока Іаана на Іардан ва ўзросце трыццаці гадоў. Прарок ведаў, што бачыць перад сабой абяцанага Богам Месію, Збавіцеля свету, і ўсведамляў сваю нягоднасць перад Ім, таму ўтрымліваў Яго ад хрышчэння і казаў: "Мне трэба хрысціцца ад Цябе, і Ці ты прыходзіш да мяне?".
Ісус сказаў яму ў адказ, што неабходна выканаць указанне Божае. І хрысціўся Ісус ад Іаана ў Іардане. "І калі выходзіў з вады, адразу ўбачыў Іаан расчыненыя нябёсы і Духа, як голуба, сыходзячага на Яго. І голас быў з нябёс: Ты Сын Мой умілаваны, у Якім Маё ўпадабанне (Мк.1, 10, 11)", - тлумачыць Аляксандр Шымбалёў.

Чаму асвячаецца менавіта праз ваду

У кнізе Быцця апісана стварэнне свету і там сказана, што Бог творыць свет: "Зямля была нябачная і пустая, і цемра над безданню, і Дух Божы насіўся над вадою" (Быц. 1:2). З гэтай першароднай вады і паходзіць далейшае тварэнне свету, з яе паходзіць жыццё. Сёння навука таксама пацвярджае найважную ролю вады для любой жывой істоты.
Вада – неабходнае для жыцця рэчыва, якое ўспрымалася так яшчэ ў старажытных народаў. Калі мы здзяйсняем Таінства Хрышчэння, то асвячаем ваду і хрысцім у гэтай святой вадзе. У гэты момант мы сімвалічна паўтараем працэс Тварэння ў след за Богам і аднаўляем існасць чалавечую праз апусканне ў ваду, на якую заклікаем Дар Божы Святога Духа.
Вадохрышча Госпада Ісуса Хрыста – гэта Вадохрышча ў пакаянне ў водах Іардана. Падобныя абрады існавалі ў старажытных народаў, якія зваліся "прысвячэннем" у містэрыю ці язычніцкім багам. Праз апусканне ў ваду, да прыкладу, раб прысвячаўся рабаўладальніку.
Прарок Іаан у водах Іардана праводзіць гэты абрад як ачышчэнне. Аднак, калі мы ўспомнім старазапаветную гісторыю, то ўбачым, што і ў тыя часы было вельмі шмат ачышчальных водных абрадаў ад грахоў і рытуальнай нечыстаты. У старажытнасці, перад уваходам у свяцілішча, неабходна было здзейсніць абмыванне. Вернік іудзей пасля ўсякага апаганення павінен быў здзейсніць воднае абмыванне – "мікву". Калі ж язычнікі жадалі далучыцца да старазапаветнай Царквы, то над імі здзяйснялі водныя апусканні, якія з'яўляліся шляхам уваходжання ў Царкву – праз абмыццё брыдоты ідалапаклонства.
"З даўніх часоў да вады ставіліся як да ачышчальнага сродку, але яе значэнне становіцца нашмат глыбей пасля пропаведзі Іаана Хрысціцеля, які заклікае людзей да пакаяння і ачышчэння. Вадохрышча Іаанава было хрышчэннем пакаяння, яно не вызваляла чалавека ад крыніцы ўсіх грахоў – першароднага граху. Хрысціянскае хрышчэнне дае нам дараванне ўсіх грахоў, абнаўляе саму сутнасць чалавека", - адзначае протаіерэй.
Святыя Айцы кажуць пра незлічонае мноства людскіх грахоў, змытых у Іарданскіх глыбінях, да Вадохрышча Гасподняга. І вось, хрысціўшыся Сам, Збавіцель прымае гэты грэх свету на Сябе, ачышчае воды Іардана ад грахоў іншых людзей.
Таму і сёння да вадохрышчанскай вады мы ставімся як да ачышчальнага сродку. У свята Богаяўлення мы чытаем малітву і просім Госпада прыйсці на гэтую ваду, ачысціць, дабраславіць і асвяціць яе. У малітвах на Богаяўленне мы ўспамінаем і стварэнне Свету, і Хрышчэнне Госпада, заклікаем Боскую Ласку і просім, каб кожны, хто акрапляецца гэтай вадой, асвячаўся і ацаляўся.

Аб святой сіле вадохрышчанскай вады

Вада, асвечаная на Богаяўленне ў храме, - гэта вялікая святыня, якая валодае асаблівымі ўласцівасцямі. І ў першую чаргу, духоўнымі, таму што ў малітве на асвячэнні вады мы просім, каб усім, хто п’е гэтую ваду і акрапляецца ёю, Гасподзь дараваў "асвячэнне, здароўе, ачышчэнне і благаслаўленне".
У праваслаўнай традыцыі вада асвячаецца двойчы – у Вадохрышчанскую Куццю і непасрэдна на само Вадохрышча. Абодва разы здзяйсняецца аднолькавы чын асвячэння, таму няма ніякай розніцы паміж вадой, асвечанай напярэдадні і ў самы дзень свята.
Раней, адразу пасля свята Вадохрышча, свяшчэннік абыходзіў усе дамы і акрапляў іх святой вадой. Трэба заўважыць, што гэтая традыцыя захоўваецца ў некаторых набожных вёсках і да гэтага часу, і людзі з нецярпеннем і радасцю чакаюць гэтага ачышчальнага і асвячаючага дзейства.
Людзі п’юць вадохрышчанскую ваду нашча. Рабіць гэта трэба з глыбокай пашанай, з верай і малітвай. Неабавязкова набіраць на Вадохрышча шмат вады – дастаткова і невялікай яе колькасці, таму што малая частка вады асвячае вялікую.
"Нельга выкарыстоўваць вадохрышчанскую ваду для мыцця, прыняцця ваннаў, таму што святыня не прызначана для купання. Наогул, мы стараемся з усім, што для нас свята, паступаць набожна і не апаганьваць. Ні ў якім разе нельга выліваць святую ваду ў каналізацыю, а калі ёсць такая неабходнасць, то толькі ў непапіральнае месца – пад дрэва або куст, дзе не ступае нага чалавека і дзе няма нічога нячыстага", - падкрэслівае свяшчэннік.

Ці можна змыць грахі ў вадохрышчанскай палонцы

Сапраўды, на свята Вадохрышча Гасподняга існуе традыцыя апускання ў ваду. Купанне тым часам у палонцы – гэта ўсяго толькі асаблівасці нашага клімату, таму што рэдка бывае, калі ў гэты перыяд вада не скаваная лёдам. На Святой Зямлі ў студзені тэмпература паднімаецца да +15 градусаў.
Аднак, з пункту гледжання Праваслаўнай Царквы, - прытрымліванне гэтай традыцыі зусім неабавязкова – няма такіх царкоўных прадпісанняў.
"Галоўнае, што трэба зрабіць на свята Вадохрышча Гасподняга – гэта пабываць на богаслужэнні і падрыхтавацца да сакрамэнтаў споведзі і прычасці, каб злучыцца з Хрыстом", - адзначыў Шымбалёў.
І, вядома, з купаннем у ледзяной вадзе на Вадохрышча ніяк не звязана адпушчэнне грахоў, таму што гэта можа адбывацца толькі ў Таінстве споведзі”, - заключае намеснік старшыні Сінадальнага інфармацыйнага аддзела БПЦ.
Мужчына падчас вадохрышчанскіх купанняў - Sputnik Беларусь, 1920, 17.01.2022
Без шоку: ТВВОД назвала час вадохрышчанскіх купанняў у Мінску
Таксама на Sputnik:
Мароз і лёд: як прайшлі вадохрышчанскія купанні на Вячы – фота
Вадохрышчанскі тыдзень: не толькі гаючая вада, але і ўраганы
Дзе можна будзе акунуцца ў Мінску і раёне на Вадохрышча – усе адрасы
Стужка навiн
0