Пакажам, дзе ракі зімуюць: як "тэрытарыялы" трымалі абарону пад Мінскам

© Sputnik / Александр ЖибульКамандна-штабное вучэнне
Камандна-штабное вучэнне - Sputnik Беларусь, 1920, 03.10.2026
Падпісацца
Уначы над месцам размяшчэння ваеннаабавязаных тэрытарыяльных войск заўважылі дрон. У той жа момант прагучала каманда "ў ружжо". Праз хвіліну ў неба пайшла чарга, а скінуты з беспілотніка лісток з заклікам здацца так і застаўся ляжаць на пляцы.
Так для амаль двухсот ваеннаабавязаных з Бярэзінскага і Чэрвеньскага раёнаў пачалося камандна-штабное вучэнне – завяршальны этап збораў тэрытарыяльных войск. Учарашнія вадзіцелі, зваршчыкі і настаўнікі супрацьстаялі падраздзяленням умоўнага праціўніка з ліку дзеючых ваеннаслужачых. І, насуперак чаканням, не прайгралі.
Сярод прызваных быў карэспандэнт Sputnik Аляксандр Жыбуль. Яму давялося камандаваць узводам і правесці ў "партызанскім" лагеры 25 дзён.

Павестка

Першая павестка прыйшла яшчэ ў красавіку. У ваенкамаце патлумачылі: у раёне будуць вялікія вучэнні "тэрытарыялаў". Частку "запаснікаў" прызвалі, у іншых удакладнілі звесткі і адпусцілі па дамах. Прызваным загадалі з’явіцца на кантрольную яўку, а 25 жніўня – на адпраўку.
© Sputnik / Александр ЖибульПершая павестка карэспандэнту Sputnik прыйшла яшчэ ў красавіку
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
Першая павестка карэспандэнту Sputnik прыйшла яшчэ ў красавіку
Ваенны камісар Чэрвеньскага і Бярэзінскага раёнаў Максім Жураўлёў адразу зняў галоўнае пытанне: сярэдняя зарплата за два апошнія месяцы захоўваецца, плюс Мінабароны налічыць забеспячэнне за званне і пасаду. Пасля гэтага размовы ў калідорах ваенкамата сталі прыкметна спакайней.
У прызначаны дзень прызваныя – у асноўным афіцэры запасу – сабраліся ля Дома культуры ў Чэрвені. Усе дружна загрузіліся ў аўтобус, які даставіў іх да месца правядзення збору.
© Sputnik / Александр Жибуль"Тэрытарыялы"
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
"Тэрытарыялы"
На месцы выдалі новую форму і берцы, рассялілі па пакоях. На вуліцы паставілі душавыя і прыбіральні. Размеркавалі дзяжурствы па паверхах – і жыццё пайшло па ваенным распарадку. Праз тыдзень збор разросся амаль да двухсот чалавек. Стала цесна, але выйсце знайшлі: у сталовую хадзілі ў два заходы, узмацнілі кантроль за парадкам.

Хто такія "тэрытарыялы"

Тэрытарыяльныя войскі з’явіліся ў Беларусі на пачатку 2000-х. На пачатковым этапе зборы праходзілі рэдка. У далейшым інтэнсіўнасць падрыхтоўкі вырасла: у рэспубліцы ўлічылі вопыт сучасных канфліктаў і сталі рыхтаваць не толькі Узброеныя Сілы, але і "тэрытарыялаў".
© Sputnik / Александр ЖибульУ час заняткаў па тактычнай медыцыне
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
У час заняткаў па тактычнай медыцыне
У народзе іх называюць "партызаны" – таму што ў склад Узброеных Сіл яны не ўваходзяць. Гэта падмога для мясцовых улад і ваенных. Начальнікамі зон тэрытарыяльнай абароны з’яўляюцца кіраўнікі аблвыканкамаў. Усяго ў Беларусі сем такіх зон – па колькасці абласцей і Мінска.
Задачы ў "партызан" шырокія: у асноўным абарона важных аб’ектаў – вода-, цепла- і электразабеспячэння – на малой радзіме. Штогод каля дзвюх тысяч чалавек прызываецца на падобныя вучэнні з запасу.

"Як быццам і не здымаў форму"

Сэрца лагера – капцёрка. Тут усім запраўляў старшына Андрэй Тарасік: выдача экіпіроўкі, інструменту, улік, дробныя бытавыя праблемы, якія ў арміі заўсёды вырашаюцца праз старшыну.
© Sputnik / Александр ЖибульПадрыхтаваныя магазіны
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
Падрыхтаваныя магазіны
Тарасік служыў 22 гады таму ў асобным дысцыплінарным батальёне ў Мінску – старшыной роты аховы. Дысбата даўно няма, а хватка засталася.
"Гадоў пяць пасля арміі хацеў пайсці на кантракт, нават батальён сніўся. Але жыццё склалася інакш. А тут – быццам вярнуўся на 22 гады таму. Усё ўспомнілася маментальна. Як быццам і не здымаў форму", - кажа ён.
Па любым пытанні байцы шукалі старшыну. Тарасік не скардзіўся.
"Мне не цяжка, а цікава. Зборы – гэта магчымасць акунуцца ў юнацкія гады. Хоць я і цяпер ого-го", - падсумаваў ён.

Стрэльбы

Аснова падрыхтоўкі – баявая. Інструктары праводзілі заняткі з ваеннаабавязанымі па тым, што ў арміі называюць "агнявой падрыхтоўкай": стральба з розных палажэнняў, змена магазінаў, "напагатоўка", перазарадка.
Многім трэба было ўспомніць былое праз 15-20 гадоў пасля тэрміновай службы і давесці да аўтаматызму навыкі, якія калісьці здаваліся простымі.
© Sputnik / Александр ЖибульМногім трэба было ўспомніць былое праз 15-20 гадоў пасля тэрміновай службы
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
Многім трэба было ўспомніць былое праз 15-20 гадоў пасля тэрміновай службы
На палігоне афіцэры стралялі з пісталета ТТ і аўтамата АК-74. Практыкаванні – "па-баявому": у поўным рыштунку, з бронекамізэлькай і шлемам. Асобным пунктам – кіданне гранаты.
"Працавалі са зброяй, на палігон з’ездзілі", - распавядае радавы Барыс Панкратаў з Чэрвеня.
У цывільным жыцці ён вадзіцель-дальнабойшчык, да гэтага пяць гадоў служыў у МНС.
"З аўтамата я пастраляў яшчэ ў "пажарцы", а вось гранату кінуць – гэта было цікава. Складанасць дадавала тое, што ўсё трэба рабіць у поўнай амуніцыі", - падзяліўся ён уражаннямі.
Да збораў Панкратаў паставіўся "без асаблівага захаплення, але з разуменнем і цікавасцю". Сумаваў па доме – там жонка, дзіця, сабака і кот.
"Хочацца быць карысным. Прызвалі – пайшоў, тут усё проста. Ніхто нас не гнаў. Лічы, добраахвотнік", - сказаў ён.

Чатыры аб’екты

Армія – гэта не толькі стрэльбы, але і падрыхтоўка тэрыторыі, а таксама месцаў выканання задач. За тэрабаронай замацавалі чатыры аб’екты: штаб у Чэрвені, кантрольна-прапускны пункт ля вёскі Рудня, базу ў "Верасе" і водазабор.
Апошні – найважнейшы. Гэта адзін з самых далёкіх і буйных загарадных водазабораў "Мінскводаканала". Свідравіны бяруць ваду з глыбокіх падземных гарызонтаў, а па магістральных вадаводах яна ідзе ў рэзервуары сталіцы. Менавіта яго трэба было абараняць тэрытарыяльным войскам ад дыверсантаў.
© Sputnik / Александр ЖибульНароднае апалчэнне
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
Народнае апалчэнне
На ўсіх аб’ектах абсталявалі агнявыя пункты, нацягнулі сеткі супраць дронаў. На КПП выкапалі акопы, паставілі спіраль Бруна. З найбольш дасведчаных байцоў, у асноўным паляўнічых, сфарміравалі асобныя атрады назіральнікаў: яны арганізавалі замаскіраваныя лежні, каб першымі заўважыць парушальнікаў і паведаміць у штаб.
Падрыхтоўка да абароны ішла паралельна з заняткамі.

Атакавалі некалькі аб’ектаў

Размоў перад манеўрамі было шмат. Напружанне вісела ў паветры: учарашнім цывільным асобам супрацьстаялі вопытныя ваенныя. Атакі чакалі ў любы момант.
Яшчэ да пачатку вучэнняў "партызаны" адпрацавалі пад’ём па трывозе: кожны ведаў сваё месца на пазіцыях і алгарытм дзеянняў.
Першымі пачулі "строкат" аўтаматаў на КПП. Затым па рацыі паведамілі: дыверсанты атакавалі водазабор. ДРГ разбіліся на групы, актыўна выкарыстоўвалі беспілотнікі.
Супраць дронаў у "тэрытарыялаў" былі турэлі са спаранымі аўтаматамі Калашнікава і дрон-дэтэктары: яны паказвалі тып і кірунак руху БПЛА.
© Sputnik / Александр ЖибульДрон
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
Дрон
Базу ў "Верасе" дыверсанты пакінулі пад канец. Уначы дзяжурныя заўважылі дрон. Збор паднялі "ў ружжо". Назіральнікі за перыметрам убачылі рух умоўнага праціўніка. Па беспілотніку адкрылі агонь. Ён скінуў ліст паперы з заклікам здацца.
© Sputnik / Александр ЖибульНашы ў справе
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
Нашы ў справе
Але "тэрытарыялы" ужо ўвайшлі ў азарт. Аб капітуляцыі гаворкі не ішло. Раз-пораз гучалі падбадзёрваючыя і зусім нецэнзурныя фразы – нешта накшталт: "Чэрвеньскія зараз пакажуць, дзе ракі зімуюць".
Па траекторыі дрона вылічылі размяшчэнне аператараў і дыверсійнай групы. "Тэрытарыялы" высунуліся на некалькіх машынах і ўзялі праціўніка цёпленькім. Мяркуючы па рэакцыі, такога спрыту ад іх ніхто не чакаў. Але і на гэтым вучэнні не скончыліся.
© Sputnik / Александр ЖибульНа пазіцыі ў чаканні праціўніка
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь, 1920, 29.09.2026
На пазіцыі ў чаканні праціўніка
Больш за двое сутак падраздзяленні тэрытарыяльных войск адбівалі атакі на розных аб’ектах. Умоўны праціўнік мэты не дасягнуў: на аб’ектах ДРГ сустракалі агнём, часта яшчэ на падыходзе.

Час дадому

Калі абвясцілі аб перамозе, збор грымнуў хорам: "Мы перамаглі! Два кароткіх, адзін працяглы: ура, ура, урааа!".
На пастраенні ваенны камісар Мінскай вобласці Дзмітрый Вальфовіч узнагародзіў тых, хто вызначыўся. Хтосьці атрымаў падзяку, хтосьці – гадзіннік, хтосьці – медаль. Але твары ва ўсіх былі падобныя: стомленыя і задаволеныя адначасова.
© Sputnik / Александр Жибуль
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь
1/2
© Sputnik / Александр Жибуль
Командно-штабное учение - Sputnik Беларусь
2/2
1/2
2/2
За 25 дзён учарашнія звычайныя грамадзяне сталі падраздзяленнем з адной задачай – абараніць родную зямлю. І яны з ёй справіліся.
Раніцай аўтобусы павезлі іх назад – у Чэрвень, у Беразіно. Той самы Панкратаў – да жонкі, дзіцяці, сабакі і ката.
"Цікава было, - сказаў на развітанне мой таварыш, гледзячы, як за акном праплываюць знаёмыя вуліцы. - Але наступны прызыў хай будзе не раней гадоў за пяць".
Аўтобус павярнуў да Дома культуры. Там, дзе 25 жніўня ўсё пачыналася.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
Вялікая Айчынная вайна. Атака пяхоты - Sputnik Беларусь, 1920, 22.06.2026
Рыдлёўка і штык для рукапашнай: жахі вайны ва ўспамінах пехацінца
Стужка навiн
0