https://bel.sputnik.by/20261017/zamak-skarb-takhtamysha--kryshtal-chym-znakamty-belarusk-gorad-lda-1111748337.html

Замак, скарб Тахтамыша і крышталь: чым знакаміты беларускі горад Ліда

Замак, скарб Тахтамыша і крышталь: чым знакаміты беларускі горад Ліда

Sputnik Беларусь

Беларускі горад Ліду, які знаходзіцца ў цэнтры Гродзенскай вобласці, прапанавалі зрабіць турыстычнай сталіцай СНД у 2027 годзе. 17.10.2026, Sputnik Беларусь

2026-10-17T09:32+0300

2026-10-17T09:32+0300

2026-10-17T09:32+0300

ліда

эксклюзіў

турызм

лідскі замак

грамадства

цiкавосткi

рэпартаж

беларусь

у беларусі

культура

https://cdnn11.img.sputnik.by/img/07ea/08/14/1110039122_0:161:3071:1888_1920x0_80_0_0_c592066062f8530c648b4802b3557fa1.jpg

Як вядома, у невялікі беларускі горад Ліду едуць турысты з Камчаткі і Алтая, з краін блізкага і далёкага замежжа – усе хочуць акунуцца ў атмасферу Сярэднявечча ў Лідскім замку і пабываць на знакамітым піўным фестывалі.Sputnik падняўся на самую высокую вежу замка, паглядзеў, як праходзяць вяселлі каралёў, даведаўся, дзе трэба шукаць залаты скарб Тахтамыша, і ўбачыў, як на шклозаводзе робяць унікальны крышталь па старых звычаях. А яшчэ ў Лідзе ёсць прыгожая традыцыя: мясцовыя музейшчыкі праводзяць экскурсіі па горадзе ў сярэднявечнай вопратцы.Лідскі замак з’яўляецца самай грандыёзнай спадчынай горада. Гэты аскетычны каменны сярэднявечны бастыён залажыў у 1323 годзе вялікі князь Гедымін, расказвае загадчыца філіяла "Лідскі замак" Лідскага гісторыка-мастацкага музея Ганна Некрашэвіч.У замку Ганна працуе каля 20 гадоў і ведае не толькі ўсю афіцыйную гісторыю, але і тайны аб тым, чаму 72-гадовы кароль Ягайла ажаніўся на 17-гадовай прынцэсе. Калі турыстам пашанцуе трапіць у яе экскурсійную групу, Ганна не толькі дазволіць надзець рыцарскія даспехі, але і пакажа сакральную сцяну Лідскага замка.Яна расказала, што вялікую ролю адыгрывае не толькі рэклама ў інтэрнэце, але і гэтак званае сарафаннае радыё.Сучасны замкавы побытАдным з важных дасягненняў з пункту гледжання турыстычнай прывабнасці сталі інтэрактыўныя праекты — у вежах былі адкрыты экспазіцыі, расказвае Ганна Некрашэвіч."Лідскі замак — не проста сухая выстава, тут павінны быць інтэрактыўныя моманты, і ў нас у вежах іх нямала. Асабліва нашым гасцям падабаюцца залы, дзе яны могуць адчуць сябе каралямі і каралевамі", - тлумачыць яна.Па словах Ганны Некрашэвіч, у замку прайгралі антураж вяселля каранаваных асоб. Пры гэтым яна расказвае захаваныя легенды."Сваё чацвёртае вяселле ў Лідскім замку адзначаў унук Гедыміна, польскі кароль Ягайла. На той момант яму было 72 гады, а яго выбранніцы Соф'і — 16 гадоў. Пір доўжыўся каля двух месяцаў. І мы не маглі прайсці міма такой падзеі: усе госці, якія прыязджаюць у замак каралямі, сядаюць за стол з прысмакамі, прымяраюць кароны і становяцца каралямі і каралевамі", - адзначыла яна.Ёсць у Лідскім замку і сакральная сцяна, якой ужо больш за 600 гадоў.Гедымін, Скарына і гіганцкі валунПа старажытных вуліцах Ліды карэспандэнтаў Sputnik правяла экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея Людміла Квач.Побач са сценамі замка – велічны помнік заснавальніку горада князю Гедыміну, які сядзіць на кані. Шасціметровая бронзавая скульптура адлітая з бронзы, важыць больш за 2,5 т і ўстаноўлена ў 2019 годзе.Ёсць у Лідзе і вялізны памятны валун. Вага першапачаткова была каля 30 тон – яго было складана перацягнуць, а пасля мастацкай апрацоўкі вага зменшылася ўтрая, і 10-тонны валун прывезлі ў гістарычны цэнтр Ліды да 650-годдзя горада.Устанавілі ў Лідзе і свой помнік Францыску Скарыне: ён створаны па ўсіх негалосных, але абавязковых патрабаваннях – рукі Скарыны не павінны быць апушчаны.Клад Тахтамыша на вуліцы Шалом-АлейхемаЛюбы экскурсавод заўсёды раскажа аб "сівых" легендах свайго горада. Адна з такіх легенд – пра залаты скарб наследніка Чынгісхана Тахтамыша, які можа знаходзіцца побач з вуліцай Шалом-Алейхема."Больш ранняя назва гэтай вуліцы – Тахтамышаў двор. На беразе рэчкі Лідзейкі ў вялікай юрце са сваімі жонкамі і сынамі ў 1397-1398 гадах жыў былы хан Залатой Арды Тахтамыш. Горад яму быў перададзены ў кармленне – ён жыў на падаткі, якія яму плаціла мясцовае насельніцтва", - распавяла экскурсавод Лідскага гісторыка-мастацкага музея.Паводле яе слоў, атрымалася так, што Тахтамыш – прамы наследнік легендарнага Чынгісхана – атрымаў ва ўладу Залатую Арду, учыніў бунт супраць магутнага Тамерлана і вымушаны быў бегчы, а перад гэтым ён спаліў, разрабаваў Маскву і прыхапіў з сабой золата.Царквы і касцёлыПобач з замкам на вуліцы Грунвальдскай стаіць касцёл Узвіжання Святога Крыжа – найстарэйшы храм горада. Ён быў пабудаваны ў другой палове XVII стагоддзя ў стылі знакамітага віленскага барока. Дарэчы, дзверы храма заўсёды адчыненыя, і турысты часта заходзяць палюбавацца унутраным убраннем касцёла.Амаль побач знаходзіцца і праваслаўны Свята-Міхайлаўскі сабор – велічны храм, помнік эпохі класіцызму. Для Беларусі гэта рэдкі прыклад культавага будынка ў выглядзе аднакупальнай ратонды з калонамі.Больш за 15 гадоў таму ў Лідзе пабудавалі вытанчаны храм у гонар святога велікамучаніка і лекара Панцеляймона. Ён выкананы ў неавізантыйскім стылі і стаў славутасцю горада.Чаравік "Камандзіровачнага"Ёсць у Лідзе і забаўныя гарадскія скульптуры – гэта работы вядомага беларускага скульптара Уладзіміра Жбанава. Усе яны адліты з бронзы, і ў кожнай ёсць сваё бліскучае месца. Самая папулярная ў турыстаў скульптура – бронзавы "Камандзіровачны".Курган БяссмерцяУ Беларусі не толькі за 20 км ад Мінска ёсць Курган Славы, але і ў Лідзе – афіцыйна ён называецца Курганам Бяссмерця. Яго сталі насыпаць 9 мая 1966 года – тады сюды прывезлі зямлю з месцаў бітваў у гады Вялікай Айчыннай вайны.Побач з Курганам Бяссмерця размяшчаецца Музей ваеннай тэхнікі пад адкрытым небам, дзе экспануецца савецкая ваенная тэхніка.Прамысловы турызмПобач з Лідай знаходзіцца адзін са старэйшых беларускіх заводаў – "Нёман", прадукцыя якога ідзе ў многія краіны свету. На прадпрыемстве кожны дзень бывае да 500 турыстаў.Любы турыст можа заказаць экскурсію і ўбачыць, як пры 1 200 градусах варыцца мядовая карамель для крышталю і выдзімаюцца эксклюзіўныя вырабы.Асобная лакацыя – гэта музейная калекцыя, у якой дэманструецца савецкая класіка: вялізныя вазы з партрэтамі правадыроў і военачальнікаў, вінтажныя сервантныя вырабы і сучасныя аўтарскія работы.Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"

https://bel.sputnik.by/20260928/padarozhzha-pa-zyaml-kryvcho-ad-dzvny-da-dnyapra-1111121887.html

ліда

беларусь

2026

Навіны

ru_BY

ліда, эксклюзіў, турызм, лідскі замак, грамадства, цiкавосткi, рэпартаж, беларусь, у беларусі, культура, спадчына