Ад беларускіх заправак да Ямала: як майстар ператварае аўтахлам у арт-аб’екты

© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Падпісацца
У руках Уладзіміра Каноніка старыя аўтазапчасткі ператвараюцца ў робатаў, жывёл і казачных персанажаў. Карэспандэнт Sputnik адправіўся ў цэх майстра ў Фаніпалі, каб даведацца, як нараджаюцца незвычайныя арт-аб’екты, і дапамагчы ў стварэнні аднаго з іх.
Тут у кожнай жалязякі ёсць шанс на новае жыццё: любая дэталь можа стаць крылом, галавой ці хвастом фантастычнай істоты. Прычым часам дастаткова аднаго погляду на старую дэталь, каб майстар ужо прадставіў, дзе яна апынецца ў будучай скульптуры.

З самага звычайнага аўтахламу ў гэтай майстэрні нараджаюцца самыя сапраўдныя шэдэўры
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Карэспандэнт Sputnik пабываў у гасцях ва Уладзіміра Каноніка, пазнаёміўся з яго камандай, зазірнуў у вытворчыя цэхі і паспрабаваў разабрацца, як арганізавана гэтая незвычайная майстэрня.
А заадно ўзяўся за адну з няскончаных работ – жалезную рыбу. Для гэтага прыйшлося папрацаваць з агнём і металам – было горача і вельмі ярка!
Тры цэхі і сотні ідэй
Прыбыўшы на месца, журналіст зусім не чакаў убачыць, што майстэрня Каноніка – гэта не проста памяшканне, дзе мастак варыць свае шэдэўры са старых аўтамабільных запчастак. На тэрыторыі размешчаны тры цэхі, два з якіх ужо паўнацэнна працуюць, а трэці – яшчэ будуецца.
"Усяго ў камандзе працуюць шэсць асноўных супрацоўнікаў, яшчэ некалькі чалавек прыцягваем да асобных праектаў", - падзяліўся беларускі майстар.

У майстэрні Уладзіміра Каноніка
© Sputnik / Сергей Пушкин
Ён расказаў, што ў першым цэху знаходзіцца абсталяванне з лічбавым праграмным кіраваннем. На такіх станках апрацоўваюць метал, дрэва і камень.
"Для працы са станкамі неабходны кантроль і пэўнага роду падрыхтоўка. У першую чаргу гэта малюнак, эскіз, зацвярджэнне. Потым распрацоўка макета, аблічбоўка і перадача лічбавай праграмы на станок", - растлумачыў Канонік.
У цэху майстар паказаў карэспандэнту Sputnik дэталі будучых вырабаў, акуратна раскладзеныя нарыхтоўкі і схемы, па якіх супрацоўнікі збіралі гатовыя канструкцыі. Сур’ёзная падрыхтоўка!

Уладзімір Канонік за працай над новым арт-аб'ектам
© Sputnik / Сергей Пушкин
Адной са скульптур, над якой у той момант працавала каманда, стала алтарная перагародка для касцёла ў Ваўкавыску. Для яе выкарыстоўвалі камень, прывезены з Арменіі.
Акрамя таго, дадаў Канонік, у майстэрні ствараюць узнагароды для Нацыянальнага алімпійскага камітэта Беларусі, а таксама прызы для пераможцаў конкурсаў Factor.by.

Статуэтка "Легендар" – узнагарода лепшым спартсменам, якую ўручае Нацыянальны алімпійскі камітэт Беларусі
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
На працоўных сталах ляжаць нарыхтоўкі будучых узнагарод для беларускіх спартсменаў.

Прыз пераможцы праекта "Фактар.BY"
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
У кожнай жалезцы нешта ёсць
Галоўнае багацце майстэрні – аўтамабільныя запчасткі: шасцерні, металічныя элементы рухавікоў, падшыпнікі і мноства іншых дэталей. Адны ляжаць у скрынях, другія грувасцяцца цэлымі кучамі прама на вуліцы.

Галоўнае "багацце" майстэрні Уладзіміра Каноніка
© Sputnik / Сергей Пушкин
Запчасткі закупляюць у пастаўшчыкоў. З цягам часу з’явіліся людзі, якія ведаюць, якія менавіта дэталі могуць зацікавіць мастака, і падбіраюць іх спецыяльна для будучых работ.
Па словах майстра, адна дэталь можа стаць крылом птушкі ці матылька, іншая – часткай галавы, трэцяя – хвастом якой-небудзь фантастычнай істоты.

Пры стварэнні скульптур у ход могуць пайсці самыя розныя дэталі, і майстар не заўсёды адразу ўяўляе сабе канчатковы вынік
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Прычым мастак не абавязкова спачатку прыдумляе персанажа, а потым шукае для яго матэрыял.
"Вось гэта наша багацце, з якога ствараецца будучы твор. А можа быць, і не. Можа быць, арт-аб’ект", - сказаў Уладзімір, паказваючы карэспандэнту Sputnik свае запасы.

Уладзімір Канонік паказвае карэспандэнту Sputnik свае "багацці"
© Sputnik / Сергей Пушкин
Сам Канонік прызнаўся, што крыніцы натхнення яму шукаць не даводзілася: усе вобразы нараджаліся ў галаве.
"Я магу доўга абдумваць будучую работу, вывучаць гісторыю месца, шукаць мясцовыя легенды і толькі потым садзіцца за паперу. Так, напрыклад, з’явіўся адзін з праектаў для ўезду ў Тарасава", - распавёў ён.
Спачатку майстар шукаў звыклую гістарычную прывязку да мясцовасці – князёў, легенды і іншыя вядомыя сюжэты. Але ў выніку натыкнуўся на незвычайнае паданне аб маленькіх яшчарах, якіх нібы трымалі ў беларускіх сялянскіх сем’ях замест звыклых хатніх жывёлін.

"Захавальнік тарасаўскіх скарбаў"
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Ён дадаў, што гэтая гісторыя лягла ў аснову кампазіцыі "Захавальнік тарасаўскіх скарбаў". На куфры сядзіць шляхціц, побач з ім пырхае маленькі дракончык на ланцужку, які ахоўваў схаванае багацце.
"Усе арт-аб’екты павінны быць адушаўлёныя. Інакш кожны гаражны майстар, валодаючы кучай запчастак, можа нешта сабраць, але ў выніку атрымаецца незразумелая штука", - растлумачыў мастак.

Скульптура Пегаса ў Слуцку
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Жалезных спраў майстры
Пасля знаёмства з майстэрняй і яе насельнікамі карэспандэнт Sputnik разам з Канонікам адправіўся да адной з незавершаных работ – жалезнай рыбе.
"Тулава ўжо гатова, але да паўнавартаснага персанажа ёй пакуль не хапае некалькіх элементаў хваста і, вядома, вочы", - з усмешкай вымавіў Канонік.

У стварэнні гэтай скульптуры карэспандэнт Sputnik паўдзельнічаў асабіста
© Sputnik / Сергей Пушкин
Замест таго, каб назіраць збоку за тым, як майстар дапрацоўвае скульптуру, карэспандэнт Sputnik вырашыў далучыцца да працэсу. Уладзімір прапанаваў пачаць з хваста.
"Для гэтага спатрэбіцца металічны прут, які трэба будзе нагрэць і сагнуць, надаўшы патрэбную форму", - растлумачыў ён.
Майстар паказаў, як правільна абыходзіцца з нарыхтоўкай: спачатку метал трэба было распаліць, а затым надаць патрэбны выгін ударамі малатка. Так, кавалак жалеза ператварыўся ў вытанчаны мудрагелісты элемент, які і стане часткай рыбінага хваста.

Наступіў самы "гарачы" этап стварэння шэдэўра
© Sputnik / Сергей Пушкин
Карэспандэнт Sputnik уважліва прасачыў за рухамі Уладзіміра, а затым вырашыў паўтарыць яго дзеянні самастойна. З першага разу ўсё выглядала не так вытанчана, як у прафесіянала, але галоўнае – металічны прут паддаўся і набыў патрэбную форму.
Заставалася знайсці вока. І тут пачалася самая незвычайная частка працы: разам з мастаком карэспандэнт адправіўся да кучы металалому, дзе сярод соцень дэталей трэба было адшукаць тую самую, якая падышла б рыбе. Нарэшце прыдатны элемент знайшоўся – па форме і памеры ён нагадваў сапраўднае рыбіна вока.

Каб знайсці патрэбны фрагмент для будучай скульптуры, часам даводзіцца перабраць мноства разнастайных дэталей
© Sputnik / Сергей Пушкин
Са знойдзенай дэталлю і гатовым элементам хваста каманда вярнулася ў цэх. Цяпер трэба было самае адказнае – злучыць новыя часткі з тулавам скульптуры.
Пакуль зваршчык Алег злучаў дэталі, карэспандэнт пацікавіўся ў майстроў, ці можна ў гэты момант глядзець на працэс?
"На зварку глядзець нельга. Гэта ж сонца! Апякаюцца вочы. Калі зваршчык працуе без маскі, а ён ніколі не працуе так, то да канца змены можна атрымаць такі апёк, што аслепнуць можна", - падкрэсліў Уладзімір.

Падчас зваркі дэталей майстры працуюць толькі ў масках
© Sputnik / Сергей Пушкин
Тым часам рыба ўжо набыла цалкам скончаны выгляд. Апошняй рыскай стала мастацкае афармленне. Гатовую скульптуру пакрыў фарбай мастак Уладзімір Хромчанка, і рыба стала выглядаць значна "больш жвавей".
Ад Фаніпаля да Ямала
За гады існавання каманда Каноніка стварыла больш за сотню арт-аб’ектаў, многія з якіх можна было ўбачыць у розных кутках Беларусі.

Тварэнні Уладзіміра Каноніка ўстаноўлены ў многіх рэгіёнах Беларусі
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
"Частку з іх устанавілі каля аўтазаправачных станцый "Беларуснафты", дзе металічныя персанажы даўно сталі своеасаблівымі славутасцямі для аўтамабілістаў", - падзяліўся субяседнік Sputnik.

Скульптуры майстра можна ўбачыць на многіх беларускіх АЗС і не толькі
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
У калекцыі майстра з’явіліся робаты, жывёлы, казачныя героі і персанажы, звязаныя з гісторыяй канкрэтных населеных пунктаў.

Скульптура Русалкі, створаная Уладзімірам Канонікам і яго камандай
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Сярод вядомых работ аказаліся горны гном у Салігорску, Пегас у Слуцку, металічны матацыкліст у Брэсце, а таксама вялізны робат, створаны са старога аўтамабіля "Жыгулі".

1/3
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Велізарнага робата Уладзімір і яго калегі сабралі са старых "Жыгулёў"

2/3
© Photo : из личного архива Владимира Каноника

3/3
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
1/3
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Велізарнага робата Уладзімір і яго калегі сабралі са старых "Жыгулёў"
2/3
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
3/3
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
Асобнай старонкай у творчасці Каноніка стала работа для расійскага горада Губкінскага ў Ямала-Ненецкай аўтаномнай акрузе. Для яго майстэрня вырабіла вялізнага бурага мядзведзя з аўтамабільных дэталей. Скульптура стала падарункам ад "Беларуснафты" да 40-годдзя горада. У жніўні 2026 года яна прыбыла на Ямал і заняла сваё месца.

Створаны майстрам вялізны мядзведзь даехаў аж да Ямала
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
"Пры стварэнні мядзведзя каманда старалася максімальна выкарыстоўваць менавіта аўтамабільныя запчасткі. У гэтым быў і пэўны сімвалізм: падарунак рыхтавала кампанія, звязаная з аўтамабільнай галіной, таму старыя дэталі сталі асновай выявы паўночнай жывёлы. І ўжо ёсць нямала станоўчых водгукаў у інтэрнэце!" - з усмешкай сказаў ён.

У майстэрні Уладзіміра Каноніка чаго толькі не ўбачыш
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
І, мабыць, у гэтым і заключаецца галоўны сакрэт Уладзіміра Каноніка: бачыць незвычайнае ў самых звычайных рэчах. Тое, што для адных даўно стала непатрэбным металаломам, для іншых можа ператварыцца ў казачнага героя, вялікага мядзведзя ці забаўную жалезную рыбу.

Мемарыяльны знак воінам-інтэрнацыяналістам працы Уладзіміра Каноніка быў адкрыты ў верасні ў Дзяржынску
© Photo : из личного архива Владимира Каноника
І хто ведае, магчыма, наступны арт-аб’ект ужо чакае свайго часу сярод старых дэталей, пакуль яшчэ нічым не вылучаючыся з агульнай груды жалеза.
Хочаце яшчэ больш актуальных і цікавых навін – падпісвайцеся на Telegram-канал Sputnik Беларусь, MAX і Viber, чытайце нас у Дзэн, а таксама сачыце за намі ў сацсетках "Одноклассники" і "ВКонтакте"
