МІНСК, 9 чэр – Sputnik, Марыя Навуменка. Міністэрства фінансаў Расіі прыняло рашэнне адмовіцца ад долара ў структуры Фонду нацыянальнага дабрабыту (ФНД). На працягу месяца ўсе актывы ФНД у доларах (доля якіх сёння складае 35%) будуць пераразмеркаваны паміж еўра, юанем і золатам.
Мэта - аслабіць залежнасць эканомікі ад амерыканскай валюты і мінімізаваць страты ад санкцый ЗША супраць банкаўскага сектара шляхам абмежавання доларавых аперацый.
Як дадзенае рашэнне адаб'ецца на краінах Еўразійскага эканамічнага саюза, а таксама ці змогуць члены ЕАЭС адысці ад долара і засцерагчы свае эканомікі ад заходніх санкцый - Sputnik даведаўся ў дырэктара Інстытута сацыяльна-эканамічных даследаванняў, доктара эканамічных навук Аляксея Зубца.
Калектыўны адказ
Структура ФНД такая, што Фонд фарміруецца за кошт дадатковых даходаў федэральнага бюджэту ад продажу прадуктаў нафтагазавага комплексу і даходаў ад кіравання ўласнымі сродкамі. Па дадзеных расійскага Цэнтрабанка, па стане на першага траўня гэтага года аб'ём ФНД складаў $185,87 млрд.
Пра рашэнне выключыць амерыканскую валюту з ФНД паведаміў міністр фінансаў Расіі Антон Сілуанаў. Цяпер доля доларавых актываў у ім складае 35% (прыблізна $65 млрд). Аднак ужо праз месяц доля долара ў актывах Фонду будзе раўняцца нулю.
"Сёння ў нас па структуры каля 35% укладанняў ФНД у долары і 35% - у еўра. Цяпер трэба будзе цалкам выйсці з доларавых актываў", - заявіў кіраўнік Мінфіна.
Па словах старшыні Падліковай палаты Аляксея Кудрына, мера засцярогі вымушаная - з-за магчымых санкцый і боязі, што транзакцыі ў амерыканскай валюце будуць абцяжараны.
Цяпер пад амерыканскімі санкцыямі знаходзяцца дзве краіны ЕАЭС - Расія і Беларусь. Па словах намесніка кіраўніка МЗС РФ Аляксандра Панкіна, у Саюзе цяпер прапрацоўваецца кансалідаваны адказ на недружалюбныя санкцыйныя дзеянні Захаду.
"Краіны Саюза знаходзяцца ў гандлёвых стасунках з Расіяй. І калі Масква будзе адмаўляцца ад долара, адпаведна, доля амерыканскай валюты ў міжнародных разліках унутры ЕАЭС таксама будзе падаць", - разважае дырэктар Інстытута сацыяльна-эканамічных даследаванняў, доктар эканамічных навук Аляксей Зубец.
Аднак, нягледзячы на тое, што ФНД адмаўляецца ад доларавых актываў, сёння нельга казаць пра тое, што адбываецца татальная дэдоларызацыя, лічыць эксперт.
31 сакавіка 2021, 17:32
"Укладанняў у доларавыя каштоўныя паперы па-ранейшаму будзе шмат. Ёсць прыватны бізнес, які мае права інвеставаць куды ён хоча і які трымае вялікую частку актываў за мяжой. Таксама ёсць насельніцтва, якое па-ранейшаму скупляе долары. Асабліва ў 2020-2021 гадах у нас адбыўся ўсплёск цікавасці да замежных валют", - распавёў Аляксей Зубец.
Па дадзеных Цэнтрабанка, толькі за лістапад - снежань 2020 года аб'ём канвертацыі склаў $4,7 млрд. Гэта больш, чым у іншыя месяцы мінулага года, а таксама больш, чым у лістападзе-снежні перадкрызіснага 2019 года.
Юань ці залаты рубель
З пункту гледжання міжнародных эканамічных адносін зручнасць вядзення трансгранічных гандлёвых аперацый у доларах прыкметна пераўзыходзіць вядзенне аперацый у кітайскай валюце, адзначае суразмоўца Sputnik.
"Доларавыя аперацыі танней, механізмы ажыццяўлення такіх аперацый адпрацаваны. Нездарма амерыканская валюта кантралюе 2/3 міжнародных аперацый. Не таму што ўсе так любяць долар, а таму што так проста танней і зручней. Юань пакуль не можа даць такіх жа спрыяльных умоў, калі мы не кажам пра гандаль выключна з Кітаем", - распавёў Аляксей Зубец.
У той жа час, паводле яго слоў, ёсць відавочныя аргументы на карысць адмовы ад долара. Сярод іх - пазбяганне санкцый і магчымых рызык інфляцыі па долары.
"Запампоўванне долараў у амерыканскую эканоміку непазбежна выкліча інфляцыю, а гэта значыць, што нам тэрмінова трэба скідаць такую валюту з рук, каб ад гэтай самай інфляцыі не пацярпець. Апроч секцыйнага антуражу адмова ад долара мае эканамічную карысць, паколькі гэта адмова ад актыву, які рызыкуе рэзка патаннець у бліжэйшы час", - адзначае Аляксей Зубец.
Што тычыцца пераходу на разлікі ў нацыянальных валютах ЕАЭС, такія шансы ёсць толькі ў аддаленай перспектыве, калі будзе створана такая ж зручная плацёжная сістэма, як у заходніх суседзяў, мяркуе кіраўнік Інстытута сацыяльна-эканамічных даследаванняў.
"У бліжэйшыя 20 гадоў такой магчымасці не прадбачыцца. Нават Беларусь, якая ўваходзіць з Расіяй у Саюзную дзяржаву, у сапраўдны момант адмаўляецца ад расійскага рубля як ад другой валюты. Што казаць пра Казахстан, Арменію і іншыя дзяржавы?" - разважае эксперт.
7 чэрвеня 2021, 12:15
Паводле яго слоў, сёння любая краіна стараецца захаваць уласную нацыянальную валюту - тое, што забяспечвае ёй свабоду манеўру і дадатковую абарону ад якіх-небудзь шокаў, суверэнітэт і ўпраўленне ўласнай эканомікай. Тым больш, што расійскі рубель пакуль не паказаў сваіх абсалютна відавочных пераваг.
"Асноўныя ўласцівасці рубля як валюты адзінай еўразійскай эканамічнай прасторы - гэта яго ўстойлівасць і зручнасць разлікаў у гэтай валюце. На жаль, рубель пакуль схільны да сур'ёзных ваганняў. Да таго ж, адсутнічае міжнародная сістэма разлікаў у рублях, якая дазволіла б розным бакам выкарыстоўваць рубель для разлікаў паміж сабой. Такім чынам, паводле ацэнак Фінансавага ўніверсітэта пры ўрадзе РФ, на еўразійскай эканамічнай прасторы па-ранейшаму будуць хадзіць адначасова мясцовыя лакальныя валюты, долар, еўра і рубель", - удакладніў суразмоўца Sputnik.
Гаворачы аб магчымасці стварэння адзінай валюты ў ЕАЭС, эксперт мяркуе, што гэта будзе не валюта адной з краін-удзельніц Саюза, а нешта новае, напрыклад, "нейкі новы залаты рубель, які прымаўся б усімі, меў канкрэтны прадказальны кошт, прывязаны да кошту долара".
"Такая міжнародная валюта цалкам магла б замяніць долар або рубель на прасторы ЕАЭС. Аднак пакуль ёсць толькі здагадкі, як пабудаваць міжнародную валюту на падставе золата, але да практычнай рэалізацыі яшчэ вельмі далёка", - рэзюміраваў Аляксей Зубец.
Чытайце таксама: