Такое кіно: якім стаўся лёс савецкіх кінафільмаў

© Sputnik / Сергей Пятаков / Перайсці ў фотабанкСховішча Дзяржфільмафонда Расіі
Сховішча Дзяржфільмафонда Расіі - Sputnik Беларусь
Чвэрць стагоддзя Дзяржфільмафонд Расіі захоўвае цёплыя адносіны з кінематаграфістамі Беларусі і без затрымак прадастаўляе ўсе неабходныя зыходныя матэрыялы.

МІНСК, 20 сак — Sputnik, Аляксей Стэфанаў. Усе мы да гэтага часу з задавальненнем глядзім старыя савецкія фільмы, лічачы іх ці ледзь не сваім здабыткам, і не падазраём, што зараз за кожнай карцінай стаіць праваўладальнік. Гэтае правіла адносіцца абсалютна да ўсіх карцін, знятых у Беларусі і ў любой іншай рэспубліцы былога СССР.

У Савецкім Саюзе ўсе фільмы здымаліся пад эгідай адзінай дзяржаўнай кінакампаніі — Дзяржаўнага камітэта СССР па кінематаграфіі. Свае кінастудыі меліся ў кожнай саюзнай рэспубліцы, а ў Расіі і Украіне іх было некалькі.

Кіно - Sputnik Беларусь
Кінастужкі, вартыя перакладу на беларускую мову

Калі ў 1991 годзе Саюз распаўся, агульнымі для ўсіх засталіся толькі фільмы савецкай вытворчасці, якім больш за 70 гадоў — яны атрымалі статус "грамадскага здабытку". У астатніх карцін з'явіліся праваўладальнікі, і цяпер яны вырашаюць, каму і на якіх умовах дазваляць паказваць свае фільмы.

"Калі казаць пра Расію, то правы на фільмы, знятыя з 1947 года і пазней на кінастудыі "Масфільм", належаць "Масфільму". Правы на працы студыі "Саюзмультфільм", зноў жа з 1947 года і пазней, належаць "Саюзмультфільму".

А вось правы на ўсе астатнія карціны студый РСФСР — "Ленфiльм", Цэнтральнай кінастудыі дзіцячых і юнацкіх фільмаў ім. М. Горкага, "Цэнтрнавукфільма", Ленінградскай студыі дакументальных фільмаў, Свярдлоўскай кінастудыі і гэтак далей — усё гэта належыць Дзяржфільмафонду", — растлумачыў карэспандэнту Sputnik старэйшы куратар Дзяржфільмафонда Расіі Пётр Бусакоў.

Вакаліст ансамбля Песняры Уладзімір Мулявін - Sputnik Беларусь
Музыкальную камедыю "Ясь і Яніна" здымалі ў Верцялішках

Што тычыцца рэспублік, то ў кожнай краіне аўтарскія правы належаць нейкім арганізацыям. Дзесьці гэта дзяржаўныя структуры, як у Беларусі, дзесьці прыватныя асобы. Напрыклад, у Грузіі частка правоў выкупленая спадкаемцамі аўтараў. Такім чынам, атрымліваецца, што ў Расіі правоў на рэспубліканскія фільмы, знятыя, скажам, на Украіне, у Латвіі ці Эстоніі, няма, распавёў суразмоўца агенцтва.

Па словах кіназнаўцы, пры жаданні ці неабходнасці дзе-небудзь паказваць старое савецкае кіно, знятае ў нацыянальных рэспубліках, прыходзіцца кожны раз дамаўляцца з праваўладальнікамі. Канкрэтна Дзяржфільмафонда гэта тычыцца, калі праходзяць розныя фестывалі.

"І як мы дамаўляемся з французскімі ці амерыканскімі кампаніямі, сапраўды гэтак жа і з украінскімі, беларускімі ці латвійскімі. Рознымі могуць быць хіба што ўмовы — дзесьці гэта бясплатна, а недзе за грошы, але ўсё трэба абавязкова вырашаць загадзя", — распавёў Бусакоў.

Здымкі кінастужкі Сляды на вадзе - Sputnik Беларусь
"Сляды на вадзе" - кіно пра гераічную барацьбу міліцыі з бандытамі

Сёння ў Дзяржфільмафондзе, у кожнага тэлеканала і кінатэатраў, якія круцяць старыя фільмы, ёсць ці свае юрысты, ці пастаянныя кансультанты, якія знаходзяць уладальнікаў карцін і складаюць з імі дагаворы. "Прычым на тэлебачанні нават па некалькі чалавек займаецца гэтым, таму што гэта сапраўды складаная гісторыя", — удакладняе Бусакоў.

Але нягледзячы на тое што ў 1991 годзе Дзяржаўны камітэт СССР па кінематаграфіі распаўся, Дзяржфільмафонд Расіі працягвае падтрымліваць адносіны з усімі рэспублікамі, таму што ў Маскве захоўваюцца негатывы ўсіх гульнявых фільмаў, якія выходзілі на вялікі экран.

І Дзяржфільмафонд, і амаль усе кінаархівы свету члены ФІАФ — Міжнароднай федэрацыі кінаархіваў — "гэта дазваляе нам лёгка абменьвацца і фільмамі, і інфармацыяй".

"Усе гульнявыя, навукова-папулярныя і мультыплікацыйныя фільмы па законе аб абавязковым экзэмпляры і зыходных матэрыялах захоўваюцца ў Дзяржфільмафондзе, у нас няма толькі тэлевізійных фільмаў. Усё гэта было перададзена нам і да гэтага часу захоўваецца. Але правоў на паказ многага з таго, што захоўваецца у нас, мы не маем.

Прадзюсар і сцэнарыст Андрэй Курэйчык - Sputnik Беларусь
Курэйчык гатовы здымаць фільм пра Францыска Скарыну

Вось, напрыклад, у нас ляжыць негатыў "Вясны на Зарэчнай вуліцы", але фільм быў зняты на Адэскай кінастудыі. Калі яго аднаўлялі, то адпаведна ўкраінцы звярталіся да нас. Пры гэтым паказваць фільм без дазволу праваўладальнікаў з Украіны мы не можам. Мы "Вясну на Зарэчнай вуліцы" паказвалі, але кожны раз па ўзгадненні", — адзначыў Бусакоў.

Ён распавёў, што супрацоўніцтва з Беларуссю ідзе "як па масле", паколькі Дзяржфільмафонд Расіі і арганізацыі, якія запытваюць у іх са сховішчаў зыходныя матэрыялы фільмаў, з'яўляюцца дзяржаўнымі.

"Функцыі сінематекі ў Мінску выконвае Музей гісторыі беларускага кіно, з ім мы сябруем. Дырэктар гэтага музея Ігар Аўдзееў заўсёды прыязджае на наш штогадовы архіўны фестываль. Яны рэгулярна звяртаюцца да нас з просьбай запісаць той ці іншы фільм, асабліва беларускую класіку 30-х гадоў. У Беларусі выпусцілі выдатны даведнік — "Усе беларускія фільмы".

Пакуль выйшла два тамы. Пры яго падрыхтоўцы выдаўцы таксама прыязджалі да нас у Дзяржфільмафонд, збіралі патрэбныя матэрыялы. Таксама ў Мінску праводзіцца фестываль "Лістапад", на якім абавязкова ёсць рэтраспектыва фільмаў і мы прадстаўляем зыходнікі. Так што ў нас вельмі цёплыя адносіны з кінематаграфістамі Беларусі і людзьмі, набліжанымі да гісторыі кіно", — падсумаваў Бусакоў.

Такім чынам, і праз 25 гадоў пасля развалу Саюза сувязь паміж правапераемнікам Дзяржаўнага камітэта СССР па кінематаграфіі — Дзяржфільмафондам Расіі і праваўладальнікамі, якія знаходзяцца ў нацыянальных рэспубліках, па-ранейшаму захоўваецца. А негатывы ўсіх савецкіх фільмаў ўсё так жа захоўваюцца ў Маскве.

Стужка навiн
0
Спачатку новыяСпачатку старыя
loader
У эфіры
Заголовок открываемого материала
Міжнародны
InternationalEnglishАнглійскіMundoEspañolІспанскі
Еўропа
DeutschlandDeutschНямецкіFranceFrançaisФранцузскіΕλλάδαΕλληνικάГрэчаскіItaliaItalianoІтальянскіČeská republikaČeštinaЧэшскіPolskaPolskiПольскіСрбиjаСрпскиСербскіLatvijaLatviešuЛатышскіLietuvaLietuviųЛітоўскіMoldovaMoldoveneascăМалдаўскіБеларусьБеларускiБеларускі
Закаўказзе
АҧсныАҧсышәалаАбхазскіԱրմենիաՀայերենАрмянскіAzərbaycanАzərbaycancaАзербайджанскіХуссар ИрыстонИронауАсецінскіსაქართველოქართულიГрузінскі
Бліжні Усход
Sputnik عربيArabicАрабскіTürkiyeTürkçeТурэцкіSputnik ایرانPersianФарсіSputnik افغانستانDariДары
Цэнтральная Азія
ҚазақстанҚазақ тіліКазахскіКыргызстанКыргызчаКіргізскіOʻzbekistonЎзбекчаУзбекскіТоҷикистонТоҷикӣТаджыкскі
Усходняя і Паўднёва-Усходняя Азія
Việt NamTiếng ViệtВ'етнамскі日本日本語Японскі俄罗斯卫星通讯社中文(简体)Кітайскі俄罗斯卫星通讯社中文(繁体)Кітайскі
Паўднёвая Амерыка
BrasilPortuguêsПартугальскі