12:04 24 жніўня 2019
«Радыё Sputnik»
  • USD2.06
  • EUR2.28
  • 100 RUB3.13
Амулет вужа каменнага веку

Амулет каменнага веку знайшлі археолагі на поўначы Беларусі

© Photo: Facebook / Maksim Charniauski
Спадчына
Атрымаць кароткую спасылку
Беларуская археалогія: самыя цікавыя знаходкі (39)
4320

Помнік археалогіі Асавец працягвае падносіць сюрпрызы беларускім навукоўцам. Рытуальны артэфакт з каменнага веку, знойдзены ў гэтым годзе, апынуўся часткай фігуркі вужа, зробленага з косткі.

Зараз гісторыкам вядома ўсяго дзве падобныя знаходкі, датаваныя сярэдзінай ІІІ тысячагоддзя да нашай эры. Падобныя фігуркі вужоў пакрываліся арнаментам і маглі прышывацца да адзення.

У мінулыя гады ў час археалагічных экспедыцый у Бешанковіцкім раёне ўжо знаходзілі такія прадметы, зробленыя з косткі, як лыжку, флейту, падвескі і галаву вужа. Што знайшлі археолагі ў гэты раз, высвятляў карэспандэнт Sputnik Станіслаў Андросік.

Асаблівы рытуал

"У мінулым годзе мы знайшлі галаву вужа, а зараз на ўчастку паміж новым і старым раскопам фактычна ў 15-20 сантыметрах выявілі другую частку вужакі. Падвеска ў выглядзе вужа была спецыяльна зламаная", - распавёў загадчык сектара неаліту і бронзавага веку Інстытута гісторыі НАН Беларусі Максім Чарняўскі.

Падвеска ў выглядзе вужа была зламаная ў тым самым месцы, дзе яна прышывалася да адзення і фактычна кінута пад ногі. Беларускі археолаг адзначыў, што гэта рытуальнае ламанне прадмета.

Усё гэта сведчыць аб тым, што ў людзей, якія засялялі поўнач Беларусі ў сярэдзіне ІІІ тысячагоддзя да нашай эры, былі пэўныя татэмныя або анімалістычныя (шанаванне жывёл - Sputnik) вераванні.

Максім Чарняўскі плануе злучыць дзве часткі вужа, які быў зроблены з трубчастай косткі буйной рагатай жывёлы. Самі па сабе такія рэчы не былі мастацкімі вырабамі, а менавіта культавымі. Такіх вужоў насілі ў якасці амулетаў, што цікава, вужы і цяпер займаюць асаблівае месца ў традыцыйнай культуры беларусаў.

Унікальныя артэфакты для ўсяго рэгіёну

Па словах археолага, у ходзе раскопак атрымалася знайсці фрагмент падобнай да ключа падвескі, якая таксама выканана з косткі і датуецца сярэдзінай ІІІ тысячагоддзя да нашай эры. Атрымліваецца, што вужу і падвесцы больш за чатыры тысячы гадоў.

"Арыгіналы такіх падвесак зробленых з бурштыну знаходзілі ў Балтыі. У Беларусі з бурштыну такіх падвесак пакуль не знаходзілі. Замест іх ідуць лакальныя копіі, выкананыя з косткі", - распавёў гісторык.

Унікальнасць беларускіх падвесак заключаецца ў тым, што яны былі свайго роду салярнымі знакамі (прысвечанымі сонцу - Sputnik) і арнамент, які іх упрыгожвае, яшчэ ніколі не паўтараўся.

Знойдзеныя ў Асаўцы сёлета фрагменты вырабаў з бурштыну і костак жывёл адносяцца да паўночна-беларускай археалагічнай культуры, якая адносіцца да плямёнаў позняга неаліту і ранняга бронзавага веку.

Два вужа на ўсю краіну

Цікава, што касцянога вужа з каменнага стагоддзя ўжо знаходзілі ў Беларусі. У 80-ыя гады цэлы амулет быў знойдзены Максімам Чарняўскім і таксама на тэрыторыі археалагічнага помніка Асавец. Фактычна месца, дзе былі знойдзены ўнікальныя амулеты, паміж сабой падзяляе каля сямі метраў.

Амулет в виде головы ужа, которому 4,5 тысячи лет
© Photo : из архива Максима Чернявского
Амулет, у выглядзе галавы вужа, якому ўжо 4,5 тысячы гадоў

"Гэта досыць унікальныя знаходкі, зробленыя ў адной частцы паселішча. Пры гэтым знаходкі ўнікальныя не проста для Беларусі, але і для ўсёй Цэнтральнай і Усходняй Еўропы", - лічыць беларускі археолаг.

Касцяныя зоаморфныя фігуркі (вырабы ў выглядзе жывёл - Sputnik) у нашым рэгіёне можна пералічыць па пальцах - гэта адзінкавыя артэфакты.

Тэмы:
Беларуская археалогія: самыя цікавыя знаходкі (39)
Тэги:
археалагічныя знаходкі, Беларусь

Галоўныя тэмы