15:54 02 снежня 2020
«Радыё Sputnik»
  • USD2.59
  • EUR3.12
  • 100 RUB3.42
Цiкавосткi
Атрымаць кароткую спасылку
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (69)
9030

Ларыса Мятлеўская дзеліцца рэцэптамі з незвычайнай травы, якая дапамагала нашых продкам перажываць голад.

Цяпер мала каму вядома, што рагоз шырокалісты – не толькі лекавая, але і харчовая расліна. Ужыванне яе ў народнай кулінарыі не справядліва забытае і, тым не менш, у Беларусі існавала не мала цікавых кулінарных рэцэптаў, у якіх галоўным інгрыдыентам быў рагоз.

Падчас вандровак па Беларусі не раз даводзілася чуць, як у полі пастухі ласаваліся печанымі карэнішчамі рагозу. У народзе сцвярджалі, што ў гады ліхалецця гэта лекавая расліна не раз ратавала ад голаду. Розныя яе часткі варылі, смажылі, пяклі, марынавалі, малолі на муку, з якой пяклі хлеб і варылі кісель, гатавалі сурагат кавы.

Каб заўсёды мець пад рукой каштоўны прадукт, гаспадыні імкнуліся яго назапасіць. Асабліва гэта тычылася карэнішчаў рагозу, паколькі з іх рабілі муку або крупы.

Як нарыхтоўваць рагоз

Карэнішчы нарыхтоўваюць увосень, па завяршэнні вегетацыі, маладыя парасткі кветканосных сцяблін – у маі, лісце і кветкі - ў чэрвені, а пачаткі да маразоў.

Карэнішчы нашы продкі сушылі, захоўвалі ў палатняных мяшочках і выкарыстоўвалі па патрэбе. Дарэчы муку з рагозу пачалі рабіць ужо 30 тысяч гадоў таму. Але ў муцэ з рагозу мала клейкавіны. Каб хлеб атрымаўся смачнейшым з цягам часу пры яго выпяканні гаспадыні сталі дадаваць жытнюю або пшанічную муку.

Навукоўцы сцвярджаюць, што пажыўная каштоўнасць рагозу вагаецца ў межах ад 72 да 87 ккал на 100 грамаў. Багатыя на  крухмал, цукар, бялок, аскарбінавую кіслату, карацін, солі жалеза, калія, марганца, цынка, медзі і крыху тлушчу. Крухмалу ў іх столькі ж, колькі і ў бульбе.

Найпрасцей прыгатаваць карэнішчы рагозу так, як гэта рабілі пастухі, якія пяклі яго на вуголлях і пасля абіралі абгарэлыя скарынкі. Запечаныя ў духоўцы або печы карэнішчы рэжуць на кавалкі і паліваюць алеем або сметанковым маслам. З папярэдне высушаных карэнішчаў рагозу лёгка прыгатаваць і напітак накшталт кавы.

Як высушыць карэнішчы рагозу

Памытыя і пачышчаныя ад тонкіх бакавых карэнчыкаў і вонкавай скуркі карэнішчы трэба дробна нарэзаць і сушыць у духоўцы пры тэмпературы 50-60 градусаў да крохкасці. Захоўваюць іх не больш за паўтары гады.

"Кава" з карэнішчаў рагозу шырокалістага

Інгрыдыенты на 200 мл напою:

  • 40 г карэнішчаў рагозу
  • 200 г вады
  • Цукар па смаку

Як гатаваць:

Растаўчы ў ступцы невялікія, крохкія кавалачкі карэнішчаў рагозу і пасмажыць іх на сухой патэльні або ў гарачай духоўцы да пабурэння. Змалоць у кавамолцы і варыць як звычайную каву.

Можна ў такую каву дадаваць цыкорый. У такім выпадку на 200 мілілітраў напою спатрэбіцца 20 г карэнішчаў рагозу і 20 г кораню цыкорыя.

Карэнішчы рагозу, тушаныя з бульбай

Інгрыдыенты:

  • 200 г карэнішчаў рагозу
  • 150 г бульбы
  • 5 г кропу
  • 10 г сметанковага масла
  • Соль па смаку

Як гатаваць:

Карэнішчы вымыць, нарэзаць на кавалачкі даўжынёй 2-3 см, адварыць у падсоленай вадзе. Ваду зліць, дадаць да рагозу пакрышаную бульбу, масла, соль і тушыць да гатовасці бульбы. Гатовую страву пасыпаць зелянінай кропу.

У ежу ўжываюць не толькі карэнішчы рагозу, але і маладыя парасткі, якія таксама марынавалі, смажылі і елі сырымі. Багаты на вітаміны і мінералы пылок ужывалі як спецыю да мяса і рыбы.

Карэнішчы рагозу, тушаныя з морквай

Інгрыдыенты:

  • 200 г карэнішчаў рагозу
  • 50 г парасткаў рагозу
  • 30 г морквы
  • 5 г кропу
  • 7 г пятрушкі
  • 20 г сметанковага масла
  • Соль па смаку
  • Перац па смаку

Як гатаваць:

Карэнішчы памыць, пачысціць ад скуркі, нарэзаць на кавалачкі. Парасткі або маладое лісце нарэзаць, усё адварыць у падсоленай вадзе да паўгатовасці. Выняць з вады, пакласці на патэльню з растопленым сметанковым маслам, тушыць пад накрыўкай з буйна нацёртай морквай, калі страва амаль гатовая, дадаць таматны соус, зеляніну кропу і пятрушкі, соль і спецыі па смаку.

Парасткі рагозу шырокалістага, смажаныя ў сухарах

Інгрыдыенты:

  • 120 г парасткаў рагозу
  • 15 г сметанковага масла або алею
  • 10 г таматнага соуса
  • 10 г паніровачных сухароў
  • Соль па смаку
  • Спецыі па смаку

Як гатаваць:

Парасткі рагозу адварыць у падсоленай вадзе, адкінуць на дуршлаг і запаніраваць у сухарах, абсмажыць на масле або алеі. Падаць з таматным соусам.

Парасткі рагозу шырокалістага вараныя

Інгрыдыенты:

  • 120 г парасткаў рагозу
  • 15 г сметанковага масла
  • 10 г таматнага соуса
  • Соль і спецыі па смаку

Як гатаваць:

Маладыя парасткі рагозу памыць у халоднай вадзе, апаласнуць у цёплай кіпячонай вадзе, адварыць у падсоленай вадзе, адкінуць на дуршлаг і даць вадзе сцячы. Падаць з таматным соусам і растопленым вяршковым маслам.

Папярэджанне: Памятаючы, што рагоз - лекавая расліна, ужываць яго трэба ў меру. Асабліва людзям з вялікай вагой і схільнасцю да запораў, а таксама алергікам. У гэтым выпадку стравы каштуюць у невялікіх порцыях і сочаць за станам свайго здароўя.

Тэмы:
Прыродная сталоўка: гатуем з таго, што пад нагамі (69)
Тэги:
беларуская кухня, Ларыса Мятлеўская

Галоўныя тэмы